میلگرد ساده چیست؛ بررسی انواع و کاربردهای آن

در پروژه‌های ساختمانی و صنعتی، انتخاب نوع میلگرد نقش مهمی در کیفیت و دوام سازه دارد. میلگرد ساده به‌عنوان یکی از پرکاربردترین مقاطع فولادی، به دلیل سطح صاف و نداشتن آج، در کاربردهای متنوعی مورد استفاده قرار می‌گیرد و به‌صورت شاخه‌ای و کلافی در بازار عرضه می‌شود. در این مقاله، به بررسی کامل میلگرد ساده، مشخصات فنی، فرآیند تولید و موارد استفاده آن می‌پردازیم و در ادامه تفاوت‌های آن را با میلگرد آجدار بررسی خواهیم کرد تا انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید.

میلگرد ساده (A1) چیست؟

در صنعت ساخت‌وساز، مقاطع فولادی بر اساس شکل ظاهری و نوع کاربرد به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. میلگردها به‌طور کلی در دو گروه اصلی ساده یا A1 و آجدار قرار می‌گیرند که هرکدام ویژگی‌ها و کاربردهای متفاوتی دارند. میلگرد A1 فاقد هرگونه آج بوده و به دلیل سطح صاف خود، در بسیاری از پروژه‌های ساختمانی و صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در مقابل، میلگردهای آجدار با هدف افزایش چسبندگی به بتن طراحی شده‌اند و خود در انواع آج مارپیچی، آج جناغی و آج مرکب تولید می‌شوند. هر یک از این مدل‌ها بسته به شرایط سازه و نوع باربری کاربرد خاصی دارند. انواع سایز میلگرد A1 توسط کارخانه‌های مختلفی در کشور تولید می‌شود که در این میان، تولیدات کارخانه‌های یزد و کاشان به دلیل کیفیت بالا و استاندارد مناسب، بیشترین سهم مصرف در صنعت را به خود اختصاص داده‌اند. برای آشنایی بیشتر با اینکه میلگرد چیست و انواع آن کدامند، می‌توانید سایر مقالات تخصصی آهن‌آنلاین را مطالعه کنید.

میلگرد ساده صنعتی چیست؟

میلگرد ساده صنعتی، معمولا از جنس ST37 است و اکثرا در سایزهای ۶ تا ۲۰ میلی‌متر تولید و عرضه می‌شوند. توجه داشته باشید که این محصولات در قطرها و سایزهای مختلف تولید می‌شوند؛ اما در نظر گرفتن این نکته حائز اهمیت است که ساختار داخلی میلگردهای تولیدی در کشورهای مختلف با یکدیگر فرق دارد.

برای مثال میلگرد ساده صنعتی تولید شده در ژاپن و ایران بسیار متفاوت از یکدیگر است؛ کشور ژاپن در ساختار محصول تولیدی خود این عامل را در نظر می‌گیرد که این مقطع قرار است در شرایط زلزله‌خیز مورد استفاه قرار گیرد. همین امر عاملی شده تا استانداردهای مختلفی برای تولید انواع محصولات فولادی در کشورهای متفاوت در نظر گرفته شود.

موارد استفاده از میلگرد A1

طبق آیین‌نامه‌ی اجرایی ساختمان‌ها، تنها استفاده‌ انواع میلگرد A1 به‌صورت دورپیچ در اجزای سازه‌ای بتن آرمه یا در ساختمان‌های بتن آرمه نام برد. توجه داشته باشید که استفاده از این نوع مقاطع به غیر از موارد فوق ذکر ممنوع بوده و پیگرد قانونی به دنبال دارد.

انواع میلگرد A1

میلگرد ساده که در بازار با نام میلگرد A1 نیز شناخته می‌شود، یکی از ابتدایی‌ترین و نرم‌ترین انواع میلگرد فولادی است که بدون هیچ‌گونه آج یا برجستگی روی سطح خود تولید می‌شود. همین ویژگی باعث شده این نوع میلگرد بیشتر در کاربردهایی مورد استفاده قرار گیرد که نیاز به انعطاف‌پذیری، شکل‌پذیری و جوش‌پذیری بالا دارند. از نظر شکل عرضه و نحوه تولید، میلگرد ساده معمولاً در دو حالت اصلی به بازار ارائه می‌شود که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم:

