شناژ ساختمان چیست؟ بررسی انواع و اصول شناژبندی
- شناژ ساختمان چیست؟
- انواع شناژ
- شناژ ساختمان یک طبقه چگونه اجرا میشود؟
- نحوه اجرای شناژ ساختمان 2 طبقه
- شناژ کف ساختمان بنایی
- مراحل آرماتوربندی و اجرای شناژ
- ابعاد شناژ ساختمان چگونه تعیین میشود؟
- سایز و حداقل میلگرد شناژ
- اندازه و فاصله خاموت شناژ
- اجرای شناژ مخفی
- اشتباهات رایج در اجرای شناژ
- کاربرد میلگرد مناسب شناژ ساختمان
- مشخصات فنی و محل قرارگیری شناژ
- برای شناژ چه نکاتی باید رعایت شود؟
- فرآیند بکارگیری از میلگرد در شناژ سازه
- نکات مهم در زمان خرید میلگرد برای شناژ ساختمان
شناژ ساختمان یکی از اجزای مهم سیستم پی و کلافبندی سازه است که با اتصال بخشهای مجزای فونداسیون، به ایجاد یکپارچگی بیشتر و کنترل جابهجایی نسبی آنها کمک میکند. ابعاد شناژ، نحوه آرماتوربندی، تعداد و قطر میلگردهای طولی و فاصله خاموتها باید بر اساس نقشههای محاسباتی سازه، شرایط خاک، نوع سیستم سازهای و تعداد طبقات ساختمان تعیین شود. در این مقاله، نحوه شناژبندی ساختمان یک و دو طبقه، اجرای شناژ کف، اصول آرماتوربندی شناژ، سایز میلگرد مورد استفاده و نکات مهم مربوط به اجرای خاموتها را بررسی میکنیم.
شناژ ساختمان چیست؟
شناژ ساختمان یکی از اجزای مهم فونداسیون است که برای اتصال بخشهای مختلف پی و ایجاد یکپارچگی بیشتر در سیستم پیسازی بهکار میرود. این عضو معمولاً بهصورت یک کلاف بتنی مسلح با میلگردهای طولی و خاموت اجرا میشود. شناژ با اتصال پیهای منفرد یا بخشهای مختلف فونداسیون، به انتقال و توزیع مناسبتر نیروها در سازه کمک میکند. شناژ در پروژههای ساختمانی میتواند به شکل شناژ افقی، شناژ قائم یا شناژ مورب اجرا شود و نوع و ابعاد آن باتوجهبه نقشههای سازه و شرایط پروژه تعیین میشود.

در ساختمانهایی که از پی منفرد استفاده میشود، شناژها با ایجاد ارتباط میان پیها، عملکرد آنها را به یک سیستم منسجمتر تبدیل میکنند و به کاهش جابهجایی نسبی پیها کمک میکنند. از طرفدیگر، در پی نواری نیز اعضای بتنی و آرماتورهای مربوط به شناژبندی باید مطابق نقشههای محاسباتی اجرا شوند. بنابراین، شناژ را نمیتوان صرفاً یک عضو برای انتقال وزن ساختمان به زمین در نظر گرفت؛ بلکه وظیفه اصلی آن ایجاد اتصال و یکپارچگی میان اجزای فونداسیون و تأمین رفتار مناسب آنها دربرابر نیروهای واردشده است.
انواع شناژ
شناژها بر اساس شکل، جهت و کاربرد به چند دسته تقسیمبندی میشوند. شناژها بر اساس شکل به چهار دسته عمودی، افقی، مورب و مخفی تقسیم می شوند. همچنین این مقاطع از لحاظ محل نصب نیز به دو دسته خارجی یا داخلی تقسیمبندی شدهاند. ناگفته نماند که شناژها از نظر کاربرد، در سه دسته شناژ تقویتی، اتصالی و انتقالی قرار میگیرند. در ادامه به برخی از انواع شناژ ساختمان خواهیم پرداخت.
- شناژ عمودی
شناژ عمودی عموما در ساخت سازههای چند طبقه مورد استفاده قرار میگیرد و در امتداد طول پیهای عمودی، این نوع شناژ متصل میگردد. ساختار شناژبندی عمودی به شکلی است که از پایین به فونداسیون و از بالا به نوع افقی متصل خواهد شد. جالب است بدانید که برخلاف نوع افقی، حالت عمودی در تمامی ساختمان ها استفاده نمی شود و اصل مهمی در ساختمان به شمار نمیرود. البته در صورت استفاده از نوع افقی، شناژ عمودی هم برای اتصال آنها بکارگرفته میشود.

