افزایش موجودی سنگ‌آهن چین و احتمال عقب‌نشینی قیمت‌ها
به گزارش آهن آنلاین؛ بازار سنگ‌آهن چین در شرایطی با افزایش ورود محموله‌ها به بنادر مواجه شده که نشانه‌های ضعف تقاضا در بخش فولادسازی همچنان پابرجاست. بر اساس آخرین گزارش بازار فلزات شانگهای، ورود سنگ‌آهن به بنادر اصلی چین در هفته منتهی به ۶ نوامبر با رشد ۳۳.۳ درصدی نسبت‌به هفته قبل، به ۳۱ میلیون تن رسیده است. این افزایش در حالی اتفاق افتاده که تولید آهن مذاب کوره‌های بلند روند نزولی داشته و خرید مواد اولیه از سوی فولادسازان اغلب به تأمین نیازهای کوتاه‌مدت محدود شده است. هم‌زمان، موجودی سنگ‌آهن در ۳۵ بندر اصلی چین به ۱۴۹.۱۳ میلیون تن رسیده که از افزایش ۱.۰۸ میلیون تنی آن حکایت دارد. مجموعه این تحولات نشان می‌دهد بازار سنگ‌آهن با عدم‌توازن میان عرضه و تقاضا مواجه شده است؛ وضعیتی که می‌تواند در هفته‌های آینده مانع از شکل‌گیری روند صعودی پایدار در قیمت این ماده اولیه شود.
انباشت سنگ آهن دربرابر مصرف آن
افزایش ۳۳ درصدی ورود سنگ‌آهن به بنادر چین در نگاه نخست می‌تواند نشانه‌ای از تقویت عرضه جهانی باشد، اما بررسی جزئیات گزارش تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد. محموله‌های ارسالی سنگ‌آهن از مبادی اصلی جهان در هفته مورد بررسی ۷.۹ درصد کاهش یافته و به ۳۱.۶ میلیون تن رسیده است. بنابراین افزایش ورود محموله‌ها به بنادر چین بیش از آنکه ناشی از جهش تازه در عرضه معادن باشد، تحت‌تأثیر زمان‌بندی رسیدن محموله‌هایی قرار دارد که پیش‌تر ارسال شده‌اند.
در سوی‌دیگر بازار، نشانه‌های ضعف تقاضا برای سنگ‌آهن همچنان مشاهده می‌شود. حجم خروج روزانه سنگ‌آهن از بنادر موردبررسی چین با کاهش ۵۵ هزار تنی به ۳.۱۲ میلیون تن رسیده و تولید آهن مذاب کارخانه‌های فولادی نیز در هفته نخست نوامبر کاهش یافته است. افت تولید آهن مذاب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا می‌تواند نشان‌دهنده کاهش مصرف سنگ‌آهن در کوره‌های بلند باشد. همچنین، کاهش برداشت روزانه سنگ‌آهن از بنادر می‌تواند در افزایش موجودی انبارهای بندری نقش داشته باشد؛ هرچند برای تعیین سهم دقیق این عامل، باید میزان ورود محموله‌ها و تغییرات موجودی در بنادر با دامنه آماری یکسان بررسی شود.
یکی‌دیگر از نشانه‌های ضعف تقاضا، وضعیت سودآوری فولادسازان چینی است. زیان تولید میلگرد در واحدهای دارای کوره بلند افزایش یافته و به حدود ۱۳۰ یوان به‌ازای هر تن رسیده است. در چنین شرایطی، کارخانه‌ها انگیزه چندانی برای افزایش تولید ندارند و ترجیح می‌دهند خرید سنگ‌آهن را به‌صورت مرحله‌ای و متناسب با نیاز عملیاتی خود انجام دهند. در این میان، محدودیت‌های زیست‌محیطی و کاهش فصلی فعالیت‌های ساختمانی نیز می‌توانند فشار مضاعفی بر مصرف فولاد و مواد اولیه وارد کنند.
