تحلیل هفتگی بازار آهن آلات از 3 تا 7 مرداد 1405
به گزارش آهن آنلاین؛ در نخستین هفته مرداد، بازار آهن آلات بیش از هر زمان دیگری تحتتاثیر همزمان عوامل داخلی و خارجی قرار گرفت؛ هفتهای که در آن از یکسو انتشار آمار جدید انجمن جهانی فولاد، خروج چهارمین ماه متوالی ایران از جمع ۱۰ فولادساز بزرگ جهان را به یکی از مهمترین اخبار صنعت تبدیل کرد و از سویدیگر، افت نرخ ارز، رکود معاملات و ابهام در آینده مذاکرات، فضای بازار داخلی را به سمت انتظار سوق داد. درهمینحال، هشدار دولت درباره کاهش ظرفیت تولید گاز کشور، نگرانی تازهای نسبت به آینده تولید فولاد ایجاد کرد؛ موضوعی که در کنار رفتار متفاوت محصولات فولادی و معاملات بورس کالا، تصویری چندوجهی از وضعیت فعلی بازار ارائه میدهد.
سایه تحولات جهانی بر صنعت فولاد ایران
مهمترین رخداد این هفته، انتشار گزارش نیمه نخست سال ۲۰۲۶ انجمن جهانی فولاد بود؛ گزارشی که در نگاه اول تنها یک آمار تولید به نظر میرسید اما در واقع، پیامهای مهمی برای آینده صنعت فولاد و بازار داخلی ایران به همراه داشت. براساس این گزارش، تولید فولاد خام جهان طی شش ماه نخست سال با افت ۰.۷ درصدی همراه شده است؛ هرچند رشد تولید در ماه ژوئن نشان میدهد که بازار جهانی هنوز وارد یک روند نزولی قطعی نشده و همچنان میان کاهش عرضه و بازگشت تدریجی تقاضا در نوسان است.
دراینمیان، چین همچنان بزرگترین تولیدکننده فولاد جهان باقی مانده اما کاهش سه درصدی تولید این کشور، نگاه بسیاری از فعالان بازار را به سمت سیاستهای صادراتی پکن معطوف کرده است. تجربه سالهای گذشته نشان داده هر زمان چین با کاهش مصرف داخلی روبهرو میشود، بخشی از ظرفیت خود را به بازارهای صادراتی هدایت میکند؛ اتفاقی که میتواند رقابت را برای صادرکنندگان منطقهای، از جمله ایران، دشوارتر کند.
همزمان، رشد نزدیک به ۲۷ درصدی تولید فولاد ویتنام و تثبیت جایگاه این کشور در رتبه دهم جهان، نشان میدهد موازنه تولید فولاد در آسیا بهآرامی در حال تغییر است. در مقابل، ایران برای چهارمین ماه متوالی خارج از جمع ۱۰ تولیدکننده بزرگ فولاد قرار گرفت؛ اتفاقی که اگرچه درباره نحوه محاسبه آن همچنان اختلافنظرهایی وجود دارد، اما اصل موضوع یعنی کاهش ظرفیت بالفعل تولید کشور، واقعیتی است که نمیتوان آن را نادیده گرفت.
بازاری که میان رکود و نگرانی سرگردان مانده است
در داخل کشور نیز رفتار بازار طی هفته گذشته بیش از هر چیز از کاهش انتظارات تورمی و افت تقاضای احتیاطی تأثیر پذیرفت. کاهش نرخ دلار باعث شد بخشی از خریدارانی که طی ماههای گذشته صرفاً برای حفظ ارزش سرمایه وارد بازار شده بودند، فعلاً از معاملات فاصله بگیرند. نتیجه این اتفاق، بازاری بود که حجم معاملات آن کاهش یافت اما برخلاف انتظار، افت قیمتها نیز محدود باقی ماند.