شناژ عمودی یا قائم مانند نوع افقی، بهمنظور مستحکم سازی ساختمان در برابر زلزله و سایر عوامل طبیعی نقش بسیار مهمی را ایفا میکند. این شناژ در سازههای ضدزلزله بهصورت خرپا متصل میشود. مطابق استانداردی که برای آنها درنظر گرفته میشود، کمترین عرض نوع عمودی، 20 سانتی متر و حداکثر 25 سانتی متر خواهد بود. از طرفی، برای ساخت آن حداقل از 4 شاخه میلگرد (از سایز 12 نوع آجدار) استفاده می کنند؛ البته گفتنی است که اگر به ستون سازه متصل نباشد، میتوان از 8 شاخه میلگرد هم بهره گرفت.
- شناژ افقی
این نوع شناژ در واقع جهت اتصال میان ستونهای فونداسیون مورد استفاده قرار میگیرد نوع افقی شناژ، نیرو و فشار وارده بر ساختمان را، در تمام بخشهای فونداسیون پخش کرده و این یک مزیت عالی در ساختمانهای ضد زلزله به حساب میآید نحوه استفاده از نوع افقی به شکل ضربدری یا خرپا خواهد بود.
بهطور کلی، نوع افقی شناژ بایستی نیروی کششی به وجود آمده از وزن کل ساختمان و همچنین نیروی حاصل از ستونهای عمودی فونداسیون را تحمل نماید. کمترین عرض این شناژ 35 سانتی متر و حداکثر 60 سانتی متر در نظر گرفته میشود. برای ساخت نوع افقی حداقل 6 شاخه میلگرد 10 (از نوع آجدار) استفاده خواهد شد.

نوع افقی شناژ عموما روی کرسی چینی در طبقه همکف اجرا میگردد؛ البته باید اشاره کنیم که در بعضی مواقع در هر طبقه، زیر سقف، روی همه دیوارها قرار خواهد گرفت. انواع افقی که در بالا و پایین دیوارها طراحی شده اند، توسط انواع عمودی در چندین نقطه به یکدیگر می شوند. لازم به ذکر است که اجرا و پیاده سازی شناژ نوع افقی و عمودی در مناطق زلزله خیز امری ضروری است و شدت خرابیها را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.
- شناژ مورب
از آنجاییکه مطابق با قوانین فیزیک هر عملی مساوی با عکسالعمل است، تحریکات پوسته زمین در برابر امواج زلزله نیز به همین صورت خواهد بود. از این رو اجرای شناژ بهصورت مورب در کنار نوع افقی بسیار لازم و ضروری است تا کلافسازی بیشتری در محور هر دو پی تحتانی و فوقانی میسر گردد. نحوه میلگرد گذاری در این نوع شناژ، از پشت سازه تا پشت پی زیرین انجام میگیرد و اتصالی اصولی جهت مهارسازی کلاف را به اجرا خواهد گذاشت. مراحل شناژبندی عمودی و افقی و همچنین مورب را میتوان به شکل یکپارچه یا به صورت مرحلهای بتن ریزی نمود.
- شناژ مخفی (tie beam)
شناژ مخفی نوعی کلاف افقی در سازه است که معمولاً در سقف تیرچه بلوک و در امتداد عرضی سقف در نظر گرفته میشود تا ارتباط و یکپارچگی بیشتری میان تیرچهها ایجاد کند. این شناژ با کمک به توزیع متعادلتر نیروها، کاهش جابهجایی جانبی تیرچهها و افزایش صلبیت سقف، نقش مهمی در عملکرد یکپارچه سقف در برابر بارهای واردشده دارد.