فشار بر زنجیره فولاد ایران
تحولات بازار سنگ‌آهن چین از چند مسیر می‌تواند بر بازار آهن و فولاد ایران اثرگذار باشد. از یک‌سو، کاهش قدرت خرید فولادسازان چینی و افزایش موجودی بنادر می‌تواند قیمت جهانی سنگ‌آهن را تحت فشار قرار دهد. از طرف دیگر، افت قیمت مواد اولیه در بازارهای بین‌المللی ممکن است بر قیمت‌های صادراتی کنسانتره و گندله ایران اثر بگذارد و قدرت چانه‌زنی فروشندگان داخلی را در بازارهای منطقه‌ای کاهش دهد.
این موضوع برای شرکت‌های فعال در بخش بالادست زنجیره فولاد اهمیت قابل‌توجهی دارد. در شرایطی که بخشی از درآمد این شرکت‌ها به صادرات مواد اولیه وابسته است، کاهش قیمت‌های جهانی می‌تواند درآمد ریالی حاصل از صادرات را محدود کند؛ به‌خصوص اگر افزایش نرخ ارز نتواند افت قیمت دلاری را جبران کند. با این‌حال، اثر این تحول بر شرکت‌های فولادی پایین‌دست منفی نخواهد بود. کاهش قیمت سنگ‌آهن و سایر نهاده‌ها در صورت انتقال به هزینه خرید مواد اولیه، می‌تواند از فشار هزینه‌ای بر فولادسازان بکاهد.
در بازار داخلی نیز باید میان اثر کاهش قیمت مواد اولیه و تغییر قیمت محصولات نهایی تمایز قائل شد. قیمت آهن آلات در ایران علاوه‌بر قیمت جهانی سنگ‌آهن، تحت‌تأثیر نرخ ارز، هزینه انرژی، محدودیت‌های تولید، هزینه حمل‌ونقل و شرایط عرضه و تقاضای داخلی قرار دارد. بدین‌ترتیب، افت قیمت سنگ‌آهن در چین به‌تنهایی نمی‌تواند به معنای کاهش فوری قیمت شمش، میلگرد یا ورق در بورس کالا باشد.
از سوی دیگر، اگر ضعف تقاضای چین به کاهش بیشتر قیمت شمش و محصولات نهایی منجر شود، حاشیه رقابتی فولادسازان ایرانی در بازارهای صادراتی نیز ممکن است محدود شود. این مسئله به‌ویژه برای تولیدکنندگانی اهمیت دارد که بخش قابل‌توجهی از فروش خود را از طریق صادرات محقق می‌کنند.
چشم‌انداز بازار فولاد
مجموع داده‌های اخیر نشان می‌دهد بازار سنگ‌آهن چین بیش از آنکه با کمبود عرضه مواجه باشد، از ضعف جذب مواد اولیه رنج می‌برد. افزایش موجودی بنادر، کاهش برداشت روزانه و افت تولید آهن مذاب، همگی از محدود بودن ظرفیت تقاضا حکایت دارند. علاوه‌براین، محدودیت‌های تولید در فصل سرد می‌تواند مانع از بازگشت سریع مصرف مواد اولیه شود.
با این‌حال، نباید افزایش ورود محموله‌ها را به‌تنهایی مبنای پیش‌بینی سقوط قیمت سنگ‌آهن قرار داد؛ زیرا حجم عرضه جهانی، هزینه حمل‌ونقل و سیاست تولید معادن بزرگ نیز بر قیمت‌ها اثرگذارند. در کوتاه‌مدت، تداوم انباشت موجودی بنادر در کنار ضعف تولید فولاد چین می‌تواند مانع از رشد پایدار قیمت سنگ‌آهن شود. برای بازار ایران نیز مهم‌ترین پیام این تحول، افزایش احتمال فشار بر قیمت صادراتی مواد اولیه و تشدید رقابت در بازار محصولات فولادی است؛ وضعیتی که می‌تواند سودآوری حلقه‌های مختلف زنجیره فولاد را به شکل متفاوتی تحت‌تأثیر قرار دهد.
