انواع پروفیل ساختمانی را بشناسیم + معرفی کاربرد هریک از آن ها

انواع پروفیل ساختمانی را بشناسیم + معرفی کاربرد هریک از آن ها

پروفیل، نوعی مقطع توخالی فولادی است که در دو حوزه صنعتی و ساختمانی به صورت گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. پروفیل‌های صنعتی در زمینه خودروسازی و پروفیل‌های ساختمانی در زمینه ساخت انواع درب و پنجره کاربرد دارند. در این مقاله قصد داریم تا به معرفی انواع پروفیل ساختمانی و کاربرد هریک از آن ها بپردازیم. 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:
• پروفیل چیست؟
• پروفیل ساختمانی چیست؟
• انواع پروفیل ساختمانی از نظر روش ساخت
• پروفیل‌های باز و بسته
• انواع پروفیل ساختمانی
• کاربرد پروفیل در حوزه ساختمان سازی

 

پروفیل های ساختمانی انواع متنوعی دارند که هرکدام کاربرد مخصوص خودشان را دارند

 

پروفیل به مقاطعی توخالی گفته می‌شود که از ورق‌های فولادی ساخته شده‌اند. این مقاطع در اشکال مختلف مانند دایره، مربع، مستطیل و ... ساخته شده و در صنایع گوناگونی مانند ساختمان سازی، راه سازی و صنعت کاربرد دارند. 

گفته می‌شود که نخستین بار در کشور آلمان و با فاصله چند سال پس از جنگ جهانی دوم از نمونه اولیه پروفیل استفاده شده و به مرور زمان در سایر کشورها نیز مورد استقبال قرار گرفته است. پروفیل‌ها در حالت کلی به دو نوع صنعتی و ساختمانی تقسیم می‌شوند. در ادامه به طور مفصل با انواع پروفیل‌های ساختمانی آشنا خواهید شد.

پروفیل ساختمانی چیست؟

پروفیل ساختمانی به دسته‌ای از انواع پروفیل گفته می‌شود که در حوزه ساختمان سازی مورد استفاده قرار می‌گیرند. انواع مختلف پروفیل‌های ساختمانی معمولا با ضخامتی بین 2 الی 4 میلی متر تولید و به بازار عرضه می‌شوند. پروفیل‌های ساختمانی با توجه به معیارهای مشخصی مانند روش ساخت یا سطح مقطع به انواع گوناگونی تقسیم می‌شوند که در بخش‌های بعدی با آن‌ها آشنا خواهید شد. 

دسته‌بندی پروفیل‌ها از لحاظ شکل ظاهری

پروفیل‌ها از نظر شکل ظاهری انواع متفاوتی دارند که در ادامه به آن‌ها اشاره کرده و هر کدام را توضیح خواهیم داد:

پروفیل بسته

دو روش برای ساخت پروفیل‌های بسته وجود دارد. در اولین روش، ورق‌های موردنظر توسط غلتک‌نورد شکل داده می‌شوند و لبه‌های لوله‌مانند آن‌ها به هم جوش می‌خورند. روش بعدی هم تحت عنوان فرایند اکستروژن است. در این روش، قطعه‌ای با دمای بسیار بالا از جنس موردنظر، از حفره‌ای عبور داده شده و براساس شکل حفره، پروفیل بسته شکل‌دهی می‌شود.

پروفیل باز

وجود گستردگی پروفیل‌ها در قسمت دهانه، آن‌ها را به پروفیل‌های باز تبدیل می‌کند. دهانه همان قسمت فاصله دو لبه از یکدیگر است. این پروفیل‌ها مقاومت بالایی در کنار قیمت و وزن پایین دارند. پروفیل زد پرلین را مثالی برای پروفیل باز می‌توان در نظر گرفت. همچنین تیر‌آهن، نبشی، میلگرد، ناودان و تسمه هم در دسته‌ پروفیل‌های باز قرار می‌گیرند.

دسته بندی پروفیل‌ها از لحاظ نحوه تولید

پروفیل‌ها از نظر نحوه تولید انواع متفاوتی دارند که در ادامه به آن‌ها اشاره کرده و هر کدام را توضیح خواهیم داد:

پروفیل نورد سرد

این نوع از پروفیل‌ها دارای سطح صاف هستند و تنوع ابعادی پایینی دارند. از طرفی از استحکام بالایی برخوردار هستند.