شناژ ساختمان یک طبقه چگونه اجرا میشود؟
اجرای شناژ در هر سازهای بر مبنای تعداد طبقه و ابعاد آن صورت میگیرد. ساختمانهای یک طبقه جزو سازههایی هستند که نیازی به شناژ حجیم و بسیار قوی ندارند. اول اینکه ابعاد شناژ سازههای یک طبقهای بایستی با آنها تناسب داشته باشد. در این سازهها، عرض شناژ نهایتا 1 متر در نظر گرفته میشود و عمق آن هم نهایت 60 سانتیمتر است. ضمنا، در ساختمانهای یک طبقه با دهانه بزرگ مانند سولهها یا سازههای صنعتی در صورت اطمینان از مقاوم بودن پی میتوانید از شناژ استفاده نکنید. مورد بعدی در اجرا این است که سطح فوقانی شناژ و پی را برابر و یکسان در نظر بگیرید. بهطورکلی، در شناژبندی ساختمانهای یک طبقه برخلاف مدلهای چند طبقه نیازی به شناژهای بزرگ و قدرتمند نیست.

نحوه اجرای شناژ ساختمان 2 طبقه
در ساختمانهای دو طبقه، شناژ یا همان کلاف بتنی، یکی از اجزای حیاتی در فونداسیون محسوب میشود که نقش کلیدی در اتصال پیها به یکدیگر و افزایش پایداری سازه دارد. شناژ، معمولاً بهصورت افقی در امتداد پی اجرا شده و با استفاده از میلگردهای طولی و عرضی تقویت میشود. در ساختمانهای دو طبقه، به دلیل توزیع بار متوسط و ارتفاع محدود، اجرای صحیح شناژ نهتنها از ایجاد ترک در دیوارها و نشستهای ناهمگون جلوگیری میکند، بلکه به استحکام کلی بنا نیز کمک شایانی خواهد کرد. استفاده از میلگرد مناسب، رعایت حداقل ابعاد، و توجه به محل قرارگیری شناژ، از مهمترین نکاتی است که باید در اجرای این بخش از ساختمان رعایت شود. این کلاف بتنی، درواقع بهعنوان یک حلقه محافظ، فشارهای جانبی را کنترل کرده و عملکرد سازه را در برابر نیروهای زلزله و نشست خاک بهبود میبخشد. بنابراین، شناخت دقیق عملکرد و استانداردهای اجرای شناژ در ساختمانهای دو طبقه، یکی از اصول مهم در طراحی فونداسیون اصولی و ایمن به شمار میرود.
شناژ کف ساختمان بنایی
احداث اسکلت در ساختمان بنایی با استفاده از آجر، بلوک سیمانی و سنگ انجام میگیرد و نیروهای قائم و اضافی با دیوارهای ایجادشده با مصالح بنایی خنثی میشوند. بههمینجهت، در ساختمانهای بنایی بهدلیل نداشتن ستون مواردی همچون کلافهای افقی، عمودی و شناژ کف مورداستفاده قرار میگیرد. درکل، با شناژ کف ساختمان بنایی میتوان یکپارچگی لازم را در سازه ایجاد کرد. شناژ یا کلاف باعث اتصال ستونهای فونداسیون به یکدیگر شده و نیروهای جانبی را بهطور یکسان توزیع میکنند. بعد از شناژبندی کف ساختمان، میزان مقاومت و امنیت بهصورت چشمگیری افزایش یافته و سازه در برابر زلزله و سایر رخدادهای طبیعی بهخوبی مقاومسازی میشود.

مراحل آرماتوربندی و اجرای شناژ
اولین مرحله در آرماتوربندی و اجرای شناژ، گودبرداری و فراهمسازی بستر است. کف گود بایستی متراکم و فاقد خاک سست، آب و ریشه گیاهان باشد. بعد از آمادهسازی بستر هم بایستی مراحل زیر طبق قوانین آییننامهای طی شود:
آرماتوربندی شناژ
در این مرحله باید میلگردها و خاموتهای موردنیاز را طبق ضوابط و دستورالعملهای آییننامهای انتخاب کرد. خاموتها که برای مهار میلگردهای طولی در سازههای بتنآرمه به کار میروند، نقش مهمی در شکلگیری صحیح آرماتوربندی دارند؛ بههمیندلیل آشنایی با اینکه خاموت چیست و چه جایگاهی در اجرای سازه دارد، پیش از انتخاب و نصب آنها اهمیت زیادی دارد. میلگردهای طولی و خاموتها براساس نقشه سازه قرار میگیرند. درواقع، قبل از قرارگیری باید توجه کنید که تعداد و سایز میلگردها با نقشه و قوانین مربوطه همخوانی داشته باشد. همچنین میلگردها باید از نوع آجدار انتخاب شوند تا بتوانند نیروها و فشارهای وارده را تحمل کنند. علاوهبراین، فاصله خاموتها نیز باید مطابق با مقررات مبحث نهم رعایت شود. استفاده از اسپیسر برای تأمین پوشش بتن الزامی است و میلگردها باید بهخوبی مهار شده و در نواحی تقاطع شناژها با یکدیگر همپوشانی داشته باشند.
