تحلیل هفتگی بازار آهن آلات از 10 تا 14 مرداد 1405
به گزارش آهن آنلاین؛ بازار آهن آلات در هفته دوم مردادماه، تصویری دوگانه از خود نشان داد؛ از یکسو رشد قیمت میلگرد و برخی محصولات فولادی، تحتتأثیر محدودیت عرضه، هزینههای تولید و انتظارات تورمی ادامه یافت و از سویدیگر، رکود تقاضا اجازه نداد این افزایش قیمت به یک روند فراگیر و قدرتمند تبدیل شود. در بازار ورق نیز رفتار تولیدکنندگان یکسان نبود و تیرآهن و پروفیل عمدتاً در مسیر ثبات حرکت کردند. دراینمیان، معاملات بورس کالا نشانههایی از تقاضای متفاوت برای محصولات زنجیره فولاد ارائه کرد. در ادامه به بررسی همزمان قیمتها، معاملات بورس، محدودیت انرژی و وضعیت تقاضای بازار آهن آلات در هفته دوم مرداد 1405 میپردازیم.
بازار آهن آلات میان دو نیروی متضاد
هفته دوم مرداد درحالی آغاز شد که بازار آهن آلات همچنان تحت فشار همزمان رکود تقاضا و محدودیت عرضه قرار داشت. از یکطرف، ساختوساز همچنان در وضعیت ضعیفی قرار گرفته و قدرت خرید مصرفکنندگان اجازه شکلگیری تقاضای قدرتمند را نمیدهد؛ از طرفدیگر، محدودیت برق و آثار باقیمانده اختلالات تولید باعث شده عرضه فولاد نیز مانند گذشته روان و قابل اتکا نباشد. همین تضاد، مهمترین ویژگی بازار این هفته بود: قیمتها در برخی بخشها بالا رفتند، اما این رشد را نمیتوان به معنای رونق بازار تعبیر کرد.
برآورد انجمن تولیدکنندگان فولاد از حدود ۱۸ میلیارد دلار عدمالنفع صنعت فولاد طی پنج سال گذشته، نشان میدهد مسئله انرژی دیگر یک اختلال کوتاهمدت نیست. کاهش تولید، از دست رفتن بخشی از ظرفیت صادرات و افزایش هزینه تمامشده، به تدریج ساختار عرضه فولاد را تغییر داده است. درشرایطیکه نیاز مصرفی واحدهای فولادی حدود ۵۵۰۰ مگاوات برآورد میشود و در برخی مقاطع تنها حدود ۷۰۰ مگاوات از شبکه تأمین شده، طبیعی است که کاهش تولید با تأخیر در بازار نهایی خود را نشان دهد.
درواقع، موجودی انبارها و برنامههای فروش میتوانند برای مدتی این کمبود عرضه را پنهان کنند؛ اما استمرار محدودیتها، حاشیه امن بازار را کاهش خواهد داد. بههمیندلیل، حتی درشرایطیکه تقاضا همچنان ضعیف است، افت شدید قیمتها الزاماً سناریوی محتملی نیست. بازار اکنون بیشتر با یک «رکود مقاوم دربرابر کاهش قیمت» مواجه است.
میلگرد جلو افتاد، ورق دوگانه شد
در بازار آزاد، میلگرد یکی از معدود محصولاتی بود که در هفته دوم مرداد مسیر افزایشی نسبتاً مشخصی داشت. در برخی مبادی فروش، ازجمله ذوب آهن اصفهان، قیمت میلگرد حدود 1300 تومان نسبت به ابتدای هفته افزایش یافت و به حدود ۶۵ هزار و ۴۰۰ تومان رسید. این رشد درحالی اتفاق افتاد که تقاضای مصرفی هنوز قدرتمند نیست؛ بنابراین عامل اصلی را باید در کاهش عرضه، هزینه جایگزینی محصول و انتظارات قیمتی جستوجو کرد، نه بازگشت رونق ساختوساز.

آمار بورس کالا نیز همین تصویر را تأیید میکند. یکشنبه ۱۱ مرداد، ۵ هزار تن میلگرد آجدار عرضه شد، درحالیکه تقاضا به ۹ هزار و ۸۵۰ تن رسید و میانگین قیمت معامله ۶۰۴ هزار و ۸۳۹ ریال ثبت شد. این نسبت تقاضا به عرضه نشان میدهد در بخشهایی از بازار، میلگرد همچنان از کشش معاملاتی بیشتری برخوردار است؛ هرچند نمیتوان آن را به کل بازار تعمیم داد.
تیرآهن اما رفتاری آرامتر داشت. در بازار آزاد، برخی تولیدکنندگان مانند فایکو تقریباً بدون نوسان بودند، درحالیکه قیمت تیرآهن ۱۸ ذوب آهن اصفهان به حدود ۲۰ میلیون و ۱۸۰ هزار تومان در هر شاخه رسید. درمقابل، همین سایز در تیرآهن یزد در روز پایانی هفته حدود 92 هزار تومان کاهش داشت. در بورس کالا نیز ۴ هزار و ۷۳ تن تیرآهن عرضه شد و تقاضا به ۵ هزار و ۳۴۷ تن رسید؛ نشانهای از اینکه این محصول، برخلاف ظاهر آرام بازار آزاد، همچنان با تقاضای قابلتوجهی در معاملات رسمی مواجه بوده است.

