راهنمای ساخت سوله با تیرآهن

سازه‌های فلزی با توجه به کاربری که دارند در شمایل و ابعاد مختلفی ساخته می‌شوند. ساخت سوله با تیرآهن نیز به‌عنوان یک سازه فلزی طراحی منحصربه‌فردی دارد و قابل‌اجرا در ابعاد کوچک و بزرگ است. درواقع، این سازه بدون ستون داخلی بنا می‌شود و تنها اسکلت فلزی دارد. ایجاد اولین سوله فلزی نیز به دوران روم باستان بازمی‌گردد. ساختمان معبد پانتئون در روم باستان که سقف گنبدی‌شکل دارد، نمونه‌ای از اولین نوع این سازه در جهان است. امروزه مصارف سوله سازی گسترده‌تر شده و شاهد احداث آن جهت کاربردهای مختلف هستیم. در ادامه مطلب، هرآنچه که درباره ساخت سوله باید بدانید را بیان کرده‌ایم.

سوله چیست؟

سوله یک نوع سازه فلزی فاقد ستون میانی است که سقف آن را به صورت شیب‌دار طراحی و احداث می‌کنند. از این سازه فلزی در مصارفی نظیر پارکینگ خودروها، کارگاه‌های صنعتی، تعمیرگاه‌ها، انبارها و... استفاده می‌شود. همچنین، ساخت سوله با تیرآهن انجام می‌گیرد. البته مقاطع دیگری هم جهت احداث این سازه مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ اما تیرآهن‌های فولادی به عنوان عضو اصلی آن‌ها شناخته می‌شوند. بنابراین، محاسبه قیمت تیرآهن از موارد مهم در ساخت این سازه به‌شمار می‌رود. ضمنا، سوله‌سازی در دوران باستان هم رواج داشت؛ اما ساختار و ابعاد آن با گذشت زمان تغییر کرد. اولین نوع این سازه‌ها را با متریالی مانند چوب برپا می‌کردند؛ درصورتی‌که امروزه به دلیل پیشرفت صنعت و فناوری از متریال مستحکم‌تری همچون انواع تیرآهن بنا می‌کنند.

ساخت سوله با تیرآهن

تیرآهن‌ها در انواع و استانداردهای مختلفی تولید می‌شوند. بنابراین، انواع تیرآهن از نظر ظاهری تفاوت دارند و برای کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند.در فرآیند ساخت سوله، معمولاً از فولاد ST37 برای تولید سازه‌ها استفاده می‌شود. با این حال، برای افزایش استحکام و طول عمر سوله، استفاده از تیرآهن‌های هاش (تیرآهن سنگین) توصیه می‌شود. البته در برخی موارد خاص و با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط محیطی، استفاده از تیرآهن سبک ممکن است گزینه مناسبی باشد.

علت استفاده از تیرآهن در ساخت سوله

همان‌طور که اشاره شد، سوله‌ها ستون میانی ندارند و ابعاد آن‌ها نیز اغلب بزرگ است. بنابراین، باید از مقاطعی در ساخت‌شان استفاده کرد که مقاومت بالایی دارند. تیرآهن‌های فولادی به دلیل استحکام مطلوبشان گزینه مناسبی برای این امر محسوب می‌شوند. این مقاطع فولادی علاوه بر برخورداری از استحکام بالا دارای وزن مناسبی هم هستند؛ به‌طوری‌که تحمل بارها و فشارهای سنگین را دارند. ضمن‌اینکه ساخت سوله با توجه به کاربری آن در ابعاد مختلفی انجام می‌گیرد و ازآنجایی‌که تیرآهن‌های فولادی دارای سایزبندی مناسبی هستند می‌توان مقاطع مورد نیاز آن را جهت اجرای ستون‌های کناری به‌راحتی تهیه کرد.
 