قالببندی و رعایت نکات نگهداری قالب
بعد از آمادهسازی بستر، نوبت به علامتگذاری نواحی عبور شناژها مطابق با نقشههای تدوینشده میرسد. در این مرحله باید قالببندی را با دقت و حساسیت بالایی اجرا کرد تا تمام موارد فنی از ابعاد و همراستایی شناور گرفته تا پوشش بتن بهخوبی اعمال شوند. دقت داشته باشید که قالبها باید تراز، مستحکم و فاقد درز باشند تا از آسیبهای احتمالی نظیر نشت شیره بتن و تغییر شکل شناژ در زمان بتنریزی جلوگیری به عمل آید. افزونبراین، برای نگهداری اصولی قالبها بایستی به چند نکته مهم ازجمله نگه داشتن در محیط خشک، جلوگیری از زنگزدگی و نظافت مرتب توجه کرد. کنترل اتصالات هم بررسی شود تا خللی در دقت ابعادی و عملکرد بتن به وجود نیاید.
بتنریزی و ویبره کردن مکانیکی با دقت بالا
همرده بودن بتن شناژ با بتن پی یکی از نکات مهم در این مرحله است. بتن باید بهصورت یکنواخت داخل قالب ریخته شده و دانههای آن جدا از هم نباشند. علاوهبراین، به زمان بتنریزی هم توجه داشته باشید؛ اجازه طولانی شدن زمان بتنریزی را ندهید تا ضمن حفظ پیوستگی بتن، کاهشی در مقاومت کلی شناژ رخ ندهد. بعد از بتنریزی هم ویبره کردن مکانیکی را در دستور کار خود قرار دهید تا حبابهای هوا نابود شده و از کرموشدگی آن جلوگیری شود. ضمنا، عملیات ویبره مکانیکی باید با دقت بالایی انجام بگیرد و نتیجه کار کاملا یکنواخت باشد. فراموش نکنید که ویبره بیش از اندازه باعث جدا شدن بتن شده و درمقابل، ویبره کم هم موجب افت مقاومت بتن میشود.
ابعاد شناژ ساختمان چگونه تعیین میشود؟
تعیین ابعاد شناژ ساختمان براساس مبحث نهم مقررات ملی ساختمان صورت میگیرد. اصولا، این ابعاد باتوجهبه عوامل مختلفی نظیر مدل و سبک سازه، نحوه بارگذاری و وضعیت محیطی تعیین میشود. درکل، ابعاد شناژهای افقی را میان 30 الی 50 سانتیمتر در عرض و 40 الی 60 سانتیمتر در ارتفاع در نظر میگیرند. رعایت ابعاد استاندارد باعث انتقال مطلوب نیروهای وارده و پیوستگی سازهها میشود. همچنین، با اعمال ابعاد مناسب میتوان از شکستگی یا تغییر اشکال جلوگیری کرد. هرچقدر تعیین ابعاد دقیقتر باشد طبیعتا عملکرد نهایی بهتر خواهد شد؛ درنتیجه، مقاومت و دوام سازه در برابر بارهای مرده و زنده افزایش مییابد.
سایز و حداقل میلگرد شناژ
همانطور که اشاره شد، مواردی همچون سایز و حداقل میلگرد شناژ براساس مبحث نهم مقررات ملی تعیین شده است تا آسیبهایی مانند تغییر شکل و شکست به حداقل برسد. برایناساس، حداقل تعداد میلگرد شناژ در پی منفرد و پی نواری برابر با 4 عدد است. همچنین، قطر میلگرد طولی در پی منفرد حدود 14 الی 18 میلیمتر در نظر گرفته میشود؛ درصورتیکه قطر میلگرد طولی در شناژ پی نواری بایستی 12 الی 16 میلیمتر باشد. در هر دو مدل هم معمولا از میلگردهای آجدار A3 و A4 استفاده میشود. بهاینترتیب، با رعایت ضوابط و مقررات ملی ساختمان میتوان بهترین میلگردها را برای شناژبندی خریداری کرد و اینگونه کیفیت و مقاومت سازه را تا حد قابلتوجهی بهبود بخشید.
