تسمه فولادی چیست؟ انواع تسمه آهنی، مشخصات و کاربردها

تسمه فولادی یا آهنی، یک مقطع فلزی مستطیل‌شکل است که عرض آن از ضخامتش بیشتر است و عموما به‌صورت شاخه یا کلاف تولید و در بازار عرضه می‌شود. باتوجه‌به شیوه تولید، تسمه‌ها به انواع مختلفی تولید می‌شوند که عبارتند از: نوردی، ماشینکاری، فابریک، ترانس، گالوانیزه و استیل. تسمه فلزی برای مصارفی مثل ساخت گریتینگ، نرده، تچهیزات صنعتی و مهار قطعات به‌کار می‌رود. ما در این مقاله قصد داریم انواع تسمه فولادی و کاربرد آن را برای شما شرح دهیم.

تسمه گالوانیزه، تسمه نورد گرم، تسمه نورد سرد، تسمه استنلس استیل و... انواع تسمه فلزی موجود هستند که در حمل بارهای سنگین که ممکن است در حین انتقال فشار سنگینی را تحمل کنند، از آن‌ها استفاده می‌کنند.

تسمه فلزی چیست؟

تسمه فلزی قطعه فلزی است که ضخامت کم و طول و عرض زیادی دارد. ابعاد طول و عرض این محصول کوچک‌تر از ورق فلزی است. تسمه‌‌های فلزی برای استحکام و مقامتی که دارند ساخته شده‌اند. در حمل بارهای سنگین که ممکن است در حین انتقال فشار سنگینی را تحمل کنند، از تسمه استفاده می‌کنند. این تسمه معمولاً برای محکم‌سازی و اتصال اشیا به کار می‌رود و در مواردی مانند نصب کپسول‌های آتش‌نشانی روی دیوار، نگهداری لوله‌های ساختمانی، ساخت نرده، پنجره و تجهیزات کشاورزی استفاده می‌شود. فرآیند تولید آن اغلب با برش ورق فولادی (معمولاً ورق سیاه) انجام می‌شود؛ به همین دلیل قیمت تسمه فولادی، ارتباط مستقیمی با قیمت ورق دارد. تسمه‌ها به‌دلیل ساختار ساده و استحکام مناسب، نقش مهمی در مهار و تثبیت تجهیزات و سازه‌ها ایفا می‌کنند. شایان ذکر است که تسمه‌های فلزی قیمت‌های متفاوتی دارند. قیمت تسمه با توجه به وزن و طول و عرض آن تسمه متفاوت است.

انواع تسمه آهنی

تسمه‌های فلزی باتوجه‌به جنس، روش تولید و ویژگی‌های فنی، در مدل‌های مختلفی تولید می‌شوند و هرکدام کاربردهای متفاوتی در صنایع دارند. از رایج‌ترین آن‌ها می‌توان به تسمه گالوانیزه، تسمه نورد گرم، تسمه نورد سرد و تسمه استنلس استیل اشاره کرد. در میان انواع تسمه آهنی، تسمه‌های استیل به‌دلیل استحکام بالا و مقاومت مناسب در‌برابر خوردگی، کاربرد گسترده‌ای دارند. همچنین برخی گریدهای استنلس استیل خاصیت مغناطیسی بسیار کمی دارند یا عملاً جذب آهنربا نمی‌شوند؛ ویژگی‌ای که در بعضی صنایع اهمیت زیادی دارد. در ادامه انواع تسمه فلزی را بررسی می‌کنیم:

• تسمه استیل ۳۰۴

اگر در پروژه‌ای فعالیت دارید که مسائل مالی در اولویت اول هستند، این نوع تسمه یکی از گزینه‌های مناسب برای استفاده شما است. این نوع تسمه به اندازه خوب و استاندارد باعث استحکام و مقاومت می‌شود. تسمه استیل ۳۰۴ محصول را می‌توان با هر مدل جوشکاری جوش داد. همچنین به دلیل ضخامت کم، این محصول شکل‌پذیری بسیار خوبی دارد. تسمه استیل ۳۰۴ در مقابل خوردگی نیز مقاوم است. این مدل تسمه در بیشتر در پروژه‌های خاص ساختمان‌سازی کاربرد دارد. علاوه بر ساختمان‌سازی، استیل ۳۰۴ در کشتی‌سازی، صنعت نفت، صنایع دفاعی، صنایع غذایی، پزشکی، ساخت ظروف و صنایع شیمیایی کاربرد دارد.

در شرایطی که نیاز است تسمه در برابر عوامل بسیار سخت بیرونی قرار بگیرد، این تسمه می‌تواند انتخاب شما باشد. در برخی صنایع و برخی مناطق جغرافیایی خطرات موجود برای سازه‌ها بیش از حد نرمال است. مثلا ممکن است که نیاز باشد تسمه در برابر دمای بسیار بالا قرار بگیرد. همچنین برخی نقاط نیاز است که تسمه در برابر خوردگی مقاومت شدیدی داشته باشد. این تسمه برای جوش و برش به روش‌های مختلف مناسب است. تسمه استیل ۳۱۶ مناسب کوره‌ها و نقاط حرارتی است. همچنین این محصول در سازه‌های دریایی نیز پرکاربرد است. تجهیزات شیمیایی و انواع پمپ‌ها صنایع دیگری هستند که این مدل تسمه در آن‌ها پرکاربرد است.

