علامت اختصاری میلگرد تمام کارخانه ها

برای تشخیص انواع میلگرد و اطمینان از کیفیت آن، بررسی مشخصه‌های مختلف هر محصول ضروری است. یکی از ساده‌ترین و سریع‌ترین روش‌ها، توجه به علامت اختصاری میلگرد حک شده روی سطح آن است. این علامت به خریداران امکان می‌دهد تا بدون نیاز به آزمایش‌های پیچیده، اطلاعات مهمی درباره جنس، مقاومت، نوع آج و روش تولید میلگردها به دست آورند. برای سهولت شناسایی و مقایسه مشخصات فنی میلگردها، استفاده از جدول علامت اختصاری میلگرد بسیار کاربردی است. با کمک این جدول می‌توان به سرعت نوع میلگرد، مقاومت و ویژگی‌های آن را تشخیص داد و خریدی مطمئن و آگاهانه انجام داد. این ابزار ساده اما کارآمد، به خریداران کمک می‌کند تا قبل از بررسی قیمت میلگرد، از کیفیت محصول اطمینان حاصل کنند. در این مقاله به بررسی علائم اختصاری میلگرد کارخانه‌های فولادی می‌پردازیم.

علائم اختصاری میلگرد چیست؟

علائم اختصاری میلگرد، نشانه‌هایی هستند که روی بدنه هر شاخه از میلگرد حک می‌شوند و اطلاعات مهمی در رابطه با کارخانه‌ های فولادی تولیدکننده، روش تولید، اندازه‌ آج، قطر و نوع میلگرد را ارائه می‌دهند. این علائم شامل ترکیبی از حروف و اعداد انگلیسی هستند که برای تفسیر آن‌ها، لازم است با معنای هر حرف و عدد آشنا باشیم.

روش‌های خواندن و تشخیص علامت اختصاری میلگرد

به‌طور کلی، علائم اختصاری میلگرد از سه بخش تشکیل شده‌اند:

• بخش اول، نشانه‌ کارخانه‌ تولیدکننده میلگرد: این قسمت معمولا از یک یا چند حرف انگلیسی تشکیل شده است که مخفف نام کارخانه یا برند آن است. برای مثال، حرف E نشانه‌ کارخانه‌ فولاد اصفهان، حرف K نشانه‌ کارخانه‌ فولاد خوزستان و حرف Z نشانه‌ کارخانه‌ فولاد زرند است.
• بخش دوم، نشانه‌ نوع آج میلگرد: حروف درج‌شده روی میلگرد می‌توانند نوع آج و شکل آج میلگرد را مشخص کنند. به‌عنوان مثال، حرف J نشان‌دهنده میلگرد آج‌دار با آج مارپیچ، حرف C نشان‌دهنده میلگرد آج‌دار با آج جناغی و حرف S نشان‌دهنده میلگرد آج‌دار با آج مرکب است. نوع آج میلگرد یکی از عوامل مؤثر در میزان چسبندگی آن با بتن و عملکرد سازه‌ای محصول محسوب می‌شود.
• بخش سوم، نشانه‌ روش تولید میلگرد: این بخش نیز از یک حرف انگلیسی تشکیل شده است‌ که روش فرآیند تولید میلگرد را نشان می‌دهد. مثلا حرف T نشانه‌ تولید به روش ترمکس یا خنک‌کاری، حرف U نشانه‌ تولید به روش آلیاژسازی و حرف A نشانه‌ تولید به روش استاندارد مندرج در کارت شناسایی محصول است.

باتوجه‌به این توضیحات، می‌توان علائم اختصاری میلگرد را به­‌صورت زیر تفسیر کرد:

• علامت ECT: حرف E نشان‌دهنده کارخانه فولاد اصفهان، حرف C بیانگر نوع آج جناغی و حرف T نشان‌دهنده تولید میلگرد به روش ترمکس است. بنابراین، این علامت مشخص می‌کند که محصول موردنظر توسط فولاد اصفهان تولید شده، دارای آج جناغی بوده و برای دستیابی به خواص مکانیکی مطلوب، تحت فرآیند ترمکس قرار گرفته است.
• علامت KUA: حرف K معرف کارخانه فولاد خوزستان، حرف U نشان‌دهنده تولید به روش آلیاژسازی و حرف A بیانگر تولید مطابق استانداردهای درج‌شده در شناسنامه فنی محصول است. این ترکیب حروف، اطلاعاتی درباره محل تولید و روش دستیابی به ویژگی‌های مکانیکی میلگرد ارائه می‌دهد.
• علامت ZSA: حرف Z نشان‌دهنده کارخانه فولاد زرند، حرف S معرف میلگرد با آج مرکب و حرف A بیانگر تولید مطابق استانداردهای فنی محصول است. این علامت به خریدار کمک می‌کند تا پیش از خرید، اطلاعات اولیه‌ای درباره تولیدکننده و مشخصات محصول به دست آورد.

جدول علامت اختصاری میلگرد

در این جدول، نام و علامت اختصاری میلگردهای تولیدی کارخانه‌های مختلف ایران درج شده است. این کدها برای شناسایی سریع و دقیق برند میلگردها در بازار آهن‌آلات مورد استفاده قرار می‌گیرند. آگاهی از این علائم به خریداران و فعالان صنعت ساختمان کمک می‌کند تا محصول موردنظر خود را با اطمینان بیشتری انتخاب کنند.

علائم اختصاری کارخانه‌های مختلف ایران

هر کارخانه فولادی برای شناسایی میلگردهای تولیدی خود، از علائم اختصاری مشخصی استفاده می‌کند که معمولاً روی بدنه این محصول حک می‌شود. این نشانه‌ها به خریداران کمک می‌کنند تا نماد تولیدکننده، اصالت میلگرد و کارخانه آن را به‌راحتی تشخیص دهند. این علائم معمولاً شامل حروف یا ترکیبی از حروف و اعداد هستند که اطلاعاتی درباره کارخانه تولیدکننده و روش تولید این مقطع فولادی ارائه می‌دهند. در ادامه، علائم اختصاری میلگرد کارخانه‌های مختلف ایران را بررسی می‌کنیم.

ذوب آهن اصفهان (ESCO)

علامت ESCO بر روی میلگردهای تولیدی کارخانه ذوب آهن اصفهان به این معنا است که میلگرد تولید شده دارای آج جناغی و روش آلیاژسازی است. این میلگرد همچنین دارای آج ۴۰۰ است که میزان مقاومت کششی میلگرد بر حسب مگاپاسکال را نشان می‌دهد. این مقاومت بیانگر توانایی میلگرد و تحمل آن در برابر بارهای کششی است که برای ساخت سازه‌های مقاوم و ایمن ضروری است.

• درپاد تبریز (D)

این کارخانه بر روی میلگردهای خود تنها یک حرف D به‌­عنوان علامت اختصاری حک می‌کند. این حرف به‌صورت مورب در بین آج‌های میلگرد قرار دارد. این حرف نشان‌دهنده‌ نام کارخانه درپاد تبریز است. میلگردهای درپاد تبریز دارای آج‌های ساده مارپیچ هستند که به شکل یک خط موج‌دار روی میلگرد حک شده‌اند.

• مجتمع فولاد آذربایجان (میانه) FF

این کارخانه بر روی میلگردهای خود تنها دو حرف F به­‌عنوان علامت اختصاری حک می‌کند. این دو حرف به سمت یکدیگر هستند و در بین آج‌های میلگرد قرار دارند.  FFنشان‌دهنده‌ نام کارخانه فولاد آذربایجان میانه است. عددی که پس از FF قرار می‌گیرد نشان‌دهنده‌ سایز میلگرد بر حسب میلی‌متر است.میلگردهای فولاد آذربایجان میانه دارای مقاومت کششی 400 مگاپاسکال هستند که به اختصار A3 نامیده می‌شود.

• فولاد ناب تبریز  FNT

پیش از علامت FNTیک عدد درج می‌شود که نشان‌دهنده سایز میلگرد است و بر حسب میلی‌متر بیان می‌شود که معادل مساحت مقطع عرضی میلگرد است. پس از علامت FNT یک کد دو حرفی نیز درج می‌شود که نشان‌دهنده نوع آج و روش تولید میلگرد است.

