تحلیل هفتگی بازار آهن آلات؛ 14 تا 18 شهریور 1405
به گزارش آهن آنلاین؛ بازار آهن آلات در هفته سوم شهریورماه وارد مرحلهای شد که افزایش قیمتها دیگر با الگوی ساده عرضه و تقاضا قابل توضیح نیست. در بالادست زنجیره، رشد تقاضای گندله، کنسانتره و آهن اسفنجی، در کنار افزایش معاملات، از بالا رفتن فشار هزینهای خبر داد و در پاییندست نیز میلگرد، تیرآهن، ورق و پروفیل در سطوح بالاتری قرار گرفتند. بااینحال، ضعف تقاضای پروژهای همچنان پابرجاست و همین مسئله اعتبار موج صعودی اخیر را با تردید مواجه میکند. همزمان، تغییر مسیر مازاد صادراتی چین، افزایش هزینه تولید و حمل در بازار جهانی و رفتار متفاوت خریداران و فروشندگان، معادله قیمت آهن آلات را پیچیدهتر کرده است.
زنجیره فولاد، آرامآرام گرانتر شد
مهمترین اتفاق هفته را باید در بالادست زنجیره جستوجو کرد؛ جایی که رفتار خریداران نشان داد افزایش قیمت مواد اولیه صرفاً نتیجه تغییر نرخهای پایه نبوده است. در معاملات گندله، عرضه از حدود ۳۶۰ هزار تن به ۴۱۰ هزار تن رسید، اما تقاضا از ۱۱۵ هزار تن به ۲۴۵ هزار تن افزایش یافت و حجم معاملات نیز از ۲۰۵ هزار تن به ۲۲۵ هزار تن رسید. نکته مهمتر اینکه قیمت پایه حدود ۹۰۰ تومان کاهش داشت، اما میانگین موزون معامله از ۱۳۸ هزار تومان به ۱۴۲ هزار تومان رسید. یعنی بازار واقعی برخلاف نرخ پایه حرکت کرد و خریدار برای تأمین ماده اولیه حاضر به پرداخت قیمت بیشتری شد.
در کنسانتره نیز تقاضا از حدود ۳۶۵ هزار تن به نزدیک ۳۹۵ هزار تن افزایش یافت و میانگین موزون بالاتر از نرخ پایه قرار گرفت. اما سیگنال قویتر در آهن اسفنجی دیده شد؛ عرضه تقریباً ثابت ماند و از ۷۲ هزار تن به ۷۴ هزار تن رسید، درحالیکه تقاضا از ۸۲ هزار تن به ۱۴۸ هزار تن جهش کرد و معاملات از ۴۶ هزار تن به ۶۲ هزار تن افزایش یافت. این ترکیب نشان میدهد بخشی از رشد تقاضا به معامله واقعی تبدیل شده و احتمالاً کارخانهها برای تأمین مواد اولیه با رقابت بیشتری مواجه بودهاند.
همین فشار در بازار محصول نهایی نیز تا حدی خود را نشان داد. در معاملات میلگرد آجدار، عرضه از حدود ۱۱۰ هزار تن به ۹۰ هزار تن کاهش یافت، اما تقاضا به حدود ۱۸۵ هزار تن رسید و حجم معاملات افزایش پیدا کرد. میانگین موزون نیز از حدود ۷۳۵ هزار تومان به ۷۸۰ هزار تومان رسید. بنابراین برخلاف برخی بخشهای بازار که صرفاً قیمت رشد کرده، در اینجا افزایش قیمت همزمان با کاهش عرضه، افزایش تقاضا و رشد معاملات اتفاق افتاده است؛ ترکیبی که اعتبار بیشتری به سیگنال افزایشی میدهد.
بااینحال، هنوز نمیتوان از یک چرخه صعودی قطعی سخن گفت. آنچه فعلاً با اطمینان بیشتری میتوان مشاهده کرد، افزایش کف هزینه تولید است. اینکه این افزایش کف هزینه در نهایت به قیمت مصرفکننده منتقل شود، به قدرت تقاضای نهایی وابسته خواهد بود.
قیمتها بالا رفتند، اما بازار رونق نگرفت
در بازار آزاد، این فشار هزینهای در هفته سوم شهریور با شدت بیشتری دیده شد. قیمت میلگرد سایز ۱۶ که در ابتدای هفته در محدوده ۸۱ هزار تومان قرار داشت، در روز پایانی به حدود ۸۵ هزار تومان رسید. ذوب آهن اصفهان نیز تا کانال ۸۵ هزار تومان پیش رفت و قیمت میلگرد کارخانه ظفر بناب با رشد بیش از ۴ هزار و ۵۰۰ تومانی به حدود ۸۴ هزار و ۵۰۰ تومان رسید. این رشد در شرایطی اتفاق افتاد که تقاضای پروژهای همچنان قدرت لازم برای ایجاد یک رونق فراگیر را ندارد.