بورس کالا چه میگوید؟
رفتار معاملات بورس کالا در این هفته، یکی از مهمترین نشانههای وضعیت واقعی بازار بود. شنبه ۱۰ مرداد، از مجموع ۵۴ هزار و ۵۵۷ تن محصولی که روی تابلو رفت، ۳۰ هزار و ۴۳۷ تن معامله شد. شمش بلوم با عرضه ۳۷ هزار و ۴۰۰ تن و تقاضای ۳۲ هزار و ۲۰۰ تن، میانگین قیمت ۶۲۸ هزار و ۸۰ ریال را ثبت کرد؛ درحالی که تقاضا برای میلگردهای آلیاژی و کلاف بسیار پایینتر از عرضه بود. این تفاوت نشان میدهد ضعف تقاضا در همه حلقههای بازار یکسان نیست.
دوشنبه اما شرایط شمش تغییر کرد. ۱۲۴ هزار و ۲۰۰ تن شمش بلوم عرضه شد و تقاضا به ۱۵۹ هزار و ۷۵۵ تن رسید؛ یعنی تقاضا از عرضه پیشی گرفت و میانگین قیمت معامله به یک میلیون و ۳۳۴ هزار و ۹۵۹ ریال رسید. چنین رفتاری اهمیت ویژهای دارد، زیرا شمش حلقه واسط مهمی در تعیین قیمت محصولات پاییندستی است و هرگونه افزایش هزینه یا نرخ معامله آن، با فاصله زمانی میتواند به میلگرد، تیرآهن و سایر محصولات منتقل شود.
چهارشنبه نیز ۶۱ هزار و ۲۸۶ تن میلگرد آجدار با قیمت پایه ۶۲۰ هزار و ۴۵۱ ریال عرضه شد؛ حجمی که نسبت به عرضه قبلی ۱۱.۱۷ درصد کاهش داشت، درحالیکه قیمت پایه ۱.۳۲ درصد افزایش یافته بود. ترکیب کاهش عرضه و رشد قیمت پایه، سیگنال مهمی برای بازار است؛ هرچند هنوز برای نتیجهگیری درباره شکلگیری یک روند صعودی پایدار زود است.
در بازار ورق اما روند معاملات کاملاً یکسان نبود و تفاوتهایی در مسیر قیمت ورق سیاه کارخانههای مختلف مشاهده شد. ورق سیاه اکسین اهواز حدود ۹۰۰ تومان در بازار کاهش قیمت داشته و در محدوده ۱۰۶ هزار تومان قرار گرفت، درحالیکه ورق فولاد مبارکه رشد قابلتوجه 4 هزار و 5۰۰ تومانی را ثبت کرد و ورق کاویان نیز حدود ۹۰۰ تومان افزایش داشت. این واگرایی نشان میدهد بازار ورق بیش از مقاطع طویل تحتتأثیر کارخانه تولیدکننده، ساختار عرضه و سیاست قیمتگذاری قرار گرفته است.

درمقابل، قیمت پروفیل ۲ میل در کارخانههای اصفهان، تهران و مازندران بدون نوسان باقی ماند؛ وضعیتی که بیش از هر چیز از ضعف تقاضای مصرفی حکایت دارد. کاهش حجم معاملات نیز نشان میدهد خریداران همچنان با احتیاط وارد بازار میشوند.

نیمه دوم تابستان، آزمون عرضه آهن آلات
جمعبندی هفته دوم مرداد نشان میدهد بازار آهن آلات نه در مسیر رونق قرار گرفته و نه نشانهای از سقوط قیمتی گسترده دارد. واقعیت این است که رکود ساختوساز همچنان مهمترین ترمز تقاضاست، اما محدودیت انرژی، کاهش ظرفیت تولید و افزایش هزینه جایگزینی اجازه نمیدهد این رکود بهسادگی خود را در کاهش شدید قیمتها نشان دهد.
در چنین فضایی، افزایش قیمت میلگرد بیشتر از آنکه نشانه بازگشت مصرفکننده باشد، حاصل برهمکنش عرضه محدود و انتظارات قیمتی است. تیرآهن در محدودهای باثباتتر حرکت میکند و ورق میان عوامل متضاد گرفتار شده است؛ بهطوری که در یک تولیدکننده کاهش و در تولیدکننده دیگر رشد قیمت ثبت میشود. ثبات پروفیل نیز نشان میدهد نقدینگی و تقاضای واقعی هنوز توان همراهی با افزایش هزینهها را ندارد.
نکته تعیینکننده برای هفتههای آینده، سمت عرضه خواهد بود. اگر محدودیت برق ادامه پیدا کند و با نزدیک شدن به فصل سرد، مسئله گاز نیز دوباره تشدید شود، کاهش تولید میتواند با فاصله زمانی بیشتری به بازار محصولات نهایی منتقل شود. بنابراین ممکن است بازار در ظاهر آرام بماند، اما زیر این آرامش، ظرفیت عرضه در حال فرسایش باشد.
از سویدیگر، اگر نرخ ارز دوباره محرک انتظارات تورمی شود، احتمال انتقال فشار هزینه به محصولات فولادی افزایش خواهد یافت. در مقابل، کاهش نرخ ارز و بهبود فضای سیاسی میتواند تقاضای احتیاطی را عقب براند، اما حتی در این سناریو نیز کاهش شدید قیمتها بدون افت محسوس هزینه تولید و بهبود عرضه چندان محتمل نیست.
درنهایت، هفته دوم مرداد بیش از آنکه هفته جهش قیمت آهن آلات باشد، هفته آشکار شدن یک واقعیت مهم بود: بازار فولاد ایران در حال حرکت در مرز باریکی میان رکود تقاضا و محدودیت عرضه است. بنابراین برای تشخیص مسیر قیمت آهن آلات، نگاه کردن به نمودار قیمت بهتنهایی کافی نیست؛ حجم معاملات شمش، میزان عرضه کارخانهها، وضعیت انرژی و رفتار نرخ ارز، چهار متغیری هستند که میتوانند جهت واقعی بازار را در هفتههای پیشرو مشخص کنند.