• تسمه ترانس

این مدل از تسمه‌ها به شکلی هستند که از سایر تسمه‌ها ساخته می‌شوند. این تسمه‌ها در فرآیندی بسیار خاص و پیچیده طراحی و ساخته می‌شوند. به دلیل تکنولوژی بالای ساخت این مدل از تسمه‌ها، آن را می‌توان در ضخامت‌ها بسیار دقیق طراحی و ساخت. از این رو در صنایع حساس که ابعاد بسیار حائز اهمیت است، از تسمه‌های ترانس بهره می‌گیرند.

• تسمه فابریک

این مدل از تسمه‌ها فرآیندی متداول دارند. در ساخت تسمه فابریک شمش های فولادی را تبدیل به تسمه می‌کنند. به این شکل که به وسیله‌ کوره‌های بسیار گرم، شمش‌های فولادی را ذوب و سپس تبدیل به قالب تسمه‌‌های فابریک می‌کنند. به همین دلیل طول این تسمه‌ها بسیار بلند است.

• تسمه ماشینکاری

در این روش ساخت تسمه فولادی چند فرایند ساده را پشت سر هم داریم. ابتدا ورق‌ها برش می‌خورند. این روش با دستگاهی به نام گیوتین صورت می‌گیرد. پس از برش خوردن، قطعات اصطلاحا اتو می‌شوند. اتو شدن و صاف شدن بعد آن با غلطک‌های خاصی صورت می‌گیرد.

• تسمه نورد

برای ساخت تسمه در این روش هم شمش فولاد استفاده می‌شود. این مدل از تسمه کاربرد فراوانی دارد. از انواع صنایع ساختمانی تا ریل‌های جرثقیل و ساخت انواع پالت‌ها از تسمه ساخته شده با روش نورد بهره می‌گیرند. یکی از ایرادهای بزرگ این تسمه جوش‌پذیری آن است. این موضوع باعث شده که ریسک تولید محصولی که از این تسمه در آن استفاده شده بالا برود.

مشخصات فنی تسمه فلزی

آگاهی از مشخصات فنی تسمه فلزی، نقش مهمی در انتخاب محصول مناسب برای هر پروژه دارد. عواملی مانند ابعاد، روش و استاندارد تولید، روی عملکرد، مقاومت و کاربرد نهایی آن تأثیر می‌گذارند. به‌همین‌دلیل، پیش از خرید تسمه آهنی باید مشخصات آن را متناسب با نیاز پروژه بررسی کرد. مهم‌ترین مشخصات فنی این محصول عبارت‌اند از:

• ضخامت: معمولا از ۲ تا ۱۰ میلی‌متر متغیر است.
• عرض: در بازه ۲۰ تا ۲۰۰ میلی‌متر عرضه می‌شود.
• طول: تسمه فولادی بیشتر به‌صورت شاخه‌های ۶ متری یا در برخی مدل‌ها به شکل کلاف تولید می‌شود.
• جنس و متریال: این محصول با متریال‌هایی مانند فولاد کربنی، استیل یا آلیاژهای مقاوم تولید می‌شود.
• روش تولید: تسمه فولادی با روش‌هایی مانند نورد گرم، نورد سرد، ماشینکاری یا برش ورق تولید می‌شود که روی کیفیت سطح و دقت ابعادی آن اثر دارد.

کاربرد تسمه آهنی چیست؟

تسمه‌های فولادی با توجه به ویژگی‌های متفاوت، کاربرد متفاوتی دارند. دو فاکتور کیفیت و ابعاد یک تسمه، حوزه کاربرد آن را مشخص می‌کند. ساخت کابل برق و تلفن یکی از متداول‌ترین کاربردهای تسمه‌های فولادی است. همچنین در تولید انواع دوچرخه و لوازم خانگی تسمه فولادی دخیل است. در بسته‌بندی محصولات حساس ساختمانی مانند شیشه و MDF از تسمه فولادی استفاده می‌کنند. انواع حفاظ و نرده ساختمان و همچنین در و پنجره حوزه دیگری از کاربردهای تسمه فولادی است. در ماشین لباسشویی و ماشین ظرفشویی استفاده از تسمه فولادی مسئله تعجب‌آوری نیست. حتی در هود آشپزخانه هم تسمه آهنی دیده شده است. یکی از مهم‌ترین کاربردهای تسمه فولادی گریتینگ است که البته نرخ گریتینگ هم مانند قیمت رابیتس، بسته به ورقی که از آن تولید می‌شود، است.

