پروفیل گالوانیزه چیست؛ انواع و کاربرد آن

پروفیل‌ها از پرکاربردترین محصولات فولادی در صنعت ساختمان‌سازی هستند که به‌دلیل استحکام، شکل‌پذیری و مقاومت بالا در‌برابر فشار و کشش، در اجرای سازه‌ها کاربردی گسترده دارند. در میان انواع مختلف پروفیل‌ها، برخی مدل‌ها به واسطه پوشش محافظ، عملکرد بهتری در شرایط محیطی مختلف از خود نشان می‌دهند. پروفیل گالوانیزه یکی از پرمصرف‌ترین انواع پروفیل در ساختمان‌سازی است که به‌دلیل مقاومت بالا دربرابر رطوبت و زنگ‌زدگی، کاربرد گسترده‌ای دارد. این پروفیل معمولاً برای مقاوم‌سازی و تقویت قاب‌های در و پنجره استفاده می‌شود تا از تغییر فرم آن‌ها در برابر فشار جلوگیری شود، هرچند کاربرد آن به این موارد محدود نیست. در این مقاله به معرفی پروفیل گالوانیزه، انواع و کاربردهای آن می‌پردازیم.

پروفیل گالوانیزه با دو روش گالوانیزاسیون گرم و سرد تولید می‌شود که به علت مقاومت به خوردگی در تقویت در و پنجره کاربرد دارد.

پروفیل گالوانیزه چیست؟

 پروفیل گالوانیزه، مقطعی فولادی با پوشش روی (Zinc) است که برای کاهش خوردگی فولاد روی آن قرار گرفته است.بسته به فرآیند تولید، پوشش روی می‌تواند پیش از شکل‌دهی پروفیل روی ورق فولادی اعمال شود یا پس از تکمیل فرآیند تولید، سطح پروفیل، گالوانیزه شود. فلز پایه در پروفیل گالوانیزه معمولاً فولاد است که برای افزایش مقاومت آن در برابر خوردگی، سطح آن با لایه‌ای از روی پوشش داده می‌شود. در فرآیند گالوانیزه گرم، علاوه‌بر تشکیل لایه روی، در محل تماس فولاد و پوشش نیز ترکیبات بین‌فلزی آهن–روی ایجاد می‌شوند که به افزایش چسبندگی پوشش و دوام آن کمک می‌کنند. نوع روش گالوانیزه‌کردن، یکی از عوامل مؤثر بر ویژگی‌های فنی محصول و درنتیجه، قیمت پروفیل گالوانیزه است.

در روش گالوانیزه گرم، پروفیل یا ورق فولادی در حمام روی مذاب قرار می‌گیرد و پوششی محافظ روی سطح آن ایجاد می‌شود. این لایه با کاهش تماس فولاد با رطوبت و عوامل خورنده، مقاومت مقطع را در برابر خوردگی افزایش می‌دهد. در کنار گالوانیزه گرم، روش‌هایی مانند گالوانیزه سرد و الکتروگالوانیزه نیز برای ایجاد پوشش روی استفاده می‌شوند که از نظر فرآیند اجرا و میزان محافظت در برابر خوردگی تفاوت دارند.

مشخصات و ویژگی‌های قوطی گالوانیزه

پروفیل یا قوطی‌های فلزی موارد استفاده‌ مختلفی در صنایع مختلف دارند. قوطی‌ها ویژگی‌ها و کاربردهای خاصی دارند که با هیچ محصول دیگری قابل مقایسه نیست. پروفیل گالوانیزه مقطع توخالی فلزی است که از ورق‌های فلزی تولید می‌شود. بیشتر پروفیل‌ها از جنس فولاد هستند و مقاومت خاصی در برابر زنگ‌زدگی و  خوردگی دارند.

قوطی گالوانیزه محصول انواع ورق فولادی گالوانیزه است که با نورد سرد و گرم تولید می‌شود و به‌خاطر روی‌اندود بودنش، مقاومت زیادی در برابر فرسودگی و خوردگی دارد.
قوطی گالوانیزه نوعی از پروفیل است که به خاطر ویژگی ضد زنگ بودنش، در صنایع و قسمت‌های تحت تاثیر زنگ‌زدگی بیشترین استفاده را دارد.

