آرماتوربندی سقف دال بتنی
سقف دال بتنی یکی از مقاومترین انواع سقف است که معمولا در سازههایی با اسکلت بتنی بهکار میرود. این نوع سقف با روشهای مختلفی مسلحسازی میشود تا علاوهبر قدرت بالا در تحمل فشار و بار سازه، دربرابر نیروهای کششی نیز مقاوم باشد. آرماتوربندی سقف دال بتنی یکی از متداولترین روشهای مسلحسازی بتن سقف یا کف است که به سهروش مجوف، توپر و پستنیده اجرا میشود. آرماتوربندی سقف باید بعد از اجرای ستونها و شمعگذاری و قبل از بتنریزی سقف انجام شود. در این مقاله تمام جزئیاتی که لازم است درباره این فرآیند مسلحسازی بتن بدانید را ارائه میدهیم.
اهمیت آرماتوربندی سقف دال بتنی
سقف دال بتنی قابلیت تحمل بارهای سنگین و انتقال آن به اسکلت اصلی را دارد؛ البته بخاطر وزن زیاد این نوع سقف و زمانبر بودن فرآیند اجرای آن، تنها در پروژههای سنگین مانند مجتمعهای تجاری و ساختمانهای بلند استفاده میشوند. در پروژههای سبک، سقف تیرچه بلوک نیاز سازه را برآورده میکند. مسلحسازی دال بتنی یکی از مهمترین مراحل فرآیند اجرای این نوع سقف است و آرماتوربندی بهعنوان بهترین روش برای اینکار شناخته میشود. مهمترین نقطه ضعف بتن مقاومت پایین دربرابر کشش و احتمال ترکخوردگی است؛ آرماتوربندی این ضعف را پوشش میدهد و با تحمل نیروی کششی و انتقال آن به سازه اصلی، از ترک خوردن دالها پیشگیری میکند.
با آرماتوربندی صحیح، احتمال کمانش، شکم دادن یا تغییر شکل بتن در بلندمدت کم میشود و قابلیت تحمل بار سقف به بیشترین حد ممکن میرسد. همچنین در شرایط خاصی مثل زلزله یا ورود بار داینامیک زیاد به ساختمان، سقفها و کف طبقات بهخوبی این بارها را تحمل میکنند، ترک نمیخورند و امنیت سازه را در بالاترین سطح ممکن نگه میدارند.
مراحل آرماتوربندی سقف دال بتنی
فرآیند کلی آرماتوربندی سقف دال بتنی در انواع دالها شبیه بههم است و فقط در جزئیات تفاوت دارد. بهعنوان مثال در دالهای توپر، میلگردها با اسپیسر جایگذاری میشوند، اما در دالهای مجوف، فضای تیغه بین بلوکها برای قرارگیری میلگرد کفایت میکند و اسپیسر فقط برای ایجاد فاصله بین میلگرد با سطح مورد استفاده قرار میگیرد. در ادامه مراحل آرماتوربندی سقف دال بتنی را بهصورت کاربردی توضیح میدهیم:
- قالبگذاری سقف دال بتنی بهصورت تراز و تمیز کردن آلودگیهای احتمالی مانند چربی یا گردوغبار از سطح قالبها
- قرار دادن اسپیسرها برای ایجاد فاصله مناسب بین میلگرد و سطح قالب
- چیدن میلگردها در فضای تعیینشده (در دالهای مجوف بعد از قرارگیری میلگردها، بلوکهای توخالی یوبوت، کوبیاکس یا سفالی نیز جایگذاری میشوند تا فضا را پر کنند و وزن سقف را کاهش دهند)
- نصب میلگردهای تقویتی و میلگردهای افت و حرارت برای پیشگیری از ایجاد ترک در تغییرات دمایی، جمعشدگی ناشی از خشک شدن بتن یا محلهای دارای بار و فشار بیشتر مثل چاه آسانسور
- بستن و فیکس کردن آرماتورها با سیم مفتول
- کنترل نهایی ساختار آرماتوربندی
- بتنریزی و پر کردن فاصله بین آرماتورها و بلوکها (در سازه مجوف) با بتن.
آرماتوربندی دال بتنی پستنیده
فرآیند آرماتوربندی دال بتنی پستنیده با سایر دالها، متفاوت است. در این سازهها از سیم آرماتوربندی بهجای میلگرد استفاده میکنند. این سیمها در قالب دال بتنی قرار میگیرند و سپس بتنریزی انجام میشود. بعد از چندروز که بتن سفتتر میشود و به اصطلاح خودش را میگیرد، کابلها با ابزارهای مخصوصی چون جکهای هیدرولیکی کشیده میشوند. بعداز کشش، سیمها را با گوه یا انکر به لبه دال میبندند تا در همان حالت کشیده باقی بمانند. این متد، پیشرفتهترین روش آرماتوربندی سقف دال بتنی است که به تجهیزات بیشتری نیاز دارد.
