تفاوت نبشی سبک و سنگین چیست؟

نبشی‌ها در ساختمان‌سازی و همچنین در انواع صنایع مانند خودروسازی از مقاطع مفید و کاربردی هستند. این محصولات به‌عنوان مکمل تیرها و ستون‌ها عمل می‌کنند و برای نبشی‌کشی یا افزایش قدرت تحمل بار ساختمان مورداستفاده قرار می‌گیرند. این محصولات ازنظر وزنی به دو دسته سبک و سنگین تقسیم می‌شوند؛ اما تفاوت‌ها به اینجا ختم نمی‌شود. نبشی‌های سبک و سنگین تفاوت‌های بسیار زیادی در فرآیند تولید، کاربردها و هزینه‌ها دارند که در این مطلب قرار است به این جزییات بیشتر بپردازیم. همچنین در انتهای مطلب بررسی می‌کنیم که کدام نوع نبشی می‌تواند برای پروژه شما مناسب‌تر باشد. با ما همراه باشید.

نبشی سبک چیست؟

همان‌طور که اشاره کردیم، نبشی از اجزای بسیار مهم سازه‌های دائم و موقت است و نقش اساسی در تحمل بارهای سازه دارد. نبشی‌ها در انواع و سایزهای مختلف تولید می‌شوند؛ اما رایج‌ترین دسته‌بندی برای نبشی‌ها، تقسیم‌بندی آن‌ها ازنظر وزنی است. پیش از آن‌که به این دسته‌بندی بپردازیم، بهتر است ابتدا به این پرسش پاسخ بدهیم که نبشی چیست و انواع آن کدام است. نبشی نوعی از مقاطع فولادی است که از دو ضلع تشکیل‌شده که این اضلاع می‌توانند بر هم عمود بوده (با هم زاویه 90 درجه تشکیل بدهند) و یا به‌صورت V شکل به همدیگر وصل شده باشند. در هرصورت این محصولات کاربردی، در ساخت خرپا و وال پست مورداستفاده قرار می‌گیرند و در سازه‌های آسانسور برای متصل کردن پل به ستون استفاده می‌شوند. در نبشی گاهی ممکن است طول بال‌ها با هم برابر باشد و گاهی نیز این مقاطع با بال‌های نابرابر ساخته می‌شوند که اصطلاحاً به آن‌ها L شکل گفته می‌شود.

انواع نبشی می‌تواند براساس نوع جنس (فولادی، آلومینیوم، استیل و...)، زاویه بین بال‌ها، طول بال‌ها و... در دسته‌های مختلفی قرار بگیرند. اما شناخته‌شده‌ترین دسته‌بندی، همان تقسیم نبشی‌ها به انواع سبک و سنگین است. نبشی سبک به‌نوعی از این مقاطع گفته می‌شود که وزن آن، از وزن درج‌شده در جدول اشتال به‌شکل محسوسی پایین‌تر است. وزن پایین‌تر به‌دلیل نازک‌تر بودن نبشی است. صدالبته که پایین بودن وزن لزوماً یک ویژگی منفی نیست؛ چراکه این مقاطع در ساخت سازه‌های موقت، سبک و کوچک بسیار کاربردی هستند. این محصولات می‌توانند بارهای مرده را تحمل کرده و در پروژه‌های سبک به‌خوبی مورداستفاده قرار بگیرند، بدون آنکه هزینه زیادی را به پروژه تحمیل کنند.

نبشی سنگین چیست؟

نبشی سنگین برادر بزرگ‌تر نبشی‌های سبک است. از این لحاظ که این محصولات ازنظر وزنی به جدول اشتال بسیار نزدیک هستند و یا با آن مطابقت کامل دارند. بنابراین از همتایان سبک‌وزن خود، سنگین‌تر بوده و تحمل بار آن‌ها نیز بیشتر است. 

این ویژگی از ضخامت بیشتر بال‌ها در این محصولات ناشی می‌شود. ضخیم‌تر بودن بال‌ها کمک می‌کند این مقاطع در ساخت اسکلت ساختمان‌ها و پل‌ها مناسب باشند و بتوانند بارهای دینامیکی را به‌خوبی تحمل کنند. این محصولات می‌توانند در پروژه‌های سنگین و بزرگ، ایمنی سازه را به‌شکل چشمگیری افزایش داده و در ساخت سوله‌ها، پل‌ها و سازه‌های صنعتی انتخاب بهتری باشند. البته به یاد داشته باشید وزن بالاتر باعث می‌شود هزینه‌های خرید و حتی حمل‌ونقل نیز افزایش یابد.