• فولاد ظفر بناب (ZN)

علامت اختصاری ZN CT مختص میلگرد کارخانه ظفر بناب است که به‌صورت آج­دار جناغی و با فرآیند خنک‌کاری شده تولید می‌شود. حرف C در علامت اختصاری برخی میلگردها نشان‌دهنده گرید A4 و مقاومت تسلیم حدود ۵۰۰ مگاپاسکال است و به مشخصات مکانیکی میلگرد مربوط می‌شود. حرف T نشان دهنده روش تولید ترمکس یا خنک کاری است که باعث افزایش مقاومت میلگرد می‌شود. عددی که پس از علامت اختصاری می‌آید، بیانگر سایز میلگرد بر حسب میلی‌متر است.

• آذر فولاد امین  (AFA)

علامت اختصاری میلگرد آذر فولاد امین (afa) به شکل زیر است:

AFA + نوع آج + روش تولید

مثلاً علامت اختصاری میلگرد آذر فولاد امین با آج ۴۰۰ و روش تولید ترمکس به­‌صورت AFACT خوانده می‌شود. در این علامت اختصاری، حرف C نشان‌دهنده نوع آج و حرف T نشان‌دهنده روش تولید است.

آریا ذوب (Aria)

 ARIA علامت اختصاری این مجتمع صنعتی است که بر روی انواع میلگردهای تولیدی آن حک شده و علامت به تمایز و تشخیص بهتر محصولات این کارخانه کمک می‌کند.

آناهیتا گیلان  (AGJU)

میلگرد آناهیتا با علامت AGJU شناخته می‌شود که مخفف نام کارخانه آناهیتا گیلان است. روش تولید به سبک آلیاژسازی با حرف U در انتهای علامت اختصاری این میلگرد نشان داده می‌شود.

میلگرد آناهیتا از نوع آجدار مارپیچ است که دارای آج 340 میلی‌متر است. این نوع آج با حرف JU در انتهای علامت اختصاری میلگرد مشخص می‌شود. سپس قطر میلگرد با عددی که بعد از حروف AG درج می‌شود، مشخص می‌شود.

• فولاد ارگ تبریز (FAT)

پس از حروف اختصاری FAT، سایز میلگرد به‌صورت عددی ذکر می‌شود. برای مثال، FAT12 به معنای میلگرد ارگ تبریز با قطر 12 میلی‌متر است. در ادامه علامت FAT، دو حرف دیگر نیز وجود دارد که نوع آج و روش تولید میلگرد را مشخص می‌کنند. این دو حرف CT هستند که به ترتیب، به معنای آج 400 و تولید به روش ترمکس است.

• سرمد ابرکوه یزد (SAIS)

حروف SAIS نشان دهنده نام کارخانه فولاد سرمد ابرکوه است. در ادامه حرف C و حرف T که پس از حرف اختصاری می‌آیند، نشان‌دهنده نوع آج میلگرد و روش تولید میلگرد را مشخص می­کنند. سپس عددی که پس از حروف CT قرار می‌گیرد، نشان­دهنده اندازه قطر میلگرد بر حسب میلی‌متر است.

• فولاد احرامیان یزد (YRM)

-علامت اختصاریYRM  نشان­دهنده نام کارخانه فولاد یزد رضوی است. سپس حروف CT  که پس از آن می‌آیند نیز، نشان‌دهنده تولید به روش ترمکس و داشتن آج جناغی با آج ۴۰۰ هستند. ضمن آنکه عددی که بعد از حروف CT قرار می‌گیرد اندازه قطر میلگرد بر حسب میلی‌متر را نشان می‌دهد.

• فولاد امیرکبیر خزر  (AKS)

میلگرد مجتمع فولاد امیرکبیر خزر با نشان AKS شناخته می‌شود. این میلگرد با آج جناغی و با استفاده از فرآیند ترمکس تولید می‌شود.

• آریان فولاد (AS)

نماد AS مختص میلگرد آریان فولاد است. پس از آن، حروف JU  می‌آیند که مربوط به نوع آج و روش تولید هستند و به ترتیب، به نوع آج مارپیچ و تولید به روش آلیاژسازی اشاره دارند. البته نوع دیگر نمادگذاری برای میلگرد آریان فولاد وجود دارد که به شکل AS CT درج شده و بیانگر میلگرد با آج جناغی و تولید به شیوه ترمکس است.

