رابیتس چیست و انواع آن

رابیتس (rabitz) یکی از محبوب‌ترین مصالح در صنعت ساختمان‌سازی است که جایگاه ویژه‌ای در ساخت نما، سقف کاذب و دکوراسیون داخلی سازه‌ها دارد. در واقع استفاده از آن برای ایجاد فضایی برای نصب تجهیزات الکتریکی و سیستم نوری در ساختمان‌ها مناسب است. این محصول به‌وسیله فرآیندی متفاوت بر روی ورق‌های گالوانیزه تولید می‌شود که در ادامه اطلاعات مفیدی در مورد این ورق خاص فولادی و انواع آن به شما ارائه خواهیم کرد.

رابیتس‌ها را معمولا بر اساس نوع نیاز در ستون‌های مختلف تولید می‌کنند. در ایران رابیتس‌ها با تعداد ستون‌های ۹، ۱۱ و ۱۳ ستونه مورد استفاده قرار می‌گیرند که هر کدام کاربرد متفاوتی در صنعت ساختمان‌سازی دارند، به تعداد ستون رابیتس، پل ستون نیز گفته می‌شود.

رابیتس چیست؟

رابیتس یا راویز، یکی از المان‌های کلیدی در سیستم‌های پوششی و نازک‌کاری ساختمان به‌شمار می‌رود که نقش سازه‌ای و تقویتی در تثبیت و یکنواخت‌سازی سطوح زیرکار ایفا می‌کند. این ورق فلزی مشبک از  گالوانیزه بوده و طی فرآیندهای تخصصی نظیر برش، پرسکاری و کشش تولید می‌شود تا ساختاری شبکه‌ای و منظم به‌وجود آورد. وجود این سوراخ‌های منظم، علاوه‌بر افزایش استحکام، امکان چسبندگی بهتر لایه‌های گچ و مصالح دیگر را فراهم می‌کند استفاده از رابیتس در سقف‌های کاذب بسیار رایج است و علاوه‌برآن، در دکوراسیون، ترمیم و تزیینات نیز کاربرد دارد. این محصول به‌ویژه برای پوشاندن ترک‌ها و نواقص دیوارها به‌کار می‌رود. همچنین، جالب است بدانید که رابیتس علاوه‌بر فولاد، می‌تواند از مواد پلیمری (Polymer) نیز ساخته شود.

انواع رابیتس

در این بخش به بررسی انواع راویز خواهیم پرداخت، مانند تمام مصالح ساختمانی، این محصول فولادی هم انواع مختلفی دارد که می‌توان آن را بر اساس ستون، وزن و چشمه‌ دسته‌بندی کرد. اگر قصد رابیتس‌کاری ساختمان خود را دارید، باید از رابیتس‌کار یا همان راویزکار کمک بگیرید، او مشخص می‌کند که باید چه رابیتسی با چه وزنی تهیه کنید، از طرفی با تماس با کارشناسان آهن‌آنلاین می‌توانید مشاوره‌های خوبی را دریافت کنید.

انواع رابیتس براساس ستون

رابیتس‌ها را معمولا بر اساس نوع نیاز در ستون‌های مختلف تولید می‌کنند. در ایران رابیتس‌ها با تعداد ستون‌های ۹، ۱۱ و ۱۳ ستونه مورد استفاده قرار می‌گیرند که هر کدام کاربرد متفاوتی در صنعت ساختمان‌سازی دارند، به تعداد ستون رابیتس، پل ستون نیز گفته می‌شود. 

البته باید توجه داشته باشید که استفاده از رابیتس ۱۷ ستونه نیز در کشورهای دیگر رایج است، ولی در ایران این محصول تقاضای بالایی ندارد. نوع ۱۳ ستونه این محصول از کیفیت بالاتری برخوردار است. قیمت رابیتس به‌عوامل مختلفی مانند: نوع و کیفیت آن بستگی دارد. از انواع دیگر گران‌تر است و کاربردهای خاصی دارد؛ به همین دلیل است که در هنگام خرید رابیتس باید توجه داشته باشید که نوع خریداری شده با مورد مصرفی و متراژکاری تطابق داشته باشد.

گاهی مشاهده می‌شود که برای بالا بردن سرعت کار، در سقف‌های کاذب از نوع ۱۳ ستونه به جای ۹ ستونه سبک استفاده می‌شود که این کار علاوه بر غیر استاندارد بودن، هزینه بیشتری هم در بر دارد. اما در گچ‌کاری سقف، نوع ۱۳ ستونه سنگین کاربرد بیشتری دارد، همچنین در نمای ساختمان هم ۱۳ ستونه سنگین استفاده می‌شود، چرا که باید وزن سنگ نما را تحمل کند.