پروفیل نورد گرم

پروفیل‌هایی که به روش نورد گرم تهیه می‌شوند، سطح صیقلی ندارند. دلیل صیقلی نبودن سطح آن‌ها به خاطر لایه اکسیدی است که بر سطح پروفیل‌ها به هنگام تولید می‌نشیند. از طرفی وجود لایه اکسیدی، مقاومت پروفیل‌ها را بالا می‌برد. پروفیل‌های نورد گرم چون در دمای بالاتر از 926.6 درجه سانتی‌گراد تولید می‌شوند، دارای تنوع شکلی و ابعادی زیادی هستند. استاندارد ساخت پروفیل زد پرلین، ورق نورد گرم و سرد است.

دسته‌بندی پروفیل‌ها از لحاظ وزن

پروفیل‌ها از نظر وزن انواع متفاوتی دارند که در ادامه به آن‌ها اشاره کرده و هر کدام را توضیح خواهیم داد:

پروفیل سنگین

پروفیل‌های سنگین، در ضخامت 1.5 میلی‌متر و بیشتر هستند که خود در دو دسته ساختمانی و صنعتی تولید می‌شوند. شکل هندسی مقاطع این پروفیل‌ها، مستطیلی و مربعی است.

پروفیل سبک

ضخامت این نوع از پروفیل‌ها، در بازه 0.4 تا 1.5 میلی‌متر بوده و از لحاظ ساخت در دسته پروفیل نورد سرد قرار می‌گیرند. پروفیل زد پرلین هم بنا به درخواست مشتری در انواع سنگین و سبک تولید می‌شود.

 

پروفیل دارای انواع بسیار متنوع و مختلفی است ه هر

 

دسته‌بندی پروفیل‌ها از لحاظ جنس

پروفیل‌ها از نظر جنس انواع متفاوتی دارند که در ادامه به آن‌ها اشاره کرده و هر کدام را توضیح خواهیم داد:

پروفیل استیل

پروفیل‌های نبشی و تسمه‌ای در دسته پروفیل‌های استیل قرار می‌گیرند. مزیت پروفیل استیل به انواع دیگر، قابلیت ضدزنگ بودن آن به دلیل وجود کروم با درصد بالا است.

پروفیل کامپوزیتی

این نوع از پروفیل‌ها با وجود وزن پایین، دارای مقاومت بالایی در برابر خوردگی و ارتعاشات هستند و همچنین برای تولید این نوع پروفیل‌ها، هزینه تمام‌شده بسیار پایین است. تولید این پروفیل‌ها با سرعت بالایی انجام می‌گیرد. از طرفی سوراخ‌کاری چنین پروفیل‌هایی زیاد امکان‌پذیر نیست. به دلیل عدم وجود قالب با شکل‌های متنوع، تنوع سطح مقطع در محصولات نهایی کم می‌شود. پروفیل‌های کامپوزیتی، دارای سطح مقطع هندسی با شکل‌های مختلف Z، U، H، I، L، C و T هستند.

پروفیل گالوانیزه

پروفیل‌های گالوانیزه در برابر خوردگی و زنگ‌ز‌دگی مقاومت بالایی دارند که به دلیل وجود پوششی از فلز روی، در سطح آن‌ها است. برای اینکه پروفیل‌های گالوانیزه بازرسی شوند، هیچ احتیاجی به تست مخرب وجود ندارد و به صورت چشمی نیز می‌توان آن‌ها را بازرسی کرد. در کنار چنین ویژگی‌هایی، قیمت پروفیل گالوانیزه مناسب تر است.

 

پروفیل گالوانیزه از محبوب ترین نوع های پروفیل محسوب می شود


برای تولید پروفیل گالوانیزه روش‌های مختلفی وجود دارد. به نحوه تولیدی که مقطع فولاد یا آهن در حمامی از روی مذاب غوطه‌ور ‌شود، روش گالوانیزه گرم می‌گویند. در پروفیل‌ زد پرلین نیز برای افزایش طول عمر از روش گالوانیزه گرم استفاده می‌کنند. برای آشنایی بیشتر با این نوع پروفیل می‌توانید به مقاله پروفیل گالوانیزه چیست مراجعه کنید. 