علاوه بر در، پنجره و قسمت‌های بیرونی ساختمان که در مواجهه با آب و هوا یا رطوبت می‌تواند بیشترین فرسودگی و خوردگی را داشته باشد، قوطی گالوانیزه برای تقویت پنجره‌های پی‌وی‌سی هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. قوطی گالوانیزه کاربردهای زیادی دارد که در ادامه بخشی از آن‌ها را معرفی می‌کنیم:

• تولید انواع لوله‌های فلزی
• محافظت در برابر قطعات ارزشمند ساختمان
• تولید انواع سینی کابل در محیط‌های خانگی و صنعتی
• چارچوب‌بندی در و پنجره‌ها

انواع پروفیل گالوانیزه

پروفیل‌های گالوانیزه با‌توجه‌به ضخامت، وزن، شکل ظاهری و محل کاربرد، در دسته‌بندی‌های مختلفی قرار می‌گیرند. این تنوع باعث شده این مقطع در بخش‌های مختلفی از صنعت ساختمان‌سازی، سازه‌های صنعتی و حتی مصارف کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد. از آن‌جایی که بیشترین کاربرد این پروفیل‌ها در ساخت در و پنجره است، در ابعاد و مقاطع متنوعی تولید و عرضه می‌شوند. در ادامه به بررسی انواع پروفیل گالوانیزه می‌پردازیم.

انواع پروفیل گالوانیزه براساس سطح مقطع

هر مدل از پروفیل گالوانیزه باتوجه‌به ویژگی‌های فنی، برای بخش خاصی از سازه مورد استفاده قرار می‌گیرد. رایج‌ترین مدل‌ها از نظر هندسه و شکل مقطع، عبارتند از:

• مقطع  C: مناسب برای ساخت قاب‌ها، سازه‌های سبک و سیستم‌های ساختمانی
• مقطع  U: مورد استفاده در قاب‌بندی و اجرای سازه‌های سبک
• مقطع  Z: کاربرد در سقف‌ها، پوشش‌های فلزی و سازه‌های صنعتی
• مقطع L یا نبشی: مناسب برای اتصالات، تقویت گوشه‌ها و ساخت چهارچوب
• مقطع مربعی و مستطیلی: مورد استفاده در ساخت قاب و سازه‌های مختلف

انواع پروفیل گالوانیزه براساس وزن و ضخامت

این پروفیل‌ها از نظر وزن و ضخامت نیز در گروه‌های مختلفی قرار می‌گیرند. ضخامت ورق و ابعاد مقطع، وزن نهایی و میزان مقاومت آن را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. رایج‌ترین مدل‌ها از نظر وزن و ضخامت، عبارتند از:

• مدل‌های سبک: مناسب برای سازه‌های کم‌بار و کاربردهای ساختمانی سبک
• مدل‌های نیمه‌سنگین: قابل استفاده در سازه‌هایی با بار متوسط
• مدل‌های سنگین: دارای ضخامت و وزن بیشتر و مناسب برای کاربردهای صنعتی و سازه‌هایی با بار بالاتر

انواع پروفیل گالوانیزه براساس کاربرد

کاربرد پروفیل گالوانیزه و شرایط محیطی محل استفاده، نقش مهمی در انتخاب نوع مناسب این مقطع دارد. این محصولات با هدف افزایش مقاومت فولاد دربرابر رطوبت و جلوگیری از خوردگی فلز در محیط‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. در ادامه، انواع پروفیل گالوانیزه براساس کاربرد معرفی شده‌اند.

• ساختمانی: برای قاب‌بندی، دیوارهای خشک، سقف و سازه‌های سبک
• صنعتی: مورد استفاده در تجهیزات، سازه‌های صنعتی و خطوط تولید
• تأسیساتی: برای اجرای برخی تجهیزات و مسیرهای تأسیساتی
• کشاورزی: مناسب برای سازه‌های گلخانه‌ای و برخی تجهیزات کشاورزی
• خودروسازی: مورد استفاده در بخش‌هایی از بدنه و قطعات خودرو

انواع پروفیل گالوانیزه براساس روش تولید

فرآیند تولید، یکی از عوامل اصلی در دسته‌بندی پروفیل‌های گالوانیزه است و بر میزان مقاومت آن‌ها دربرابر خوردگی و شرایط محیطی تأثیر می‌گذارد. بر این اساس، پروفیل‌های گالوانیزه در دو نوع اصلی قرار می‌گیرند:

• پروفیل گالوانیزه سرد: پوشش روی با روش‌هایی مانند الکتروگالوانیزه روی سطح پروفیل ایجاد می‌شود و معمولاً سطحی صاف و یکنواخت دارد.
• پروفیل گالوانیزه گرم: پروفیل در حمام روی مذاب غوطه‌ور می‌شود و لایه‌ای ضخیم‌تر از روی روی سطح آن شکل می‌گیرد که مقاومت بالاتری دربرابر خوردگی ایجاد می‌کند.