تنوعی که در تعداد ستون‌های رابیتس وجود دارد، به دلیل موارد متعدد کاربرد رابیتس است و ارتباطی به قیمت ندارد. قیمت آن را با وزن و ضخامت مشخص می‌کند و تعداد ستون‌ها اهمیتی ندارد. به عنوان مثال ممکن است نوع ۹ ستونه فوق سنگین، از نوع ۱۱ ستونه سبک، وزن بیشتری داشته و در نتیجه گران‌تر باشد.

انواع رابیتس بر اساس وزن

ورقی که از آن به منظور تولید استفاده می‌شود، می‌تواند ضخامت‌های متنوعی داشته باشد و به هر میزان که ضخامت ورق زیاد باشد، محصول تولیدی وزن بیش‌تری خواهد داشت. بنابراین هر ورق رابیتس با توجه به ورق سازنده آن دارای وزن متفاوت (سبک، نیمه سنگین، سنگین و فوق سنگین) است که تاثیر مستقیمی بر قیمت رابیتس دارد. 

اما توجه داشته باشید که نمی‌توان گفت رابیتسی که وزن بیشتری دارد، همیشه بهتر است. در مواردی که از این محصول برای سقف کاذب استفاده می‌شود، وزن آن اهمیت چندانی ندارد و به همین خاطر معمولاً از نوع سبک آن استفاده می‌شود. استفاده از نوع سنگین در سقف کاذب علاوه بر تحمیل هزینه بیشتر کار را هم سخت‌تر می‌کند. در سقف کاذب به دلیل اینکه انعطاف بیشتری مورد نیاز است، ۹ ستونه سبک انتخاب مناسبی است.

یک نکته مهم که در خرید رابیتس باید مورد توجه قرار دهید این موضوع است که خرید رابیتس براساس مشخصات وزنی صورت می‌گیرد و وزن رابیتس بر روی بسته‌های آن قید نمی‌شود بدین منظور نیاز به اندازه‌گیری وزن آنها با باسکول و کنترل وزن است.
در جدول زیر می‌توانید وزن انواع رابیتس سبک، نیمه سنگین، سنگین و فوق سنگین را مشاهده کنید.

انواع رابیتس براساس چشمه

علاوه بر وزن و ستون، رابیتس‌ها را بر اساس روزنه‌های بین ستون‌ها یا همان تعداد چشمه‌ها نیز می‌توان دسته‌بندی کرد. رابیتس‌های تولیدی به دو صورت دو یا سه چشمه در بازار وجود دارند. چشمه‌های موجود بین ستون‌ها می‌تواند اشکال مختلفی مانند لوزی، مربع و متوازی الاضلاع داشته باشند که در ایران تنها تولید و استفاده رابیتس‌هایی با چشمه متوازی الاضلاع رایج است. البته باید توجه داشت که هر چه تعداد چشمه‌ها بیشتر باشد، ابعاد ان کوچک‌تر است. کاری که چشمه انجام می‌دهد جذب انرژی است، اگر اندازه این چشمه‌ها زیاد باشد، میزان زیادی انرژی هدر می‌رود و اگر اندازه چشمه‌ها کم باشد، مقاومت به جذب انرژی زیاد است. بنابراین اندازه بهینه‌ای برای چشمه‌ها در نظر می‌گیرند که همان زاویه چشمه است، تا میزان جذب انرژی کم و زیاد نشود.

انواع رابیتس‌بندی در ساختمان

رابیتس‌بندی یکی از روش‌های پرکاربرد در اجرای بخش‌های مختلف ساختمان است که بسته به محل استفاده، در مدل‌های متفاوتی اجرا می‌شود. این روش به‌دلیل انعطاف‌پذیری بالا، وزن مناسب و قابلیت اجرای فرم‌های متنوع، در بخش‌های سازه‌ای و دکوراتیو ساختمان کاربردی گسترده دارد.