پروفیل ساختمانی

پروفیل‌های ساختمانی به دو روش نورد سرد و گرم و روش مرکب تولید می‌شوند و در تولیدات ساختمانی کاربرد دارند. در روش نورد سرد، ورق‌های فولادی به کمک فرایند پرس و خم، شکل داده می‌شوند.

 

پروفیل ساختمانی به خاطر کاربردهای مختلف اش در پروژه های ساختمانی از اهمیت بالایی برخوردار است

 

همچنین انواع پروفیل ساختمانی که به روش نورد سرد تولید می‌شوند، در ساخت تیرهای سقف کاذب، چارچوب درها و ناودان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. در روش نورد گرم، قطعات شمش فولادی را تحت دماهای بالا نورد می‌کنند. محصول نهایی به صورت سپر، میلگرد، ورق، قوطی، تسمه و لوله مورد استفاده قرار می‌گیرد. روش مرکب هم ترکیبی از دو روش نورد سرد و گرم است که در تولید پروفیل‌های ساختمانی به کار گرفته می‌شود. 

پروفیل آلومینیومی

برای پاسخ به اینکه پروفیل آلومینیومی چیست و چه کاربردهایی دارد باید بگوییم: پروفیل‌های آلومینیومی صنعتی، ساختمانی و معماری سه دسته از پروفیل‌های آلومنیومی هستند که براساس کاربرد، تقسیم‌بندی شده‌اند. پروفیل‌های آلومینیومی صنعتی در سیستم تهویه مطبوع، کانال کابلی و سینک‌های گرمکن به کار می‌روند. 

همچنین در ساخت مبلمان و کابینت‌ها نیز پروفیل آلومینیومی صنعتی به کار گرفته می‌شود. خاصیت رسانایی باعث کارایی بالای این نوع از پروفیل‌ها در سیستم‌های مذکور شده است. همچنین اهمیت نداشتن سختی و نوع سطح در صنایع، کارایی این پروفیل‌ها را افزایش داده است.پروفیل‌های آلومینیومی ساختمانی با برخورداری از خمش و سفتی پیچشی بالا در کنار وزن پایین، به گزینه مناسبی برای ساخت سازه‌ها تبدیل شده‌اند. همچنین این پروفیل‌ها در پنل‌های خورشیدی نیز به کار گرفته می‌شوند.

پروفیل آلومینیومی معماری برخلاف آلومینیومی صنعتی، برای صنایعی که ظاهر در آن‌ها اهمیت دارد به کار برده می‌شود. ساخت چارچوب درب و پنجره‌ها از جمله کاربردهای پروفیل آلومینیومی معماری است.

پروفیل صنعتی

پروفیل‌هایی که صنعتی هستند، مقاومت بالایی در برابر خوردگی دارند. به عبارتی میزان مقاومت مکانیکی در آن‌ها بالا است. همچنین میزان جوش‌پذیری در چنین پروفیل‌هایی خوب بوده و از استحکام بالایی برخوردار هستند. با وجود چنین ویژگی‌هایی، پروفیل‌های صنعتی وزن کمی دارند که از جمله مزیت‌های آن‌ها شمرده می‌شود. کاربرد این نوع از پروفیل‌ها را بیشتر در خوردروسازی و صنایع دفاعی می‌توان مشاهده کرد.

برای آشنایی بیشتر با این محصول فولادی می‌توانید به مقاله پروفیل صنعتی چیست مراجعه کنید. 

انواع پروفیل ساختمانی از نظر روش ساخت

انواع پروفیل ساختمانی از نظر روش تولید به چهار گروه زیر تقسیم می‌شوند.

پروفیل نورد سرد

در این روش پروفیل‌ها با استفاده از روش برش دادن و پرس کاری ساخته می‌شوند. به این معنی که ورق‌های فولادی با کمک روش‌های مذکور به شکل پروفیل درآمده و مورد استفاده قرار می‌گیرند. انواع پروفیل ساختمانی نورد سرد برای کارهای نسبتا سبک در حوزه ساختمان سازی مانند چهارچوب درب‌ها کاربرد دارند.

