نحوه بسته بندی تیرآهن در کارخانه
تیرآهن بهدلیل وزن بالا و کاربرد گسترده در پروژههای عمرانی، نیازمند روشهای اصولی برای جابهجایی و انبارش است. بههمیندلیل، موضوع بندیل تیرآهن اهمیت ویژهای در فرآیند تولید و عرضه این مقطع فولادی پیدا میکند. بندیل تیرآهن نهتنها حملونقل ایمن و منظم محصول را امکانپذیر میسازد، بلکه از آسیبدیدگی، تغییر شکل و بروز خطا در تحویل بار جلوگیری میکند. در این مطلب، به بررسی مفهوم بندیل، نحوه بستهبندی تیرآهن در کارخانهها و استانداردهای مرتبط با آن پرداخته میشود تا شناخت دقیقتری از این مرحله مهم در زنجیره تأمین تیرآهن به دست آورید.
بندیل تیرآهن چیست؟
بندیل تیرآهن به فرآیند بستهبندی چندین شاخه تیرآهن با استفاده از تسمههای مخصوص گفته میشود. این روش امکان جابجایی سریع و آسان مقاطع فولادی را فراهم کرده و در عین حال، ایمنی و نظم بیشتری را در انبارداری ایجاد میکند. برای بستهبندی تیرآهنها، معمولاً از تسمههای فلزی یا پلاستیکی استفاده میشود تا استحکام و ثبات لازم در حین حملونقل تضمین شود.
جهت جابجایی، بارگیری، انبار کردن و حمل این تولیدات در کارخانه، آنها را در دستههای چند عددی دستهبندی میکنند که در اصطلاح به آن بندیل یا Bundle گفته میشود. هر بندیل دارای یک نوع یکسان، سایز و طول مساوی از تیرآهنهاست که دارای پلاکی فلزی یا مقوایی حاوی مشخصات محصول است. برای بستهبندی تیرآهن، عموماً از ۴ تسمه بستهبندی فولادی و دو حلقه خاموت استفاده میشود.

خاموتها در بندیل بهصورت دو رشتهای سایز ۱۲ و یا چند رشتهای سایز ۵/۵ بهکار برده میشوند که جهت تسهیل در جابجایی مورد استفاده قرار میگیرند.
تعداد شاخه تیرآهن در بندیل هر کارخانه
در کارخانههای مختلف، تعداد و وزن شاخهها با توجه به سایز تیرآهنها متفاوت است. بهطور کلی تعداد شاخهها در هر بندیل را میتوان از تقسیم وزن کل بندیل به وزن هرشاخه تیرآهن، محاسبه نمود. همانطور که گفته شد: تعداد شاخههای تیرآهن در هر کارخانه، متفاوت هستند. بهعنوان مثال در بندیلهای سایزهای ۱۲، ۱۴، ۱۶، ۱۸ و ۲۰ کارخانه ذوب آهن اصفهان به ترتیب تعداد ۴۴، ۳۶، ۳۰، ۲۴ و ۲۱ شاخه تیرآهن موجود است. اما کارخانه فایکو در سایزهای ۱۴، ۱۶، ۱۸ و ۲۰ دارای ۳۶، ۲۷، ۲۴ و ۱۸ عدد شاخه هستند. همچنین تعداد شاخههای تیرآهن در بندیلهای سایز ۱۴ و ۱۶ کارخانه ظفربناب تعداد ۴۰ و ۳۰، آریان فولاد ۳۵ و ۲۸ و ناب تبریز نیز به تعداد ۳۷ و ۲۹ است.
براساس نظر کارشناسان آهنآنلاین:
«با توجه به وجود بندیلهایی با وزن تقریبی ۲ تا ۵ تنی اکثر تولیدکنندگان، میتوان با اطلاع از تعداد و وزن شاخههای موجود در بندیلهای تولیدی کارخانههای مختلف، نسبت به خرید بهترین گزینه، تصمیمگیری کرد.»
وزن هر بندیل تیرآهن چقدر است؟
وزن بندیلهای هر مجموعه، با توجه به ابعاد، سایز و تعداد شاخهها، تعیین میشود که برای هر کارخانه مقدار متفاوتی است. هر چه سایز تیرآهنها افزایش یابد، میزان وزن بندیل، بالاتر رفته ولی تعداد شاخهها، کاهش مییابد. وزن بندیل بیشتر مجتمعهای فولادی در حدود ۵/۲ تا ۵ تن در نوسان است که تفاوت در وزن آنها، به وزن هر شاخه تیرآهن بستگی دارد.
مشخصات پلاک ثبت شده (لیبل) بر روی بندیل تیرآهن
بر روی هر بندیل تولیدی، یک پلاک فلزی یا مقوایی وجود دارد که به همراه محصول به مشتریها عرضه میشود. این پلاکها به رنگ سفید یا زرد و در سایز ۱۱ در ۷ سانتیمتری وجود دارند. بر روی این لیبلها اطلاعاتی چون مشخصات شرکت تولیدکننده، استاندارد محصول، سایز، تاریخ تولید، طول شاخه، وزن بندیل، علامت اختصاری کارخانه، شماره بسته و بارکد محصول ارائه میشوند.
نکات کلیدی هنگام تحویل بندیل تیرآهن
در هنگام تحویل بندیلها باید نکات متعددی را در نظر گرفت. مهمترین آنها، وجود پلاک یا لیبل روی بندیلهاست. این پلاک میتواند نشاندهنده اصالت محصول باشد که آنرا از نمونه تقلبی جدا میسازد. باید نام مجموعه تولیدی، سایز محصول و رنگ سطح مقطع بررسی شده و وزن هر بسته در هنگام تحویل، باسکول شود و با فاکتور دریافتی، مطابقت داده شود.

قابل ذکر است که باید در هنگام تخلیه بار، کاملاً مراقبت صورت پذیرد تا از آسیب احتمالی به آنها جلوگیری شود. همچنین بهتر است که بندیلها را بر روی سکوهای چوبی قرار داده و تا حدامکان از تخلیه در مناطق آلوده و یا مرطوب جلوگیری شود.
یک شاخه تیرآهن بخریم یا بندیل؟! قیمت کدام بهتر است؟
در هنگام خرید با حجم بالا، تیرآهنها بهصورت بندیل تحویل خریدار داده میشوند. پس انتخاب و شاخه تیرآهن، بستگی به میزان استفاده محصول در پروژه دارد. هرچه طرح عمرانی بزرگتر و وسیعتر باشد، میزان استفاده از آهن، زیادتر بوده و در اینصورت خرید بندیل تیرآهن میتواند بهصرفهتر باشد و بالعکس.
تاثیر بندیلبندی بر خرید و هزینه نهایی تیرآهن
شیوه بستهبندی و بندیلبندی تیرآهن، فراتر از یک موضوع فنی، نقش مستقیمی در فرآیند خرید، تحویل و حتی برآورد هزینهها دارد. آگاهی از تعداد شاخهها، وزن هر بندیل و استانداردهای تحویل، به خریداران کمک میکند مغایرتهای احتمالی را سریعتر تشخیص دهند و از بروز خسارت یا اختلاف جلوگیری شود. از سوی دیگر، مشخصات بندیل میتواند در محاسبه دقیق بار، هزینه حملونقل و در نهایت قیمت تیرآهن تأثیرگذار باشد. توجه به این جزئیات، بهویژه در پروژههای عمرانی و خریدهای عمده، مسیر تصمیمگیری را شفافتر کرده و خریدی مطمئنتر و اقتصادیتر را رقم میزند.