• تسمه در ساختمان‌سازی

تسمه در واقع مانند ورق‌های فلزی با ابعاد کوچک‌تر است. تسمه را طراحی کردند که علاوه بر داشتن ابعاد کوچک و وزن کم بتواند استحکام هم داشته باشد. همین داشتن وزن کم و استحکام باعث جذاب شدن این محصول در صنعت ساختمان شده است. در تولید نرده تسمه بسیار پرکاربرد است. زیرا نرده و هر حفاظ ساختمانی نیاز به استحکام بالا دارد. همچنین برای محکم کردن انواع اشیا و به خصوص لوله از تسمه فولادی استفاده می‌کنند. از تسمه فولادی در پابند ساختمان هم استفاده می‌کنند.

تفاوت تسمه و ورق چیست؟

تسمه و ورق تفاوت‌ها و شباهت‌هایی دارند. در مصارفی که استحکام و مقاومت سازه در اولویت اول قرار دارد، معمولا از تسمه استفاده می‌کنند. ورق بیشتر در صنایع تولیدی مختلف کاربرد دارد. ولی عمده کاربرد تسمه معمولا در صنعت ساختمان‌سازی است. این بدان معنا نیست که تسمه و ورق در صنایع ساختمان‌سازی و غیر ساختمان‌سازی کاربردی ندارند. عمدتا ورق ابعاد بزرگتری نسبت به تسمه‌ها دارد. تسمه‌ها بیشتر در نگه داشتن اجسام کاربرد دارد. همچنین ورق به خاطر کاربرد بیشتر و قدیمی بودن تنوع بسیار بیشتری نسبت به تسمه دارد. با توجه به نکات بیان‌شده و نوع پروژه باید بتوان مناسب‌ترین محصول را از بین ورق‌ها و تسمه‌ها خرید. قیمت محصول نیز فاکتور مهمی در پروژه‌ها است و باید با توجه به اولویت‌ها به جلو حرکت نمود. به عبارت دیگر قیمت انواع ورق و قیمت تسمه در مدل استفاده ما تعیین‌کننده هستند.

شباهت تسمه و ورق چیست؟

ورق و تسمه علاوه بر تفاوت‌های فراوانی که دارند، در بسیاری از فاکتورها هم شباهت بسیار زیادی دارند. اولین شباهت بنیادی این دو محصول ابعاد آن‌ها است. هم تسمه و هم ورق فولادی قطعه فلزاتی با طول و عرض زیاد و ضخامت کم هستند. در واقع در اکثر مواقع فلزات را برای استحکام و دوامشان مورد استفاده قرار می‌دهند. از طرفی به دلیل وزن و قیمت بالای فلزات آن‌ها را به شکل نازک برش می‌زنند تا بتوان از استحکام آن‌ها استفاده نمود. تسمه و ورق نیز به این شکل هستند. از دیگر شباهت‌های ورق به تسمه تنوع آن‌ها است. در واقع هردوی این محصولات را با آلیاژهای مختلف می‌سازند. گالوانیزه و آلومینیوم و استیل معروف‌ترین این آلیاژها هستند. علاوه بر متریال، این محصولات در ابعاد و ضخامت‌های گوناگون تولید می‌شوند. 
عمده شباهت دیگری که این دو نوع محصول دارند مدل تولید آن‌ها است. جفت این محصولات عمدتا با نورد گرم و یا نورد سرد تولید می‌شوند. تسمه و ورق جفتشان در تمام صنایع کاربرد دارند. ما ممکن است که هر روزه در سطح شهر و یا در محیط کار انواع تسمه و ورق را مشاهده نماییم. مقاومت در برابر خوردگی خصوصیت بارز هردو این محصولات است. همچنین در ساخت همه محصولات سعی شده که مقاومت محصول در برابر پوسیدگی و رطوبت بیشترین حالت ممکن باشد.

تسمه آهنی مستحکم برای کاربردهای صنعتی و ساختمانی

تسمه فولادی و یا تسمه‌ها با آلیاژهای غیر فولادی در درجه اول برای استحکام ساخته شده‌اند. این استحکام ممکن است برای نگهداری جسمی بر روی دیوار و یا مکان دیگر باشد و یا ممکن است برای استحکام یک سازه باشد. در واقع تسمه را با الگوگیری از ورق فولادی ساختند. با این تفاوت که تسمه عرض کم‌تری داشته‌ باشد و به طراح و صنعتگر قدرت مانور بیشتری بدهد. این قدرت مانور عمدتا در صنایع ساختمانی مورد نیاز است. البته علاوه بر صنایع ساختمانی در صنعت‌های مهم دیگر نظیر سازه‌های دریایی و صنایع مهم نیز اهمیت زیادی دارد. با توجه به مصرف متفاوت هر کدام از تسمه‌ها کاربرد متفاوتی دارد. معمولا در صنعت علاوه بر داشتن دانش مورد نیاز، تجربه هم نقش مهم و اساسی را بازی می‌کند. برای همین ما بسیار خرسند می‌شویم که اگر تجربه‌ای در زمینه استفاده از انواع تسمه داشته‌باشید، در قسمت زیر این مقاله نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.