نکات کلیدی آرماتوربندی سقف دال بتنی
آرماتوربندی تنها درصورتی یک روش موثر برای مسلحسازی بتن است که به شیوه صحیح و با رعایت تمام استانداردها و ضوابط انجام شود. مهندسان پروژه باید حساسیتهای لازم روی پروژه را داشته باشند. همچنین لازم است پیشاز شروع کار، تمام تجهیزات موردنیاز فراهم باشد تا درحین اجرا، پروژه بخاطر کمبود لوازم متوقف نشود. بههمیندلیل مجریان پروژه باید از مدتی قبل قیمت سیم آرماتوربندی یا میلگردهای آرماتوری را تحتنظر داشته باشند و در بهترین زمان ممکن، آنچه برای پروژه نیاز است را خریداری کنند. در ادامه نکات کلیدی که در حین اجرای فرآیند باید موردتوجه قرار دهید را ارائه میدهیم:
- پیش از اجرا، نقشه دقیقی از سقف دال بتنی داشته باشید و فاصله میلگردها، نوع میلگردهای تقویتی موردنیاز و فضای قرارگیری آنها را تعیین کنید و در حین کار عملی، دقیقا مطابق با نقشه پیش بروید.
- بتن باید بهصورت کامل میلگرد را کاور کند تا فضای خالی اطراف مقاطع فولادی باقی نماند. زیرا فضای خالی باعث زنگزدگی یا خوردگی فولاد میشود. برای پوشش کامل از ویبراتور استفاده کنید.
- مقاطع فولادی باید سالم، بدون خوردگی و زنگزدگی باشند. درصورت نیاز به برش یا خمش، باید بادقت این کار را انجام دهید تا سطح فولاد آسیب نبیند. هرگونه آسیبدیدگی سطحی راه را برای زنگزدگی و ازبین رفتن مقاومت فولاد هموار میکند.
- میلگردها باید در محکمترین حالت ممکن درجای خود فیکس شوند تا بعد از بتنریزی جابجا نشوند.
- حین بتنریزی احتیاط کنید که ناخواسته باعث جابجایی میلگردها نشوید. بههیچوجه روی میلگردها راه نروید.
- قبل از آرماتوربندی و بتنریزی محل تأسیساتی چون سیمها، لولهها و غلافهای موردنیاز ساختمان را تعیین کنید.
اشتباهات رایج در آرماتوربندی سقف دال بتنی
اشتباهات آرماتوربندی ممکن است در مراحل مختلفی رخ دهند. گاهی مهندسان بخاطر اشتباهات محاسباتی، نقشه سقف دال بتنی را بهگونهای ناهماهنگ با نیاز سازه طرحریزی میکنند. گاهی هم تکنسینها در فرآیند اجرا سهلانگاری میکنند و باعث آرماتوربندی غیراستاندارد سقف دال بتنی میشوند. با آگاهی از رایجترین اشتباهات این فرآیند، میتوانید درحین کار دقت لازم را به آنها داشته باشید و از بروز مشکل پیگیری کنید. این اشتباهات متداول عبارتنداز:
- اگر میلگردها بیشازحد بههم نزدیک باشند، بتن فضای کافی برای قرارگیری بین آنها ندارد و ضعیف میشود. اگر هم برای صرفهجویی در مصرف فولاد، میلگردها با فاصله بیشازحد جایگذاری شوند، بخش زیادی از بتن غیرمسلح میماند و درصورت کشش، ترک میخورد.
- عدم استفاده از ویبراتور و بتنریزی غیرمتراکم هم باعث زنگزدگی و خوردگی فولاد میشود و هم احتمال ترکخوردگی بتن را افزایش میدهد.
- ضعیف بستهشدن میلگردها یا شل بودن مفتولها باعث جابجا شدن میلگرد درحین کار میرود. ممکن است این جابجاییها به چشم نیایند و درنهایت نقطه ضعفی در امنیت سازه ایجاد کنند.
- درصورت نیاز به استفاده از وصله بین میلگردها، وصلهها باید درجای درست قرارگیرند و بهحد کافی طول هردو میلگرد را پوشش دهند تا در بلندمدت باز نشوند.
- راه رفتن روی میلگردها یکی از رایجترین سهلانگاریهای اعضای پروژه است که باعث جابجایی آرماتورها میشود.
- استفاده از میلگردهای زنگزده یا دارای ترک و خوردگی یا استفاده از بلوکهای ناسالم در دالهای مجوف اشتباهی است که ضعف جدی در امنیت نهایی سقف دال بتنی ایجاد میکند.