پروفیل گالوانیزه فابریک

پروفیل گالوانیزه فابریک به مقاطعی گفته می‌شود که از ورق یا نوار فولادی گالوانیزه‌شده تولید می‌شوند؛ یعنی پوشش روی پیش از شکل‌دهی و تبدیل ورق به مقطع نهایی، روی سطح فولاد ایجاد شده است. این فرآیند باعث می‌شود پوشش محافظ روی همراه با ورق شکل گرفته و از سطح فولاد در برابر رطوبت و خوردگی محافظت کند. ضخامت ورق و میزان پوشش روی این محصولات ثابت نیست و براساس استاندارد تولید، مشخصات فنی و کاربرد پروفیل تعیین می‌شود.

کاربردهای پروفیل گالوانیزه

بخش اعظمی از پروفیل‌ گالوانیزه جهت ساختن در و پنجره‌های PVC به کار می‌رود. از جمله مزایای استفاده‌ آن می‌توان به جلوگیری از هرز شدن پیچ‌ها، افتادگی و البته مقاومت در برابر خوردگی اشاره کرد. قیمت پروفیل بر اساس همین کاربرد و البته مواردی مثل ضخامت و طول‌های خاصی که دارند تعیین می‌شود. 

یکی دیگر از خاصیت‌های پروفیل گالوانیزه، افزایش مقاومت و استحکام در برابر فشارهای جوی و باد در ساختمان‌های بلند است. پنجره‌های ساختمان‌ها و برج‌هایی که در ارتفاعات زیاد تحت تاثیر وزش نیروی باد هستند، به طور قابل توجهی تحت فشار هستند. در طبقات پایین‌تر نیز مواردی مثل نشست ساختمان، می‌تواند در طولانی‌مدت به قاب پنجره‌ها فشار وارد کند. برای انتخاب اندازه این مقطع، به ابعاد پنجره دقت می‌کنیم.

معمولا ضخامت پروفیل‌های گالوانیزه از یک میلی‌متر شروع می‌شود و بر حسب مورد استفاده افزایش پیدا می‌کند. هر چه سطح پنجره بزرگتر باشد، فشار وارده به پنجره بیشتر شده و به مراتب، ضخامت پروفیل‌های گالوانیزه نیز باید افزایش پیدا کند. استفاده از این پروفیل‌ها به خاطر پوششی که دارند، در محیط‌های بیرونی متداول‌تر است. اگه محیط‌های بیرونی رطوبت زیادی داشته باشند، جهات ساخت انواع لوله در پارکینگ‌ها، قطعات خاص در سازه‌های ساختمانی و به طور کلی ساخت در و پنجره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پروفیل گالوانیزه برای مقابله با خوردگی و زنگ‌زدگی

گالوانیزاسیون یکی از اقتصادی‌ترین روش‌های محافظت از فولادها در برابر محیط‌های خورنده است. پروفیل گالوانیزه به خاطر موارد استفاده‌ای که پروفیل‌ها در در و پنجره دارند، بهترین انتخاب برای محیط‌های بیرونی است. هر چند که پروفیل‌های گالوانیزه در محیط‌های داخلی هم کاربرد دارند.

روش‌های مختلف برای تولید پروفیل گالوانیزه، ابعاد، ضخامت و کاربرد متفاوتی از آن‌ها می‌سازد که در نهایت بهترین انتخاب برای جلوگیری از خوردگی، زنگ‌زدگی و البته افزایش مقاومت در و پنجره‌هاست. شما در این مورد انواع، کاربردها و روش ساخت این محصول چه فکری می‌کنید؟ نظر خودتان را با ما به اشتراک بگذارید. اگر دوست دارید با مابقی پروفیل‌ها آشنا شوید می‌توانید به مقاله پروفیل چیست و انواع آن مراجعه کنید.