رفتار قیمت تیرآهن نیز همین دوگانگی را تأیید میکند. تیرآهن ۱۸ ذوب آهن اصفهان هفته را از محدوده ۲۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان آغاز کرد، تا سقف ۲۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان بالا رفت و سپس با اصلاح تدریجی، در روزهای پایانی به کانال ۲۴ میلیون تومان بازگشت. تیرآهن ۱۸ کارخانه یزد نیز با یک میلیون تومان رشد به سقف سهماهه تابستان رسید و بعد با اصلاحهای ۵۰۰ هزار تومانی در محدوده ۱۹ میلیون و ۷۲۰ هزار تومان بسته شد. این رفتار نشان میدهد بخشی از رشد قیمتها هنوز با مقاومت بازار مصرف مواجه است و توان تثبیت در سقفهای جدید را ندارد.
در بازار پروفیل، رشد شدیدتر بود. پروفیل ۲ میلیمتر سایز ۴۰ در ۸۰ برند اصفهان به ۱۲۳ هزار و ۶۰۰ تومان رسید و سقف جدیدی ثبت کرد. در کارخانه تهران نیز رشد بیش از ۶ هزار تومان گزارش شد و قیمت پروفیل کارخانه اطلس فولاد مازندران تا ۱۲۵ هزار و ۴۰۰ تومان پیش رفت. این رفتار را نمیتوان جدا از بازار ورق تحلیل کرد؛ زیرا ورق گرم ماده اولیه اصلی بخش مهمی از تولید پروفیل و لوله است و افزایش هزینه آن با فاصله کوتاهی به پاییندست منتقل میشود.
بورس کالا، تصویر واقعیتری از بازار داد
رفتار بورس کالا در این هفته نیز ترکیبی از رونق و ضعف را نشان داد؛ ترکیبی که با وضعیت بازار آزاد همخوان است. شنبه ۱۴ شهریور، ذوب آهن اصفهان تمام ۱۸۴ تن تیرآهن سنگین نرمال خود را فروخت، درحالیکه تیرآهن هاش ۲۰ همین شرکت با وجود عرضه ۲۵۳ تنی هیچ معاملهای نداشت. در بخش محصولات میانی نیز فولاد خوزستان ۷ هزار و ۵۰۰ تن شمش را با قیمت پایانی ۷۰۰ هزار و ۷۳۴ ریال فروخت.
یکشنبه، تمام ۷۰ هزار تن گندله گلگهر و ۷۵ هزار تن کنسانتره چادرملو به فروش رسید، اما عرضه ۳۰ هزار تنی سنگآهن کلوخه ایمیدرو تنها ۱۵ هزار تن تقاضا داشت و در نهایت معامله نشد. دوشنبه نیز تمام شمشهای عرضهشده به فروش رسیدند و از ۱۴ هزار تن عرضه شمش فولاد کاوه جنوب کیش، ۱۱ هزار و ۲۰۰ تن به صورت مچینگ معامله شد.
در سهشنبه و چهارشنبه نیز همین ناهمگونی ادامه داشت. خیام سپهر فولاد نیشابور تمام هزار و ۸۰۰ تن تیرآهن عرضهشده را فروخت، اما نبشی طول کوتاه فولاد جاوید بناب بدون معامله ماند. همچنین عرضه ۲۴۰ هزار و ۲۰ تن ورق گرم HR فولاد مبارکه با قیمت پایه ۹۱۶ هزار ریال برای دومین روز متوالی به نتیجه نرسید. چهارشنبه نیز ۱۹۴ هزار و ۱۶۰ تن محصول فولادی عرضه شد و تختال C فولاد خوزستان با حجم ۳۰ هزار تن در صدر عرضه قرار گرفت.
این دادهها یک نکته مهم را روشن میکنند: بازار در حال حرکت است، اما هنوز یکدست نیست. برخی محصولات با قدرت معامله میشوند و برخی دیگر حتی در قیمتهای مشخصشده مشتری کافی ندارند. بنابراین رشد قیمتها را نمیتوان معادل رونق بازار دانست.