پروفیل نورد گرم

در این روش، از نورد گرم برای شکل دادن شمش‌های فولادی و تبدیل آن‌ها به انواع پروفیل ساختمانی استفاده می‌شود. پروفیل‌های نورد گرم در ساخت انواع ناودانی، میلگرد و... کاربرد دارند. شما می‌توانید در صورت تمایل برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با انواع میلگرد ‌می‌توانید به مقاله میلگرد چیست و انواع آن مراجعه کنید. 

پروفیل مرکب

این روش ترکیبی از روش نورد سرد و گرم است. به عبارت بهتر، یک پروفیل مرکب نتیجه اتصال تعدادی پروفیل نورد سرد و گرم است. از پروفیل‌های مرکب در ساخت نبشی دوبل و ناودانی دوبل استفاده می‌شود.

پروفیل های باز و بسته

پروفیل‌های ساختمانی از نظر سطح مقطع به دو نوع باز و بسته تقسیم می‌شوند. 
• پروفیل باز شامل محصولاتی مانند تیرآهن، نبشی، ناودانی، تسمه، میلگرد و... می‌شود.
• پروفیل بسته شامل محصولاتی مانند انواع قوطی، لوله، پروفیل HSS و برخی از انواع پروفیل‌های درب و پنجره می‌شود.

"پروفیل ساختمانی به مقاطع توخالی از جنس آلیاژ فولاد گفته می‌شود که به صورت گسترده در ساخت انواع درب و پنجره کاربرد دارد."

 

پروفیل باز و بسته از انواع پروفیل ساختمانی و صنعتی

 

انواع پروفیل ساختمانی

در این بخش به ارائه توضیحاتی در خصوص شناخته شده ترین انواع پروفیل ساختمانی خواهیم پرداخت.

پروفیل آبرو

پروفیل آبرو یکی از پرمصرف‌ترین انواع پروفیل ساختمانی است. این محصول برای انتقال آب برف و باران در سقف ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. از آنجایی که پروفیل‌های آبرو تماس زیادی با آب برف و باران دارند، از ورق های فولادی گالوانیزه ساخته می‌شوند تا به مشکل خوردگی دچار نشوند.

پروفیل تسمه

پروفیل تسمه یکی دیگر از انواع پروفیل‌های ساختمانی است. این نوع پروفیل به طور معمول با عرضی کمتر از 160 میلی متر ساخته شده و با علامت اختصاری PL نمایش داده می‌شود. بهتر است بدانید، اعدادی که در نقشه‌های ساختمانی پس از علامت PL به کار می‌روند، نشان دهنده طول، عرض و ضخامت تسمه هستند. تسمه‌های فولادی علاوه بر ساختمان سازی در ساخت گاردریل و سازه‌های فلزی نیز کاربرد دارند.

پروفیل ناودانی

از دیگر انواع پروفیل ساختمانی می‌توان به پروفیل ناودانی اشاره کرد. ناودانی‌ها به دو نوع ناودانی C و ناودانی U تقسیم می‌شوند. در صورتی که بال‌های ناودانی به موازات یکدیگر و با ضخامتی مشابه باشند، به نام ناودانی C شکل خوانده شده و در صورتی که بال‌های ناودانی با هم موازی نبوده و حالت مخروطی داشته باشند، به نام ناودانی U شکل معرفی می‌گردند. 
پروفیل ناودانی می‌تواند از جنس فولاد، استیل یا آلومینیوم باشد. این محصول برای ساخت چهارچوب درب و پنجره به کار می‌رود.
 

پروفیل ناودانی از انواع پروفیل ساختمانی و صنعتی


پروفیل نبشی

پروفیل نبشی به عنوان پرکاربردترین انواع پروفیل ساختمانی شناخته می‌شود. این پروفیل در دو نوع بال مساوی و بال نامساوی تولید می‌گردد. پروفیل نبشی با نماد L در نقشه‌های ساختمانی نمایش داده شده و اعداد نوشته شده پس از این نماد، نشان دهنده پهنای بال‌ها و ضخامت پروفیل هستند. 
در نبشی بال مساوی همان‌طور که از نامش پیداست، پهنای بال‌ها یکسان بوده و در نبشی بال نامساوی نیز پهنای بال‌ها با یکدیگر تفاوت دارند. 