آهن آلات موردنیاز برای ساخت سوله

برای ساخت سوله از اجزای متفاوتی باید کمک گرفت تا سازه‌ی موردنظر به درستی پای‌ریزی شود. از مهمترین آن‌ها می‌توان به فریم اصلی، که شامل ستون، تیرها و بادبند می‌شود، اشاره کرد. همچنین، سقف نقش مهمی در تامین استحکام به‌عنوان عایق‌بندی به کار می‌رود زیرا از ورق‌های گالوانیزه و پانل‌‌های ساندویچی استفاده می‌کند. از طرفی دیگر، دیوارهای سازه به‌همراه پای ستون وفونداسیون ساخته می‌شوندتا تحمل و توزیع بار به‌درستی صورت گیرد. پای ستون برای متصل کردن ستون‌ها به فنداسیون بتنی جهت انتقال بار به‌کار برده می‌شوند. همچنین استفاده از پیچ و مهره، برای اتصال بخش‌های مختلف به‌یکدیگر جهت مقاوم‌سازی سوله به کار می‌رود.

چرا از تیرآهن در سوله سازی استفاده می‌شود؟

احداث سوله با تیرآهن مزایای زیادی دارد که در قسمت بالا به برخی از آن‌ها اشاره شد. این مزایا منجر به تمایل مشتریان به خرید تیرآهن فولادی جهت ساخت این سازه شده است. در ادامه به سایر علل استفاده از تیرآهن در سوله‌سازی اشاره کرده‌ایم.

• نصب آسان
• هزینه مناسب
• اشغال فضای کم
• سرعت اجرای بالا
• تنوع در مدل و سایز
• زیبا شدن نمای سوله
• امکان استفاده در ارتفاع بالا
• امکان تعویض و بازیافت آسان

تیرآهن‌های مورد استفاده در ساخت سوله

برای ساخت سوله معمولا از تیرآهن‌های هاش و لانه زنبوری استفاده می‌کنند و در کنار آن‌ها نیز مصالحی نظیر ورق گالوانیزه، پلی کربنات، ساندویچ پانل، فایبرگلاس یا ایرانیت به‌کار گرفته می‌شوند. همچنین، برای ساخت سازه‌های کوچک‌تر می‌توان از تیرآهن‌های معمولی استفاده کرد؛ اما انواع بزرگ این سازه را با تیرآهن هاش و تیرآهن لانه زنبوری که اطلاعات آن‌ها را در ادامه ذکر کرده‌ایم، برپا می‌کنند.

• تیرآهن هاش

تیرآهن هاش یا تیرآهن بال پهن دارای وزن بیشتری در مقایسه با سایر تیرآهن‌ها است و میزان مقاومت و دوام آن نیز در سطح بالایی قرار دارد؛ به‌همین‌جهت، آن را بهترین نوع تیرآهن برای سوله‌سازی می‌دانند. درضمن، این تیرآهن در مدل‌های سبک، سنگین و فوق سنگین تولید می‌شود که مدل سبک آن برای احداث این سازه مناسب نیست. همچنین، هزینه ساخت سوله با تیرآهن هاش به دلیل وزن بالای آن بیشتر است.

• تیرآهن لانه زنبوری

تیرآهن لانه زنبوری به دلیل داشتن حفره‌های شش‌ضلعی یا دایره‌ای در بخش جان خود دارای وزن کمتری است؛ البته مقاومت آن با وجود وزن کمتر در سطح قابل‌قبولی قرار دارد. بنابراین، اگر سبک بودن وزن سوله برایتان مهم است می‌توانید از این نوع تیرآهن استفاده کنید. همچنین، ارتفاع تیرآهن لانه زنبوری و مقاومت خمشی آن بیشتر است و سایزبندی متنوع‌تری هم دارد.