علت این رفتار دوگانه را باید در تقابل دو نیروی اثرگذار جستوجو کرد. از یکسو، رکود ساختوساز، کاهش تقاضای واقعی و افت نرخ ارز، فشار کاهشی بر بازار وارد میکنند؛ اما از سویدیگر، هزینههای تولید، قیمت مواد اولیه، نرخ انرژی و سازوکار قیمتگذاری بورس کالا اجازه نمیدهد بازار وارد یک روند نزولی پرشتاب شود. همین تضاد باعث شده فعالان بازار نه به کاهش جدی قیمتها امیدوار باشند و نه نشانهای از آغاز یک موج افزایشی مشاهده کنند.
در چنین فضایی، قیمت میلگرد نیز رفتار یکسانی نداشت. بخش قابلتوجهی از تولیدکنندگان در روزهای پایانی هفته کاهشهای محدودی را ثبت کردند؛ بهعنوان نمونه، میلگرد سایز ۱۶ ذوب آهن اصفهان با افت حدود ۴۵۰ تومانی وارد کانال ۶۵ هزار تومان شد و محصولات کارخانه میانه نیز روندی مشابه را تجربه کردند. در مقابل، برخی تولیدکنندگان مانند شاهین بناب و ظفر بناب برخلاف جریان غالب بازار حرکت کردند و افزایش قیمت را در دستور کار قرار دادند؛ بهگونهای که میلگرد سایز ۱۶ ظفر بناب با رشد حدود ۱.۲ درصدی تا محدوده ۶۷ هزار و ۹۰۰ تومان افزایش یافت. این اختلاف رفتار نشان میدهد که بازار میلگرد بیش از گذشته تحتتاثیر سیاستهای فروش کارخانهها و شرایط عرضه قرار گرفته و هنوز از یک روند واحد تبعیت نمیکند.
اما در سویدیگر بازار ، قیمت تیرآهن، ثبات بیشتری داشت. اغلب مبادی فروش کاهشهای محدودی را تجربه کردند و تیرآهن ۱۸ ذوبآهن اصفهان نسبت به ابتدای هفته حدود ۷۰۰ هزار تومان در هر شاخه ارزانتر شد و به محدوده ۲۰ میلیون تومان رسید. محصولات فایکو و ماهان نیز روندی مشابه داشتند و درمجموع میتوان گفت بازار تیرآهن هفته نخست مرداد را با شیبی ملایم اما نزولی پشت سر گذاشت؛ روندی که بیش از هر چیز بازتاب کاهش تقاضای مصرفی و انتظار فعالان بازار برای مشخص شدن مسیر متغیرهای اقتصادی بود.
ورق جلوتر از بازار حرکت کرد
اگرچه مقاطع طویل هفتهای نسبتاً آرام را پشت سر گذاشتند، اما بازار محصولات تخت روایت متفاوتی داشت. ورق فولادی بیش از سایر محصولات به تغییرات انتظارات بازار واکنش نشان داد و همین موضوع سبب شد روند قیمتی آن از سایر بخشهای زنجیره فولاد فاصله بگیرد. درحالیکه قیمت ورق سیاه در اغلب مبادی فروش مسیر ثابت تا نزولی را دنبال کرد، ورق روغنی برخلاف جریان عمومی بازار، رشد محسوسی را تجربه کرد و به مهمترین محصول اثرگذار هفته تبدیل شد.
ورق سیاه اکسین اهواز با ضخامت ۲۰ میلیمتر حدود هزار و ۴۰۰ تومان نسبت به ابتدای هفته کاهش یافت و به محدوده ۸۸ هزار و ۶۰۰ تومان رسید. محصولات فولاد خرمآباد نیز در میانه هفته وارد مدار نزولی شدند، در حالی که ورق آتیه تغییر محسوسی را تجربه نکرد و در محدودههای قبلی معامله شد. در بازار پروفیل نیز شرایط کمرمق معاملات ادامه یافت؛ پروفیل اصفهان پس از افت ۹۰۰ تومانی در ابتدای هفته، در کانال ۱۰۵ هزار و ۴۰۰ تومان تثبیت شد و پروفیل تهران نیز تقریباً تمام هفته را در محدوده ۱۰۶ هزار تومان پشت سر گذاشت. این رفتار نشان میدهد که رکود تقاضا همچنان مهمترین عامل تعیینکننده قیمت پروفیل و سایر محصولات پاییندستی فولاد است.