علائم اختصاری مربوط به نوع آج

علائم اختصاری مربوط به نوع آج میلگرد، بیانگر شکل و اندازه آج‌هایی هستند که بر روی سطح میلگرد حک شده‌اند. آج‌ها به‌منظور افزایش چسبندگی بین میلگرد و بتن و جلوگیری از لغزش میلگرد در بتن استفاده می‌شوند. بر اساس استاندارد روسی، سه نوع آج معمول برای میلگرد وجود دارد:

• آج مارپیچ (spiral): این نوع آج به‌صورت مارپیچ با زاویه 45 درجه بر روی میلگرد حک می‌شود. این آج‌ها سایز 340 میلی‌متر دارند و با حرف J نشان داده می‌شوند. برای مثال، علامت اختصاری میلگرد A36-300-J نشان‌دهنده یک میلگرد با فولاد A36، تولید شده به روش نورد گرم با قطر 300 میلی‌متر و آج مارپیچ است.
• آج جناغی (corrugated): آج جناغی به‌صورت خمیده و موج‌دار بر روی میلگرد حک می‌شود. این آج‌ها سایز 400 میلی‌متر دارند و با حرف C نشان داده می‌شوند. مثلا علامت اختصاری میلگرد A3-250-C نشان‌دهنده یک میلگرد با فولاد A3، تولید شده به روش استاندارد با قطر 250 میلی‌متر و آج جناغی است.
• آج مرکب (combination): آج مرکب ترکیبی از آج مارپیچ و آج جناغی است. این آج‌ها سایز 500 میلی‌متر داشته و با حرف S نشان داده می‌شوند. به‌عنوان مثال، علامت اختصاری میلگرد A4-400-S نشان‌دهنده یک میلگرد با فولاد A4، تولید شده به روش آلیاژسازی با قطر 400 میلی‌متر و آج مرکب است.

ضمن آن­که برخی از کارخانه‌های تولید میلگرد، از علامت اختصاری خود برای نشان دادن نوع آج میلگرد استفاده می‌کنند. برای مثال، کارخانه آذر فولاد امین از حرف F برای نشان دادن آج 520 میلی‌متری استفاده می‌کند. بنابراین، برای شناخت کامل نوع آج میلگرد، لازم است با علائم اختصاری کارخانه‌های مختلف نیز آشنا شوید.

علائم اختصاری مربوط به روش تولید

روش تولید میلگرد یکی از عوامل مهم در تعیین خواص مکانیکی، میزان مقاومت و عملکرد آن در سازه است. به‌همین‌دلیل، در استاندارد ملی ایران برای مشخص کردن فرآیند تولید میلگرد، از حروف انگلیسی حک‌شده روی بدنه محصول استفاده می‌شود. این علائم نشان می‌دهند که میلگرد با چه روشی تولید شده و خواص مکانیکی آن از طریق فرآیندهایی مانند خنک‌کاری کنترل‌شده یا تغییر ترکیب شیمیایی فولاد به‌دست آمده است. مهم‌ترین علائم اختصاری مربوط به روش تولید میلگرد عبارت‌اند از:

• حرف T: نشان‌دهنده تولید میلگرد به روش ترمکس (Thermex) است. در این روش، میلگرد پس از نورد گرم تحت فرآیند خنک‌کاری کنترل‌شده قرار می‌گیرد تا مقاومت و شکل‌پذیری مطلوبی پیدا کند.
• حرف U: نشان‌دهنده تولید میلگرد به روش آلیاژسازی است. در این روش، خواص مکانیکی میلگرد از طریق افزودن عناصر آلیاژی به ترکیب فولاد تأمین می‌شود و محصول بدون استفاده از فرآیند ترمکس به مقاومت موردنظر می‌رسد.
• حرف A: نشان‌دهنده تولید میلگرد مطابق روش‌های استاندارد درج‌شده در شناسنامه فنی محصول است. این نوع میلگرد براساس الزامات استاندارد مربوطه تولید شده و مشخصات مکانیکی آن در برگه فنی محصول ارائه می‌شود.

توجه داشته باشید که تفسیر علائم حک‌شده روی میلگرد باید براساس استاندارد ملی ایران و مشخصات اعلام‌شده توسط کارخانه تولیدکننده انجام شود؛ زیرا ممکن است نحوه استفاده از برخی حروف در سیستم‌های نام‌گذاری مختلف تفاوت داشته باشد.