شایان ذکر است در بخش ورقهای ضخیم، ورق سیاه ۳۵ میلیمتر مسیر افزایشی مشخصی را طی کرد. ورق اکسین اهواز در ابعاد ۶۰۰۰ در ۲۰۰۰ طی هفته بیش از ۴ هزار تومان افزایش قیمت داشت و در پایان به ۱۰۵ هزار و ۹۰۰ تومان به ازای هر کیلو رسید. در مقابل، قیمت ورق سیاه ۳۵ میلیمتر کاویان در ابعاد ۶۰۰۰ در ۱۲۵۰ و ۶۰۰۰ در ۱۵۰۰ پس از قرار گرفتن در محدوده ۹۷ هزار و ۷۰۰ تومان، در ادامه هفته تا حدود ۹۷ هزار و ۲۰۰ تومان عقب نشست و سپس در همین محدوده تثبیت شد؛ موضوعی که از تفاوت رفتار عرضهکنندگان در بخش ورقهای ضخیم حکایت دارد.
در ورق سیاه ۴ میلیمتر نیز روند افزایشی پررنگتر بود. محصولات فولاد مبارکه در این ضخامت، بهویژه ورق ۲۰۰۰ در ۱۰۰۰، در ادامه هفته افزایش قیمت داشتند و در روز چهارشنبه به حدود ۱۲۹ هزار تومان رسیدند. سایر ابعاد این محصول نیز با افزایش همراه شدند و نشان دادند که فشار هزینه و رشد قیمت در بازار ورق تنها محدود به ضخامتهای بالاتر نبوده و به ورقهای نازکتر نیز سرایت کرده است.
جهان هم کف هزینه را بالا میبرد
در بازار جهانی نیز شرایط به نفع کاهش شدید قیمتها نیست. تولید فولاد خام جهان در ژوئیه ۲۰۲۶ با افت ۰.۳ درصدی به ۱۴۹.۲ میلیون تن رسید و تولید چین نیز ۳.۶ درصد کاهش یافت؛ بااینحال، صادرات فولاد چین در ژوئیه به ۱۰.۱۲ میلیون تن رسید و صادرات هفتماهه این کشور حدود ۶۵ میلیون تن بود. حتی صادرات میلگرد فولادی چین در ژوئیه ۲۰.۹ درصد رشد کرد. بنابراین کاهش تولید چین لزوماً به معنای کاهش فشار عرضه در بازار جهانی نیست؛ زیرا بخشی از ظرفیت این کشور به بازارهای خارجی منتقل شده است.
محدودیتهای تجاری اروپا و بریتانیا نیز میتواند این فشار را به بازارهای منطقهای منتقل کند. بریتانیا از ابتدای ژوئیه سهمیه واردات بدون تعرفه فولاد را ۵۱ درصد کاهش داده و واردات بالاتر از سهمیه را مشمول تعرفه ۵۰ درصدی کرده است. همزمان واردات مقاطع طویل اوکراین در پنج ماه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از ۷۲ درصد افزایش یافته و کاهش ارزش واردات در کنار رشد حجم، از حرکت بازار به سمت محصولات ارزانتر حکایت دارد. در نتیجه، مسئله اصلی برای صادرکنندگان ایرانی الزاماً سقوط قیمت جهانی نیست؛ افزایش تعداد رقبایی است که برای بازارهای منطقهای بهدنبال مقصد میگردند.
از طرفدیگر، افزایش هزینه انرژی و حملونقل اجازه نمیدهد فشار نزولی بهراحتی به سقوط قیمت آهن تبدیل شود. بههمیندلیل، بازار جهانی در شرایطی قرار گرفته که «کف قیمت» میتواند بالا بماند، بدون اینکه «سقف تقاضا» افزایش پیدا کند. همین دوگانه اکنون در بازار داخلی نیز قابل مشاهده است.
در مجموع، هفته سوم شهریور برای بازار آهن آلات بیشتر از آنکه آغاز یک رونق قیمتی باشد، نشانه تشدید فشار هزینهای بود. قیمت میلگرد، تیرآهن، ورق و پروفیل در سطوح بالاتری قرار گرفتند، اما رفتار بورس کالا و ضعف تقاضای پروژهای نشان میدهد هنوز نمیتوان این افزایش را پایدار دانست. نقطه تعیینکننده هفتههای آینده، نه صرفاً ادامه رشد قیمتها، بلکه تغییر همزمان موجودی انبارها، حجم معاملات و تقاضای واقعی خواهد بود. اگر موجودی کاهش یابد و خرید پروژهای تقویت شود، موج فعلی میتواند از یک حرکت هزینهمحور به روندی پایدار تبدیل شود؛ اما اگر قیمتها بالا بمانند و معاملات عمق نگیرند، احتمالاً بازار با همان الگوی آشنای «قیمت بالاتر، تقاضای ضعیفتر» ادامه خواهد داد.