• رابیتس نما: این نوع رابیتس برای اجرای نماهای ساختمانی به‌کار می‌رود و علاوه‌بر ایجاد زیرسازی مقاوم، امکان اجرای طرح‌های دکوراتیو و مدرن را نیز فراهم می‌کند. مقاومت مناسب دربرابر شرایط محیطی و قابلیت شکل‌پذیری، از مهم‌ترین دلایل استفاده از رابیتس در نماکاری است.
• رابیتس سقف: در اجرای سقف‌های کاذب و سبک، رابیتس سقف نقش مهمی در ایجاد یک سطح یکپارچه و مقاوم دارد. این نوع اجرا به دلیل وزن کم و نصب آسان، در پروژه‌های ساختمانی مدرن بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد و به افزایش استحکام کلی سقف کمک می‌کند.
• رابیتس دور ستون: برای افزایش مقاومت و محافظت از ستون‌ها در برابر تنش‌ها و ضربه‌های احتمالی، از رابیتس دور ستون استفاده می‌شود. این روش باعث یکپارچگی بهتر سازه و افزایش دوام ستون‌ها در برابر بارهای وارد شده می‌شود.

درمجموع، انتخاب نوع مناسب رابیتس‌بندی براساس محل اجرا و نیاز سازه، نقش مهمی در کیفیت نهایی پروژه دارد و می‌تواند هم در افزایش مقاومت و هم در بهبود ظاهر ساختمان تأثیرگذار باشد.

مراحل رابیتس‌کاری یا راویزکاری چیست؟

یکی از موارد استفاده از رابیتس برای ساختمان‌سازی در اجرای سقف کاذب است؛ این فرآیند چند مرحله دارد که ابتدا با توجه به اصول اجرای سقف کاذب، کلاف‌بندی انجام شده، در مرحله بعد، برای رابیتس‌ کاری توری رابیتس روی ساختار کلاف میلگرد، پوشیده شده و در نهایت گچ‌کاری انجام می‌شود.

مزایای استفاده از رابیتس

مزایای زیادی برای استفاده از رابیتس وجود دارد که در زیر آن ها را شرح می دهیم:

• استحکام نسبی به شرط رعایت اصول مهندسی و جوش مناسب
• سرعت اجرای مناسب
• اجرای آسان و طرح‌پذیری مناسب (نه مطلوب)
• فراوانی در بازار و سهولت تهیه آن
• امکان ایجاد طرح‌های مختلف و مورد نظر مشتری

معایب استفاده از رابیتس

اگرچه رابیتس یکی از روش‌های رایج در اجرای پوشش‌های ساختمانی است، اما استفاده از آن با محدودیت‌ها و چالش‌هایی همراه است که در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود. در زیر معایب رابیتس را می‌شماریم:

• وزن سنگین سازه
• لزوم لایه ضخیم گچ در صورت استفاده از ملات گچ
• بروز ترک‌های فراوان در پوشش نهایی به خصوص در گچ ناشی از اختلاف انبساط حرارتی این محصول فولادی و اندود و یا ارتعاشات ناشی از لرزش ساختمان که حتی منجر به جدایی کامل اندود از این محصول در مرور زمان می‌شود.
• عدم امکان طرح‌پذیری مطلوب به واسطه محدودیت فضای گچ‌کاری (نیاز به ایجاد جای مانور دست و ماله برای سفیدکار و عدم امکان ایجاد اشکال کوچک، ظریف و مینیاتوری)
• بروز خوردگی در اجزا شاسی‌کشی خصوصا در محل‌های جوش در نقاط مرطوب و فضای باز در دراز مدت
• عدم وجود خاصیت آکوستیک و ضد صدا

رابیتس؛ ابزاری کاربردی در اجرای سقف کاذب

رابیتس یکی از پرکاربردترین مصالح در اجرای سقف‌های کاذب است که به‌دلیل وزن مناسب، انعطاف‌پذیری بالا و قابلیت اجرای فرم‌های مختلف، در پروژه‌های ساختمانی بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد. این متریال با ایجاد یک زیرسازی مستحکم، امکان اجرای گچ‌کاری و پوشش‌های دکوراتیو را به‌صورت یکنواخت فراهم می‌کند و نقش مهمی در افزایش کیفیت نهایی سقف دارد. در برخی پروژه‌ها نیز موضوعاتی مانند نصب رابیتس روی ایزوگام مطرح می‌شود که نیازمند رعایت اصول اجرایی و توجه به شرایط زیرسازی برای جلوگیری از آسیب به لایه عایق است. در مجموع، استفاده صحیح از رابیتس در سقف کاذب می‌تواند علاوه‌بر افزایش استحکام، به بهبود زیبایی و یکپارچگی سازه نیز کمک کند.