بااینحال، رشد کمسابقه ورق روغنی پیام دیگری برای فعالان بازار داشت. برخلاف تصور اولیه، این افزایش قیمت بیش از آنکه ناشی از رشد مصرف باشد، بازتاب نگرانی نسبت به آینده عرضه بود. بازار بهخوبی میداند که کوچکترین اختلال در تولید ورق، بهدلیل محدود بودن تعداد تولیدکنندگان و نقش این محصول در صنایع لوازم خانگی، خودرو و تولید پروفیل، میتواند به سرعت تعادل عرضه و تقاضا را بر هم بزند. بههمیندلیل، ورق روغنی این هفته بیش از آنکه از وضعیت امروز بازار تأثیر بگیرد، به انتظارات فعالان نسبت به ماههای آینده واکنش نشان داد.
انرژی و بورس کالا؛ دو قطب تعیینکننده هفته
یکی از مهمترین سیگنالهای اثرگذار بر بازار این هفته، اظهارات سخنگوی دولت درباره کاهش حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعبی ظرفیت تولید گاز کشور پس از خسارتهای جنگ اخیر بود. این خبر اگرچه اثر فوری بر قیمتها نگذاشت، اما نگرانی تازهای را درباره وضعیت تولید فولاد در نیمه دوم سال ایجاد کرد. صنعت فولاد از تولید آهن اسفنجی تا واحدهای نورد، وابستگی مستقیمی به گاز طبیعی دارد و تجربه سالهای گذشته نشان داده هرگونه محدودیت در تأمین انرژی، به کاهش تولید، افت عرضه و افزایش هزینه تمامشده منجر خواهد شد.
در چنین شرایطی، معاملات بورس کالا نیز تصویر نسبتاً روشنی از وضعیت بازار ارائه داد. هفته با معاملات نهچندان پررونق آغاز شد، اما از روز دوشنبه جریان دادوستدها به شکل محسوسی تقویت شد و بخش عمده عرضهها با استقبال خریداران مواجه شد. رقابت بالا برای شمش بلوم، آهن اسفنجی، گندله، کنسانتره، تیرآهن و ورق گالوانیزه نشان داد که با وجود رکود بازار آزاد، همچنان تقاضای صنعتی و تأمین مواد اولیه در زنجیره فولاد فعال است.
در مقابل، افزایش قیمت پایه برخی محصولات در عرضههای پایانی هفته، بهویژه میلگرد و ورق سرد، بار دیگر نشان داد بورس کالا همچنان نقش تعیینکنندهای در شکلدهی کف قیمتی بازار دارد. بههمیندلیل، حتی درشرایطیکه بازار آزاد تحت فشار کاهش نرخ ارز قرار گرفته، ساختار قیمتگذاری بورس مانع از شکلگیری افتهای عمیق شده است.
درمجموع، بازار آهن در نخستین هفته مرداد میان دو نیروی متضاد حرکت کرد؛ از یکسو کاهش نرخ ارز، رکود معاملات و ضعف تقاضای مصرفی، زمینه کاهش قیمت برخی محصولات را فراهم کرد و از سویدیگر، نگرانی نسبت به آینده انرژی، کاهش ظرفیت تولید، تحولات جهانی صنعت فولاد و سیاستهای بورس کالا اجازه نداد این کاهشها به یک روند فراگیر تبدیل شود. به نظر میرسد تا زمانی که تکلیف تأمین انرژی صنایع، مسیر نرخ ارز و فضای سیاسی کشور روشن نشود، قیمت آهن آلات همچنان در همین وضعیت انتظار، نوسان محدود و تصمیمگیری محتاطانه باقی خواهد ماند؛ بازاری که فعلاً بیش از آنکه به متغیرهای امروز واکنش نشان دهد، آینده را قیمتگذاری میکند.
