لوله نخدار چیست و انواع آن کدامند؟
در بسیاری از پروژههای تاسیساتی، صنعتی و کشاورزی، انتخاب نوع لولهها نقش مهمی در دوام، ایمنی و سهولت نصب سیستم لولهکشی دارد. در میان انواع لولههای موجود در بازار، لوله نخدار بهدلیل نصب آسان، امکان باز و بسته شدن مجدد و انعطافپذیری مناسب کاربردهای فراوانی مخصوصا در آبیاری زمینهای کشاورزی دارد. اگر قصد دارید با ساختار لوله نخدار، انواع، مزایا و محدودیتهای آن بیشتر آشنا شوید در این مطلب با ما همراه باشید.
لوله نخدار چیست؟
لوله نخدار نوعی لوله انعطافپذیر است که از چند لایه تشکیل شده و در ساختار بدنه آن از نخهای تقویتکننده استفاده میشود. این نخها در میان لایههای لوله قرار گرفته و به شکل منظم در امتداد بدنه آن قرار میگیرند. در نتیجه، بدنه لوله از ترکیب لایههای مختلف و شبکهای از نخهای بهکاررفته در آن تشکیل میشود. در حالت کلی، لوله نخدار ظاهری استوانهای و سطح مقطعی دایرهای و توخالی دارد؛ بدین صورت که فضای داخلی لوله توسط جدارهای چندلایه احاطه شده و نخهای تقویتکننده در بخش داخلی این جداره قرار گرفتهاند. این نوع ساختار باعث میشود لوله در عین داشتن فرم لولهای، انعطافپذیری مناسبی داشته باشد.
انواع لوله نخدار
لوله نخدار در سایزهای مختلفی در بازار عرضه میشود که در میان اندازههای موجود، لولههای ۲، ۳ و ۴ اینچی بیشترین کاربرد را دارند که در ادامه به معرفی آنها میپردازیم.
- لوله نخدار ۲ اینچ: بیشتر در پروژههایی استفاده میشود که حجم انتقال آب نسبتاً محدود است. به همین دلیل این سایز برای باغهای کوچک، گلخانهها، زمینهای کشاورزی با متراژ کم و سیستمهای آبیاری سبک گزینه مناسبی بهشمار میرود. وزن کمتر و جابهجایی آسان از مهمترین مزایای این مدل است.
- لوله نخدار ۳ اینچ: در پروژههایی که به انتقال آب با جریان متوسط نیاز است، لوله نخدار ۳ اینچ انتخاب مناسبی محسوب میشود. این سایز اغلب در شبکههای لولهکشی، تخلیه آب، انتقال آب بین مخازن و زمینهای کشاورزی با وسعت متوسط استفاده میشود.
- لوله نخدار ۴ اینچ: برای محیطهایی طراحی شده است که به انتقال حجم زیادی از آب در مدت زمان کوتاهی نیاز دارند. این مدل در مزارع بزرگ، ایستگاههای پمپاژ، شبکههای آبرسانی و پروژههای بزرگ کشاورزی کاربرد فراوانی دارد.
مشخصات فنی لوله نخدار
یکی از مهمترین ویژگیهای فنی این لولهها، ساختار چندلایه آن است. در بخش میانی آن نیز از الیاف پلیاستر استفاده میشود که نقش مهمی در افزایش مقاومت لوله ایفا میکنند. وجود این لایه باعث میشود لوله نخدار بدون آنکه انعطافپذیری خود را از دست بدهد دربرابر کشش، پارگی و فشار داخلی استحکام بیشتری داشته باشد.
از مهمترین مشخصات فنی لولههای نخدار، وزن نسبتاً کم آن در مقایسه با مدلهای دیگر است. لولههای نخدار معمولاً برای فشار کاری حدود ۱٫۵ بار تولید میشوند و بههمیندلیل در بسیاری از سامانههای انتقال و توزیع آب، بهویژه در بخش کشاورزی، عملکرد قابلقبولی دارند. در فرآیند تولید این لوله از روش اکستروژن استفاده میشود تا ضخامت دیواره در تمام طول لوله یکنواخت باشد. همچنین، مواد اولیه بهکاررفته در تولید آن معمولاً از پلیاتیلن بههمراه افزودنیهای مقاوم دربرابر اشعه فرابنفش (UV) تشکیل شده است. این ترکیب از فرسودگی زودهنگام لوله دربرابر نور خورشید جلوگیری میکند و عمر مفید آن را افزایش میدهد.
مهمترین کاربردهای لوله نخدار
ویژگیهای منحصربهفرد لوله نخدار سبب شده تا این محصول در محیطها و حوزههای مختلفی مورد استفاده قرار گیرد. در ادامه، مهمترین موارد کاربرد لوله نخدار را بررسی میکنیم:
- انتقال آب در مسافتهای طولانی؛ ساختار داخلی این لوله بهگونهای است که جریان آب با مقاومت کمتری حرکت میکند. در نتیجه افت فشار در طول مسیر کاهش مییابد.
