فورجینگ بهتر است یا اورلپ؟
در اجرای سازههای بتنی، اتصال میلگردها به یکدیگر نقش مهمی در افزایش استحکام و یکپارچگی سازه دارد. برای این کار روشهای مختلفی وجود دارد که فورجینگ و اورلپ از متداولترین آنها هستند. در اورلپ، برای اتصال بهتر بخشی از طول دو مقطع فولادی روی هم قرار میگیرد. در فورجینگ، میلگردها بااستفادهاز حرارت و فشار به یکدیگر وصل میشوند. اما این دو چه تفاوتهایی با یکدیگر دارند و کدام فرآیند عملکرد بهتری از خود نشان میدهد؟ برای رسیدن به پاسخ این سوالات تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
فورجینگ میلگرد چیست و چگونه انجام میشود؟
فرآیندی است که برای اتصال میلگردها به یکدیگر مورد استفاده قرار میگیرد و با عنوان اتصال جوشی سربهسر نیز شناخته میشود. در این روش، ابتدا انتهای دو مقطع فولادی بااستفادهاز حرارت زیاد گرم میشود تا به حالت خمیری برسد. پس از آماده شدن سطح آنها، دو قطعه تحت فشار مشخصی بهم متصل میشوند. حالا که میدانیم فورجینگ میلگرد چیست، در ادامه به توضیح نحوه انجام آن میپردازیم.
- آمادهسازی و برش میلگردها؛ ابتدا محل اتصال مشخص میشوند و دو میلگرد در اندازه موردنظر برش داده خواهند شد. برای این کار از برش سرد استفاده میشود تا انتهای این مقاطع فولادی کاملا صاف و یکنواخت باشد.
- قرار دادن میلگردها در دستگاه؛ پس از برش، میلگردها داخل دستگاه فورجینگ قرار میگیرند. اپراتور بااستفادهاز میله نگهدارنده، آنها را کاملاً هممحور میکند تا در زمان اعمال فشار، اتصال از مسیر درست خارج نشود.
- گرم کردن محل اتصال؛ در مرحله بعد، مشعل دستگاه با ترکیب اکسیژن و گاز سوختنی استیلن، حرارت لازم را به دو سر میلگرد وارد میکند. در اینجا هدف این نیست که فولاد کاملا ذوب شود؛ بلکه انتهای آنها باید به شرایطی برسند که قابلیت تغییر شکل و اتصال تحت فشار را داشته باشند.
- اعمال فشار و ایجاد اتصال؛ وقتی دمای دو سر میلگرد به میزان مناسب رسید، سیستم هیدرولیکی دستگاه فشار لازم را وارد میکند. در اثر این فشار، سطح دو مقطع به یکدیگر متصل میشوند. این مرحله باید براساس تنظیمات دستگاه و مشخصات مقاطع فولادی انجام شود تا اتصال از استحکام و یکپارچگی برخوردار باشد.
- خنک شدن و کنترل اتصال؛ پس از پایان عملیات، محل اتصال باید خنک شود. سپس، کیفیت اجرای آن بررسی خواهد شد تا مواردی مانند تغییر شکل غیرعادی یا نقص در محل جوش وجود نداشته باشد.
اتصال اورلپ میلگرد چگونه صورت میگیرد؟
یکی از رایجترین روشها برای متصل کردن میلگردها در سازههای بتنی، اورلپ است. از آنجاییکه این مقاطع فولادی در بازار طول محدودی دارند، برای ساخت ستونها و دیوارها بلند، مهندسان ناچار هستند چندین شاخه را بهم وصل کنند تا به ارتفاع مورد نیاز برسند. در این فرآیند، دو سر میلگردها را به موازات یکدیگر قرار میدهند و بااستفادهاز مفتولهای فلزی، آنها را بهم محکم میبندند. اما نکته اصلی اینجاست که این مقاطع فولادی نباید صرفا کنار هم قرار بگیرند؛ بلکه باید باهم همپوشانی داشته باشند.
دلیل اهمیت این کار آن است که نیروی وارد بر ساختمان باید از میلگرد اول به بتن و سپس به مقطع فولادی دوم منتقل شود. اگر محاسبات مربوط به طول این همپوشانی دقیق نباشد، انتقال بار با مشکل مواجه میشود و یکپارچگی سازه به خطر میافتد. بنابراین، اورلپ میلگرد یک راهکار کاملاً فنی است که اجرای دقیق آن، اسکلت ساختمان را دربرابر فشارهای احتمالی مقاوم میسازد.