اندازه و فاصله خاموت شناژ
اندازه خاموت شناژ یکیدیگر از نکات مهم در شناژبندی است که باید طبق ضوابط آییننامهای لحاظ شود. اندازه خاموت شناژ باتوجهبه سایز میلگردهای طولی، تعداد طبقات و عرض نوار فونداسیون تعیین میشود. هرچقدر ساختمان بزرگتر باشد به فونداسیون حجیمتری نیاز دارد که بالطبع، احتیاج به خاموتهایی با سایز بیشتر است. سایز میلگرد خاموت هم اغلب 8، 10 و 12 بوده و ابعادش را باتوجهبه اندازه نوار فونداسیون تعیین میکنند. رعایت فاصله خاموت شناژ نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است و باید با ضوابط ابلاغی همخوانی داشته باشد. توجه کنید که حداکثر فاصله خاموتها در شناژ پی نواری حدود 20 الی 25 سانتیمتر لحاظ میشود؛ درحالیکه در شناژ پی منفرد به بیش از 25 سانتیمتر فاصله نیاز است.

اجرای شناژ مخفی
در بالاتر اشاره شد که شناژ انواع مختلفی دارد که یکی از آنها مدل مخفی است. ساختار شناژ مخفی و نحوه اجرای آن با دیگر مدلها فرق داشته و شرایط مختص به خود را دارد. اول اینکه اجرای شناژ مخفی مختص به سقف تیرچه بلوک و سازههایی است که دارای دهانههای بزرگی با طول بیش از 4 متر هستند. بعلاوه طراحی شناژ مخفی هم بهگونهای است که دو میلگرد 16 در قسمتهای بالا و پایین مقطع قرار میگیرند. فاصله بین دو میلگرد هم حدود 10 سانتیمتر است. ضمن اینکه هزینه بکارگیری مصالح در شناژبندی مخفی نسبتا بالا بوده ولی بهدلیل عملکرد عالی در مقاومسازی سازه همواره طرفداران بیشماری در دنیای ساختوساز دارد.
اشتباهات رایج در اجرای شناژ
آشنایی با اشتباهات رایج در اجرای شناژ و توقف روند کار در صورت بروز چنین خطاهایی تا زمان اعمال اصلاحات باعث میشود که ضعفی در عملکرد سازه ایجاد نشود. از این اشتباهات رایج میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اتصال اشتباه به فونداسیون
- تعیین فاصله نامناسب میان میلگردها
- بکارگیری میلگرد زنگزده و بتنریزی غیراصولی
- مهار نکردن کامل میلگرد طولی درون پیهای منفرد یا نواری
کاربرد میلگرد مناسب شناژ ساختمان
کلیدیترین کاربرد و وظیفه میلگردهای شناژ یا کلاف، افزایش استحکام سازه و حفظ پایداری ساختمانها است. بهاینترتیب، با تقویت بتن و سازه، از ترک خوردن یا تخریب ساختمانها جلوگیری میکند. میلگرد شناژ با ویژگیهای ساختاری مطلوب و مقاومت بالای خود، قابلیت بالایی در تحمل نیروهای کششی و فشارهای منتشرشده از پیهای عمودی و افقی پیدا کرده است. کلافها با تقویت سازه بتنی به افزایش مقاومت کششی آن کمک میکنند. بنابراین، در صورت بروز حوادثی مانند زلزله، تنشها از طریق شناژ به زمین منتقل شده و به بهترین شکل خنثی میشوند.
مشخصات فنی و محل قرارگیری شناژ
در آن دسته از ساختمانهایی که زیرزمین دارند یا سازههای دوطبقه، برای تمامی گوشههای بیرونی ساختمان بایستی از کلاف قائم گوشه (دوبل) استفاده گردد. هزینه فونداسیون دو طبقه به میزان گودبرداری و وجود زیرزمین بستگی خواهد داشت.