مراحل کلی ساخت سوله با تیرآهن

برای ساخت هر سازه‌ای باید مراحلی را طی کرد که احداث سوله نیز به‌عنوان یک سازه فلزی نیازمند گذراندن چندین مرحله است. در ادامه، مراحل ایجاد سوله با تیرآهن را به صورت مختصر و مفید ذکر کرده‌ایم:

• قبل از سوله‌سازی باید مجوزهای لازم را دریافت کرده و کارهای قانونی آن را انجام دهید.
• بعد از دریافت مجوزهای قانونی مانند مجوز ساخت و بهره‌برداری می‌بایست مدل سازه و ابعادش را با توجه به زمین و شرایط آب‌وهوایی آن تعیین کنید.
• مقاطع مورد نیاز جهت اجرای سازه ازجمله تیرآهن، انواع ورق، نبشی و ناودانی و دیگر قطعات لازم را تهیه نمایید.
• بعد از تصمیم‌گیری درباره مدل سوله و ابعادش و همین‌طور ارتفاع سقف و جانمایی آن در زمین باید نسبت به عملیات خاکبرداری و اجرای فونداسیون اقدام شود. لازم به ذکر است که کف‌سازی بتنی مانع از ریزش سوله می‌شود.
• بعد از تکمیل پی‌ریزی و تهیه تمام مقاطع و قطعات مورد نیاز جهت اجرای سوله باید نصب آن‌ها را آغاز کنید. نصب مقاطع و قطعات باید توسط افراد ماهر و باتجربه در این حوزه انجام بگیرد.
• بعد از تکمیل فرآیند ساختمانی ایجاد سوله نظیر دیوارکشی و پی‌ریزی باید پوشش‌دهی سقف سازه در دستور کار قرار بگیرد.
• مرحله آخر هم مربوط به نصب و راه‌اندازی تاسیسات مورد نیاز سوله مانند سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی، سیستم تهویه، سیستم اطفاء حریق، برق و... می‌شود.

سوله دو دهانه با تیرآهن

سوله دو دهانه یکی از سازه‌های قابل‌اجرا با تیرآهن است که در کشورهای خارجی طرفداران زیادی دارد. برای ایجاد این نوع سازه از تیرآهن IPE یا تیرآهن اروپایی و همین‌طور ورق‌های زاویه‌دار استفاده می‌کنند. در ادامه با جزئیات سوله‌سازی دو دهانه با تیرآهن آشنا خواهید شد:

• مدل سقف: سبک
• ارتفاع ستون کناری: 9 متر
• فواصل بین قاب‌ها: 5.88 متر
• کاربری: ساخت سالن‌ها و کارخانه‌های مختلف
• متراژ دهانه اول: 23 متر به حالت اکس به اکس
• متراژ دهانه دوم: 23 متر به حالت اکس به اکس

ساخت سوله با تیرآهن چقدر هزینه دارد؟

موارد مختلفی در هزینه ساخت سوله با تیرآهن نقش دارند که ازجمله آن‌ها می‌توان به نوع کاربری، متراژ محل احداث، مدل و ابعاد تیرآهن و همچنین سایر مقاطع مورد نیاز اشاره کرد. بنابراین، هزینه اجرای سوله‌ها با یکدیگر متفاوت است. طبیعتا، سازه‌هایی که ابعاد کمی دارند یا مساحت محل احداث آن‌ها کمتر است، با هزینه پایین‌تری قابل‌اجرا هستند؛ اما هرچقدر ابعاد سوله بزرگ‌تر شود، به مقاومت بالاتری نیاز دارد و باید مقاطع فولادی بیشتری برای بهبود استقامت آن خریداری کرد که درنتیجه، هزینه نهایی بیشتر می‌شود. درهرحال، با استعلام روز قیمت تیرآهن و اطلاع از جزئیات بیشتر آن  می‌توان در هزینه‌های سوله‌سازی تا حد زیادی صرفه‌جویی کرد.

نکات مهم ساخت سوله

ساخت سوله به‌دلیل دهانه‌های بزرگ و حذف ستون‌های میانی، نیازمند طراحی دقیق و انتخاب صحیح متریال است. توجه به جزئیات فنی و اجرایی در مراحل طراحی و اجرا می‌تواند تأثیر مستقیمی بر ایمنی، دوام و هزینه نهایی سازه داشته باشد. مهم‌ترین نکات در ساخت سوله عبارت‌اند از:

• انتخاب نوع تیرآهن مناسب
• توجه به نوع کاربری سوله
• مدیریت هزینه‌های ساخت
• سرعت و سهولت اجرا
• ایمنی و دوام سازه