تفاوتهای فورجینگ و اورلپ میلگرد
برای بررسی دقیق تفاوتهای این دو فرآیند، در ادامه آنها را از چند منظر مختلف مورد بررسی قرار میدهیم.
تفاوت اورلپ و فورجینگ از نظر کاربرد
انتخاب بین این دو روش تا حد زیادی به شرایط اجرایی سازه بستگی دارد. اورلپ بهدلیل اجرای ساده و عدم نیاز به تجهیزات تخصصی، در بسیاری از پروژههای ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرد. بهطور کلی این فرآیند برای سازههایی که حجم آرماتوربندی آنها خیلی زیاد نیست، انتخاب بهتری محسوب میشود.
در پروژههای بزرگتر، شرایط متفاوت است؛ چراکه اجرای اتصال اورلپی به فضا و میلگرد بیشتری نیاز دارد. در چنین شرایطی فورجینگ بهدلیل عدم نیاز به همپوشانی، مصرف مقاطع فولادی را کاهش میدهد و گزینه مناسبتری محسوب میشود.
تفاوت اورلپ و فورجینگ از نظر اقتصادی و مدت زمان اجرا
از نظر هزینه و سرعت اجرا، این دو فرآیند اتصال شرایط متفاوتی دارند که در ادامه به مقایسه آنها میپردازیم:
- اورلپ: هزینه اولیه پایینتر و اجرای سادهای دارد. برای انجام آن به تجهیزات تخصصی نیاز نیست؛ بنابراین میتوان اتصال میلگردها را با ابزارهای معمول آرماتوربندی انجام داد.
- فورجینگ: بهدلیل نیاز به تجهیزات و نیروی متخصص، هزینه اولیه بالاتری دارد. اما در مصرف میلگرد صرفهجویی میکند و پس از آمادهسازی دستگاه نیز اتصال آنها سریعتر انجام میشود.
تفاوت اورلپ و فورجینگ از نظر دوام و استحکام
بهدلیل ایجاد اتصال مستقیم بین دو میلگرد، فورجینگ استحکام یکپارچهتری ایجاد میکند. نبود ناحیه همپوشان نیز باعث میشود انتقال نیرو در امتداد مقاطع فولادی یکنواختتر انجام شود. بههمیندلیل، عملکرد این روش دربرابر بارهای سنگین و نیروهای رفتوبرگشتی مانند بارهای ناشی از زلزله، بهتر است.
اما استحکام اتصال در اورلپ به نحوه اجرای آن و همچنین کیفیت بتن اطراف میلگردها بستگی دارد. دو مقطع فولادی باید به اندازه مشخصی روی هم قرار بگیرند تا نیرو بهدرستی از یکی به دیگری منتقل شود. اگر این طول کافی نباشد یا بتن و آرماتوربندی بهدرستی اجرا نشوند، مقاومت اتصال کاهش پیدا میکند.
از کدام فرآیند برای اتصال میلگرد استفاده کنیم؛ فورجینگ یا اورلپ؟
انتخاب بین این دو فرآیند باید براساس شرایط پروژه و نیازهای اجرایی آن انجام شود. اورلپ بهدلیل اجرای سادهتر در پروژههایی که تعداد اتصالات محدود است، گزینه مناسبی بهشمار میرود. اما، فورجینگ زمانی روش بهتری است که محدودیت فضا در محل آرماتوربندی وجود داشته باشد. اتصال سربهسر در این فرآیند، جای کمتری اشغال میکند و امکان چیدمان منظمتر آرماتورها را فراهم میسازد.
از طرفدیگر، هزینه خرید مقاطع فولادی نیز باید درنظر گرفته شود. بهعنوان نمونه، قیمت میلگرد یکی از عوامل موثر بر هزینه نهایی پروژه است. در اورلپ، مقدار بیشتری از میلگرد مورد استفاده قرار میگیرد اما در فورجینگ این مورد وجود ندارد. بههمیندلیل، در هنگام انتخاب بین این دو روش باید بودجه کلی پروژه و مقدار واقعی مقاطع فولادی موردنیاز نیز درنظر گرفته شود.