 

پروفیل نبشی از انواع پروفیل ساختمانی و صنعتی

 

کاربرد پروفیل نبشی شامل موارد زیر است:
 

• تقویت ورق های فولادی
• استفاده در اتصالات در ساختمان سازی
این نوع از پروفیل‌های ساختمانی با استفاده از روش نورد سرد تولید می‌شوند.

 

پروفیل سپری از مهم ترین نوع های پروفیل ساختمانی به شمار میرود

 

 

پروفیل سپری

پروفیل سپری نام یکی دیگر از انواع پروفیل ساختمانی است. این پروفیل با نماد T نمایش داده می‌شود. در برخی از انواع پروفیل سپری، قاعده و ارتفاع برابرند اما در برخی نیز ارتفاع سپری نصف قاعده است.
امکان ساخت این محصول با دو روش نورد سرد و گرم میسر است. از این نوع پروفیل در اتصالات پل به ستون و سقف‌های کاذب و شیشه ای استفاده می‌شود اما کاربرد عمده آن در زمینه اتصالات سازه‌های فولادی است. برای ساخت موارد زیر در ساختمان سازی از پروفیل سپری استفاده می‌شود:
• ساخت خرپا
• ساخت درب و پنجره
• ساخت سقف شیروانی
• ساخت اسکلت سقف کاذب

پروفیل زد

پروفیل زد که با نماد Z نشان داده می‌شود نیز یکی از انواع پروفیل‌های ساختمانی است. بهتر است بدانید، عددی که بعد از نماد Z به کار می‌رود، نشان دهنده ارتفاع پروفیل می‌باشد. از آنجایی که این پروفیل، سطح مقطعی به شکل حرف انگلیسی Z دارد، با این نام شناخته شده است. 
این نوع پروفیل معمولا برای ساخت سقف شیروانی فلزی و به عنوان تقویت کننده سقف، ستون و تیرک به کار می‌رود. لازم به ذکر است که از پروفیل زد علاوه بر حوزه ساختمان سازی در حوزه ساخت کشتی نیز بهره گرفته می‌شود. 

 

پروفیل زد پرلین به خاطر کاربردهای در ساخت سقف شیروانی محبوبیت بالایی دارد

 

این نکته را نیز باید در نظر داشت که پروفیل زد پرلین از معروف‌ترین مدل‌های این نوع پروفیل است. 
ضخامت این پروفیل بین 2، 2.5 و 3 میلی متر متغیر است. برخی ار کاربردهای پروفیل زد شامل موارد زیر است:
• سازه‌های اسکلت فلزی
• ایستگاه‌های سوخت رسانی
• پوشش سوله و سالن‌های ورزشی

"میلگردها نیز یکی از انواع پروفیل های ساختمانی به شمار می‌روند، با این تفاوت که آن‌ها دارای سطح مقطعی دایره‌ای شکل و توپر هستند."

تیرآهن

تیرآهن یکی دیگر از شناخته شده ترین انواع پروفیل ساختمانی است که کاربرد فوق العاده زیادی در ساختمان سازی دارد. این پروفیل از دو بال و یک جان ساخته شده و از آن برای ساخت انواع تیر و ستون در ساختمان استفاده می‌شود. تیرآهن به سه نوع IPE، IPB و INP تقسیم شده و با نماد I در نقشه‌های ساختمانی نمایش داده می‌شود. برای مشاهده نرخ لحظه‌ای این محصول می‌توانید صفحه قیمت تیرآهن در آهن آنلاین مراجعه کنید. 

تیرآهن IPE

در تیرآهن IPE پهنای بال بیشتر بوده و به همین دلیل هم برای استفاده در اتصالات پیچی و پرچی به کار می‌رود.

تیرآهن IPB

این نوع تیرآهن برای ساخت ستون‌های ساختمان استفاده شده و دارای سه نوع سبک، متوسط و سنگین است. تیرآهن IPB با نام تیرآهن بال پهن یا H نیز شناخته می‌شود.