- مناسب برای خطوط فرعی آبیاری قطرهای؛ این لوله وظیفه انتقال آب از خط اصلی به قطرهچکانها را در زمینهای کشاورزی برعهده دارد.
- انتخابی مناسب برای مزارع و باغهای استیجاری؛ در زمینهایی که بهصورت اجارهای مورد استفاده قرار میگیرند، امکان اجرای تاسیسات دائمی وجود ندارد. لوله نخدار بهدلیل قابلیت جمع شدن پس از پایان فصل کشت، گزینهای کاربردی برای این نوع مزارع محسوب میشود.
- کاربرد در آبیاری باغها و مزارع فصلی؛ در پروژههایی که سیستم آبیاری تنها در دورههای مشخصی از سال مورد نیاز است، این مدل لوله انتخابی اقتصادی بشمار میرود.
مزایا و معایب لوله نخدار
آشنایی با نقاط قوت و معایب لولههای نخدار به شما کمک میکند تا مدلی با بهترین عملکرد را خریداری کنید. بههمیندلیل، در ادامه به معرفی مزایا و معایب آنها میپردازیم.
مزایای لولههای نخدار
مهمترین مزیتهای این لولهها که بر محبوبیت آنها افزوده است شامل موارد زیر هستند:
- بهدلیل سبک بودن، حمل، انتقال و پهن کردن لولهها بهراحتی انجام میشود و برای نصب آنها به تجهیزات سنگین نیاز نیست.
- استفاده از مواد اولیه مقاوم باعث میشود لولههای نخدار دربرابر تابش مستقیم خورشید، تغییرات دمایی و بسیاری از عوامل محیطی عملکرد مطلوبی داشته باشند.
- نصب سریع و ساده این لولهها، زمان اجرای پروژه را کاهش میدهد. در نتیجه، هزینههای مربوط به نیروی کار و تجهیزات نصب نیز کمتر میشود.
- انتقال یکنواخت آب در طول مسیر باعث میشود رطوبت با توزیع مناسبتری به گیاهان برسد و از هدررفت آب تا حد زیادی جلوگیری شود.
معایب لولههای نخدار
هرچند این محصول در بسیاری از پروژههای آبیاری عملکرد مناسبی دارد، اما مانند هر وسیله دیگری بدون محدودیت نیست. برخی از مهمترین معایب لولههای نخدار عبارتند از:
- احتمال جدا شدن لایهها در لولههای نخدار بیکیفیت وجود دارد.
- در هوای سرد ممکن است با کاهش انعطافپذیری روبرو شود.
- برای استفاده از آن باید اتصالات خاصی را خریداری کنید که هزینه اضافی بهدنبال دارد.
نحوه نصب لوله نخدار
برای استفاده از این مدل در سیستمهای آبیاری به مجموعهای از اتصالات مانند کمربند انشعاب، کپ انتهایی، سهراهی و سایر قطعات جانبی نیاز است تا توزیع آب بهدرستی انجام شود. بنابراین یادتان باشد هنگام بررسی قیمت لوله نخدار بهتر است هزینه این اتصالات را نیز در نظر بگیرید. برای نصب این لوله باید طبق مراحل زیر پیش بروید:
- پیش از هر اقدامی، مسیر عبور لوله باید بررسی و آماده شود. سطح زمین را تا حد امکان صاف کنید و هر چیزی را که ممکن است به بدنه لوله آسیب برساند از مسیر خارج سازید.
- رولها را بهآرامی در امتداد مسیر باز کنید تا پیچخوردگی یا تا شدن بیش از حد در آن ایجاد نشود.
- ابتدای لوله به پمپ یا لوله اصلی انتقال آب متصل میشود. برای این کار باید از اتصال مناسب، بست و در صورت نیاز واشر یا اورینگ استفاده شود تا اتصال کاملاً آببندی باشد.
- در محلهایی که به خروجی آب نیاز دارید، ابتدا باید زمانی که لوله خالی از آب است، محل موردنظر را با ابزار مخصوص و متناسب با نوع اتصال سوراخ کنید. سپس، کمربند یا شیر انشعاب روی لوله نصب شود و قطعات آببندی در جای خود قرار گیرند. در نهایت، قطعات نگهدارنده محکم میشوند تا اتصال بدون نشتی باشد.
- پس از نصب تمام انشعابها، انتهای لوله بااستفادهاز کپ انتهایی یا بست مخصوص بسته میشود تا آب از انتهای مسیر خارج نشود و فشار موردنیاز در شبکه حفظ شود.