• میلگرد A1 شاخه‌ای: این محصول به صورت شاخه‌های مستقیم و در طول‌های استاندارد (معمولاً ۶ یا ۱۲ متری) تولید و عرضه می‌شود. میلگرد A1 شاخه‌ای بیشتر در پروژه‌های ساختمانی سبک، قطعات فلزی و بخش‌هایی که نیاز به برش و استفاده مستقیم دارند کاربرد دارد.
• میلگرد A1 کلاف (کویل): در این حالت، میلگرد به صورت حلقه‌ای یا کلاف پیچیده شده تولید می‌شود. این نوع عرضه باعث می‌شود حمل‌ونقل و استفاده از آن در پروژه‌هایی که نیاز به خم‌کاری یا تولید قطعات طولی دارند، آسان‌تر باشد. میلگرد ساده کلاف معمولاً در صنایع مفتولی، تولید پیچ و مهره، سیم‌کشی صنعتی و ساخت قطعات فلزی سبک استفاده می‌شود.

میلگردهای A1 معمولاً در سایزهای کوچک‌تر نسبت به میلگردهای آجدار تولید می‌شوند (اغلب در بازه حدود ۵.۵ تا ۲۰ میلی‌متر). دلیل این موضوع، ماهیت نرم‌تر و کاربردهای خاص آن‌هاست که بیشتر بر پایه شکل‌دهی و انعطاف‌پذیری است تا تحمل تنش‌های کششی بالا.

از نظر فنی، میلگرد A1 به‌دلیل کربن پایین‌تر و ساختار نرم‌تر فولاد، قابلیت جوشکاری و خم‌کاری بسیار خوبی دارد؛ اما در مقایسه با میلگردهای آجدار، چسبندگی کمتری با بتن ایجاد می‌کند، به همین‌دلیل در سازه‌های اصلی بتن‌آرمه کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد و بیشتر در موارد صنعتی و کم‌بار کاربرد دارد. در مجموع، این مقطع فولادی را می‌توان گزینه‌ای مناسب برای کاربردهای عمومی، صنعتی و قطعاتی دانست که در آن‌ها انعطاف‌پذیری و شکل‌پذیری نسبت به مقاومت مکانیکی بالا اولویت دارد.

بررسی مراحل تولید میلگرد ساده

در تولید این میلگرد ابتدا شمش‌ها را در کوره‌ها قرار می‌دهند، دمای در نظر گرفته شده ۱۱۰۰ درجه سانتی‌گراد است. (به‌منظور هدایت شمش‌های فولادی  به سمت کوره‌ها از جک هیدرولیک استفاده می‌کنند) بعد از اینکه دمای شمش‌ها به دمای مد نظر رسید، به‌منظور انجام فرآیند نورد به سمت خط تولید انتقال داده می‌شوند که در واقع با این کار شمش‌ها پخته می‌شوند، بدین منظور آن‌ها را بر روی رول‌هایی قرار می‌دهند تا به سمت مرحله‌ی بعدی انتقال داده شود.

حال به منظور کاهش قطر شمش از مرحله‌ای با عنوان رافینگ ( استند نوردی سه غلتکی) استفاده می‌کنند؛ این کار باعث افزایش طول شمش می‌شود. فرق میلگرد ساده و آجدار در این بخش است که نوع ساده مرحله‌ی استند را رد می‌کند، اما به منظور تولید میلگرد آجدار از این فرایند به منظور آجدار نمودن آن استفاده می‌کنند.

سپس در این قسمت از قیچی‌های متراژ به منظور بریدن این محصولات تولید شده استفاده می‌کنند.بنابراین، در این بخش میلگردها در سایزهای مختلف برش داده می‌شوند؛ بعد از اتمام این مراحل میلگردهای تولیدی بسته‌بندی شده و به بیرون از کارخانه منتقل می‌شوند.