تیرآهن INP

این نوع از تیرآهن شناخته شده ترین نوع آن است. بهتر است بدانید که استفاده از این تیرآهن به صورت تنها در ستون ساختمان توصیه نمی‌شود و باید به صورت مرکب مورد استفاده قرار بگیرد. 
از آنجایی که تیرآهن INP دارای بال‌هایی شیب دار است، برخلاف تیرآهن IPE، برای استفاده در اتصالات پیچی و پرچی مناسب نیست.

 

تیرآهن دارای انواع مختلفی است که از شناخته شده ترین آنها میتوان به تیرآهن ای ان پی اشاره کرد

 

ورق های فولادی

ورق‌های فولادی نیز از جمله پروفیل‌های ساختمانی هستند. این محصولات در دو نوع ساده و آجدار تولید و به فروش می‌رسند. از ورق‌های فولادی برای ساخت مقاطع فولادی، پوشش و اتصالات بهره گرفته می‌شود.  

میلگرد

میلگرد نیز یکی از انواع پروفیل‌های ساختمانی به شمار می‌رود. تفاوت اصلی میلگرد با سایر پروفیل‌ها در توپر بودن آن است. این محصول به 4 نوع A1،  A2، A3 و A4 تقسیم بندی می‌شود. شما می‌توانید برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه به مقاله تفاوت میلگرد ساده و آجدار مراجعه کرده و با این محصول آشنا شوید. 

لوله‌های فولادی

لوله‌های فولادی نیز از جمله انواع پروفیل‌های ساختمانی به شمار می‌روند. این لوله‌ها به علت مقاومت زیاد در برابر فشار و خوردگی و همچنین استحکام و دوام بالا در حوزه صنعت و ساختمان سازی مورد استفاده قرار می‌گیرند. 

پروفیل قوطی

انواع پروفیل ساختمانی که به شکل مربع یا مستطیل ساخته می‌شوند، قوطی نام دارند. از پروفیل قوطی علاوه بر ساختمان سازی در تولید لوازم خانگی و خودروسازی نیز بهره گرفته می‌شود. 

 

پروفیل قوطی جزو محبوب ترین نوع های پروفیل محسوب می شود

 

پروفیل چهارپهلو

پروفیل چهارپهلو یا چهارسو آخرین نوع از پروفیل‌های ساختمانی است که در این مطلب به شما معرفی می‌کنیم. این محصول نیز مانند میلگرد، توپر بوده با این تفاوت که سطح مقطع آن به شکل مربع است. سطح مقطع پروفیل چهارسو باعث شده تا این محصول برای استفاده در حوزه جوشکاری و تراشکاری مناسب باشد.

برخی از کاربردهای این پروفیل در ساختمان سازی به شرح زیر است:

• ساخت بخش‌های تزیینی ساختمان
• ساخت درب و پنجره
• شفت
• محور اتصالات
• ساخت انواع قاب، بست و...

کاربرد پروفیل در حوزه ساختمان سازی

در بخش‌های پیشین این مطلب به صورت پراکنده با برخی از کاربردهای انواع پروفیل ساختمانی آشنا شدید. تعدادی از اصلی‌ترین این کاربردها به شرح زیر هستند:

• ساخت درب و پنجره‌های آلومینیومی
• ساخت چهارچوب درب و پنجره
• ساخت و تولید نرده‌های فلزی
• ساخت ستون و اسکلت فلزی ساختمان‌ها
• پوشش سقف سوله‌ها و سالن‌های ورزشی
• ساخت ناودانی‌های کوچک
• ساخت کرکره برقی برای مغازه‌ها
• ساخت نرده‌های فلزی راه پله‌ها

سخن پایانی

در این مقاله تلاش کردیم تا شما را با انواع پروفیل ساختمانی و کاربرد هریک از آن‌ها آشنا کنیم. امیدواریم مطالب گفته شده در این بخش از وبلاگ آهن آنلاین مورد استفاده شما قرار گرفته باشد. 
شما می‌توانید نظرات و پیشنهادات خود را در این زمینه از طریق بخش ارسال دیدگاه با ما و سایر خوانندگان این مطلب به اشتراک بگذارید. همچنین می‌توانید در صورت تمایل برای دریافت قیمت پروفیل به صفحه فروش پروفیل مراجعه کرده یا با کارشناسان ما در این مجموعه تماس بگیرید.

دیدگاه شما