اهمیت استفاده از نبشی سبک و سنگین در پروژه‌های ساختمانی

نبشی چه سبک باشد چه سنگین، در انواع پروژه‌های ساختمانی و صنعتی می‌تواند نقش ویژه‌ای داشته باشد. بسته‌به نحوه اجرای نبشی کشی ساختمان، مدل سبک یا سنگین می‌تواند مورداستفاده قرار بگیرد. نبشی سبک برای مهاربندی و ساخت پایه و تحمل بارهای مرده بسیار مناسب است. درحالی‌که مدل سنگین، برای تقویت ساختمان‌ها، پل‌ها و سازه‌های بلند مناسب‌تر است. در هرصورت این محصولات کمک می‌کنند چهارچوب‌ها و پایه‌ها محکم‌تر ساخته شوند و تحمل بارهای مرده و زنده در پروژه‌های ساختمانی مختلف بیشتر شود. همچنین در ساخت انواع خرپا و ستون‌ها و چاه‌های آسانسور نیز نقشی ویژه دارند.

تفاوت‌های کلیدی نبشی سبک و سنگین

تفاوت‌های زیادی بین نبشی‌های سبک و سنگین وجود دارد که در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها می‌پردازیم:

• تفاوت در وزن و ضخامت: مدل‌های سبک ضخامت بال‌های کمتری دارند؛ درحالی‌که نبشی‌های سنگین، با ضخامت بیشتر و تبعا وزن بیشتر تولید می‌شوند.
• تفاوت در استاندارد تولید: استاندارد تولید در مدل‌های سنگین، بسیار دقیق‌تر است؛ چراکه نتیجه بایستی به جدول اشتال بسیار نزدیک باشد. بنابراین کنترل کیفیت هم در این محصولات با وسواس بیشتری صورت می‌گیرد.

• تفاوت در کاربرد: این محصولات همان‌طور که اشاره کردیم، تفاوت‌های کاربردی زیادی دارند. نبشی‌های سبک به‌منظور تحمل بار چندان مورداستفاده قرار نمی‌گیرند و بیشتر در مواردی که تنش‌ها کمتر باشد توصیه می‌شوند. درحالی‌که نبشی‌های سنگین، تحمل بار بالاتری دارند و در پروژه‌های صنعتی و ساختمانی بسیار پرکاربرد هستند.
• تفاوت در قیمت: مشخص است که نبشی‌های سبک به‌دلیل فولاد کمتری که در ساخت آن‌ها استفاده‌شده است و بال‌های نازک‌ترشان، قیمت پایین‌تری دارند. درحالی‌که مدل‌های سنگین، با ضخامت بیشتر و تولید پرهزینه‌تر، قیمت بالاتری را به خود اختصاص می‌دهند.

کدام نبشی برای پروژه شما مناسب است؟ نبشی سبک یا سنگین؟

اگر به‌دنبال ساخت قفسه‌های سبک، ساخت سایه‌بان، سازه‌های ساختمانی کوچک مثل مغازه‌ها، مهاربندی و ساخت سازه‌های موقت و موارد این‌چنینی هستید، بدون شک استفاده از مقاطع فولادی سبک برای شما مناسب‌تر است. چراکه هم ارزان‌تر هستند و هم‌ نیازهای پروژه شما را برآورده می‌کنند. اما اگر می‌خواهید خرپاهای سقف را بسازید، چهارچوب‌های مستحکم برای ساخت ساختمان‌های بزرگ و یا کارخانه‌ها و سوله‌ها نیاز دارید و یا می‌خواهید اسکلت‌های فلزی را تقویت کنید، بایستی به سراغ نبشی سنگین بروید. این محصولات استحکام فوق‌العاده بالاتری دارند و همچنین به‌دلیل نزدیک بودن به استانداردهای جدول اشتال، از فرآیندهای کنترل کیفی پیچیده‌تری عبور می‌کنند. پرواضح است که در این موارد قیمت نبشی سنگین بالاتر است اما استحکام و دوام بالاتری را نیز با خود به همراه می‌آورد.