تولیدکنندگان میلگرد A1

در داخل ایران، میلگرد A1 توسط چندین کارخانه معتبر و شناخته‌شده با استانداردهای کیفی قابل‌قبول تولید می‌شود که هر کدام سهم مهمی در تأمین نیاز بازار داخلی و پروژه‌های عمرانی و صنعتی دارند. از جمله مهم‌ترین تولیدکنندگان این محصول می‌توان به فولاد کویر کاشان، ذوب‌ آهن اصفهان، فولاد خراسان (نیشابور)، آذرگستر حدید، فولاد آذربایجان (میانه)، فولاد آناهیتا گیلان، نورد فولاد نوین متین و فولاد آلیاژی ایران اشاره کرد. این واحدهای تولیدی با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های روز نورد گرم و رعایت استانداردهای ملی و بین‌المللی، میلگرد A1 را در سایزهای مختلف و عمدتاً به صورت شاخه‌ای و کلاف تولید و عرضه می‌کنند. تنوع تولیدکنندگان در این حوزه باعث شده بازار این محصول از نظر کیفیت، قیمت و دسترسی در شرایط رقابتی قرار گیرد و خریداران بتوانند متناسب با نیاز پروژه خود، انتخاب مناسبی از میان برندهای مختلف داشته باشند.

قیمت میلگرد ساده به چه عواملی بستگی دارد؟

عوامل زیادی بر قیمت میلگرد ساده اثر می‌گذارد که در این قسمت به برخی از این موارد اشاره می‌نماییم:

• شرایط قیمت مسکن، همان‌طور که می‌دانید بیش‌ترین استفاده این محصول فولادی در ساخت‌و‌ساز است. بنابراین، افزایش قیمت مسکن به‌طور مستقیم بر قیمت انواع میلگرد و سایر محصولات فولادی اثر می‌گذارد.
• از دیگر عوامل موثر بر این محصول می‌توان به شرایط سیاسی و اقتصادی حاکم بر کشورها نام برد.
• قیمت مواد اولیه در صورتی که با نوسان روبه‌رو شود، بر قیمت نهایی محصول تولیدی اثر بسزایی خواهد داشت.
• هزینه‌های حمل و نقل که با نوسانات قیمت سوخت در نوسان است نیز یکی از عوامل اثر گذار دیگر بر بهای این مقاطع هستند.

قطر اسمی میلگرد ساده چیست؟

همان‌طور که در مطالب قبلی اشاره نمودیم، از این مقاطع به منظور افزایش استحکام کششی پایین بتن‌ها استفاده می‌کنند. نوع ساده نیز از این امر مستثنی نیست؛ به‌منظور شناسایی قطر میلگردها از عنوان قطر اسمی استفاده می‌نمایند. به منظور اعتبارسنجی این محصول فولادی معمولا از یک برگ شناسایی استفاده می‌نمایند.

نکته‌ای در جوش‌کاری میلگرد ساده باید مورد توجه قرار گیرد و آن بررسی شروط پیش گرم براساس استاندارد ملی ایران ISIRI 3131 است.

میلگرد ساده: مشخصات مکانیکی میلگرد بدون آج

استحکام کششی و استحکام تسلیم این نوع از میلگرد به ترتیب برابر ۳۶۰ نیوتون بر میلی‌متر مربع و ۲۴۰ نیوتون بر میلی‌متر مربع است و از نظر رده‌بندی سنجش سختی در حالت نرم قرار دارد. تغییر این مشخصات بر قیمت میلگرد در سایزهای مختلف تاثیرگذار است.

تفاوت بین میلگرد ساده و آجدار

ابتدا ویژگی‌هایی از نوع آجدار این مقطع را مورد بررسی قرار می‌دهیم که عبارتند از: آجدار بودن سطح، ویژگی‌های ساختاری بهتر نسبت به نوع ساده، افزایش استحکام کششی، ارتجاعی و خمشی بتن به میزان ۳۰ الی ۴۰ درصد. برای دانستن فرق میلگرد ساده و آجدار سه عامل مهم را مد نظر قرار می‌دهند که عبارتند از: استحکام کششی، استحکام تسلیم و اسپیسر میلگرد.

میلگرد A1، محصول پرکابرد پروژه‌ های ساختمانی

در این مقاله به بررسی میلگرد A1، فرایند تولید، و تفاوت‌های آن با میلگرد آجدار پرداختیم. این مقطع فولادی به دلیل ویژگی‌های خاص خود، مانند نداشتن آج و استفاده گسترده در پروژه‌های ساختمانی، یکی از محصولات پرکاربرد در بازار آهن به شمار می‌رود. عوامل متعددی مانند قیمت مسکن، شرایط سیاسی و اقتصادی، و قیمت مواد اولیه بر قیمت میلگرد تأثیر می‌گذارند. با توجه به این نکات، انتخاب صحیح میلگرد برای پروژه‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است.