عرض شناژ قائم از عرض دیوار مجاور نباید کمتر باشد. از طرفی، در دیوارهای بیرونی سازه که کارهای نما صورت میشود، عرض شـناژ میتواند حداکثر 5 سانتیمتر از دیوار کمتر باشد. به طور کلی، عرض کلاف افقی بایستی از 20 سانتیمتر کمتر نباشد. گفتنی است که شناژ قائم باید در محل تقاطع دیوارها قرار بگیرد. چنانچه دیواری که بین دو کلاف قرار میگیرد، طولی بیشتر از 5 متر داشته باشد، باید از کلاف قائم اضافی در فواصل 5 متری داخل دیوار به صورت یکنواخت مورد استفاده قرار گیرد.
برای شناژ چه نکاتی باید رعایت شود؟
هنگام تهیه مصالح و مقاطع ساختمانی، توجه به جزئیات و رعایت استانداردها از اهمیت بسزایی برخوردار است، چرا که کیفیت مصالح علاوه بر تضمین مقاومت و دوام سازه، ایمنی ساختمان و راحتی اجرای عملیات عمرانی را نیز به همراه دارد. دراینمیان، بررسی قیمت میلگرد و انتخاب محصولی باکیفیت و مطابق با استانداردهای موردنیاز نیز از عوامل مهم در مدیریت هزینه و تضمین کیفیت اجرای شناژبندی ساختمان بهشمار میرود. در ادامه نکات مهم تهیه مصالح و شناژبندی ساختمان ارائه شده است:
- کیفیت مصالح: میلگرد، تیرآهن و سایر مصالح مورد نیاز برای شناژبندی باید با کیفیت بالا تهیه شوند.
- بررسی و تایید مهندس ناظر: پیش از شروع عملیات کلافبندی، مصالح باید توسط مهندس ناظر بررسی و تایید شوند.
- بتنریزی شناژ: بتنریزی شناژ باید به گونهای انجام شود تا تمام نقاط شناژ را پر کند.

- عدم عبور لوله در شناژ: عبور لوله از داخل شناژ غیراستاندارد و غیر اصولی است و حتما باید از آن اجتناب شود.
- توجه به فاصله شناژها: حداقل فاصله بین شناژهای افقی ۴ متر و شناژهای عمودی، ۵ متر در نظر گرفته شود.
علاوهبر نکات ذکرشده، اندازه خاموت شناژ کاملا به عرض نوار فونداسیون، سایز میلگردهای طولی و تعداد طبقات سازه بستگی خواهد داشت. هر چه سازه عظیم تر باشد، در نتیجه به فونداسیون بزرگتر و قویتری نیاز دارد که تبعا سایز خاموت بایستی بیشتر باشد. معمولا سایز میلگرد خاموت ۸ و ۱۰ و ۱۲ بوده و ابعاد آن به ابعاد نوار فونداسیون وابسته خواهد بود.
فرآیند بکارگیری از میلگرد در شناژ سازه
همانطور که اشاره شد، شناژ جزوی از فونداسیونهای نواری است که برای ایجاد اتصال میان پیهای عمودی استفاده میشود. شناژهای عمودی با فاصله 5 متری از هم نصب میشوند و میان شناژهای افقی 4 متر فاصله است. فرآیند استفاده از میلگرد در شناژ دارای قواعد و استانداردهای متعددی است. برای مثال، جهت استفاده از میلگرد در شناژ کف لازم است از شناژ مورب در کنار پی افقی استفاده شود. برای بستن این شناژ همچنین لازم است آرماتوربندی باید بهصورت اصولی انجام شود تا در هنگام بتنریزی، فضای میان کلافها بهطور کامل پر شود.
نکات مهم در زمان خرید میلگرد برای شناژ ساختمان
یکی از مراحل مهم در هنگام خرید، محاسبه میلگرد فونداسیون موردنیاز برای اجرای پروژه است. مهندسان معمولاً با استفاده از جدول وزنی میلگردها و نرخ زنده کلافها، قیمت میلگردهای موردنیاز را بهراحتی برآورد میکنند. انتخاب نوع و سایز مناسب، توجه به نوع و میزان پوشش، جنس آلیاژ، استاندارد تولید، برند و وزن میلگرد شناژ از دیگر فاکتورهایی هستند که در هنگام خرید باید به آنها توجه شود.