میلگرد در فاز انتظار؛ مقاومت اروپا در ۷۷۰ یورو، ایست ترکیه روی ۶۰۵ دلار
به گزارش آهن آنلاین؛ بازار جهانی میلگرد در بهار ۲۰۲۶ وارد مرحلهای شده که دیگر نمیتوان آن را صرفاً با شاخصهای سنتی عرضه و تقاضا تحلیل کرد. درحالیکه رکود نسبی ساختوساز در بسیاری از اقتصادهای بزرگ ادامه دارد، قیمتها نهتنها کاهش محسوسی نداشتهاند بلکه در برخی مناطق رشد نیز کردهاند؛ رشدی که بیش از آنکه ناشی از رونق مصرف باشد، از فشار هزینههای تولید، سیاستهای حمایتی دولتها و محدودیتهای عرضه سرچشمه میگیرد. اکنون بازار جهانی فولاد با وضعیتی مواجه است که در آن کارخانهها برای حفظ حاشیه سود، ناچار به مدیریت تولید شدهاند و خریداران نیز با احتیاط و رویکرد انتظار وارد معاملات میشوند. در چنین فضایی، میلگرد بهعنوان یکی از مهمترین محصولات زنجیره فولاد، به آیینهای از بحرانهای پنهان اقتصاد جهانی تبدیل شده؛ بازاری که در ظاهر باثبات است اما در عمق خود با تعادل شکنندهای میان هزینه، تقاضا و سیاستهای تجاری اداره میشود.
تقاضای ضعیف، قیمتهای سرسخت
یکی از مهمترین ویژگیهای بازار جهانی میلگرد در ماه می ۲۰۲۶، شکاف میان وضعیت تقاضا و رفتار قیمتهاست. برخلاف الگوهای مرسوم که کاهش تقاضا معمولاً افت قیمت را بهدنبال دارد، بازار فعلی در بسیاری از مناطق جهان با وجود رکود ساختوساز همچنان در سطوح نسبتاً بالای قیمتی معامله میشود و همین مسئله مانع از افت محسوس قیمت آهن در بازارهای جهانی شده است. این موضوع نشان میدهد که سمت عرضه و هزینههای تولید اکنون نقش تعیینکنندهتری نسبت به مصرف واقعی ایفا میکنند.
در اروپا، بازار میلگرد اگرچه از منظر حجم معاملات کمرمق توصیف میشود، اما قیمتها همچنان در سطوح بالایی تثبیت شدهاند. در ایتالیا، معاملات در محدوده ۷۱۰ تا ۷۷۰ یورو به ازای هر تن درب کارخانه جریان داشته و حتی برخی تولیدکنندگان تلاش کردهاند قیمتهای بالاتری را نیز به بازار پیشنهاد دهند، هرچند خریداران دربرابر این افزایش مقاومت کردهاند. شرایط مشابهی در آلمان و اسپانیا نیز مشاهده میشود؛ جایی که بازار بیشتر در وضعیت سکون معاملاتی قرار دارد تا رونق واقعی.
این ثبات قیمتی در شرایط ضعف تقاضا، بیش از هر چیز به سیاست کاهش تولید کارخانهها بازمیگردد. بسیاری از تولیدکنندگان اروپایی برای جلوگیری از سقوط قیمتها، بخشی از ظرفیت خود را از مدار خارج کردهاند تا تعادل بازار حفظ شود. این رفتار نشان میدهد که فولادسازان اکنون به جای رقابت بر سر فروش بیشتر، بر مدیریت عرضه و کنترل بازار تمرکز کردهاند. از سویدیگر، شرایط آبوهوایی نامساعد و تأخیر در آغاز پروژههای ساختمانی نیز بر کاهش مصرف اثر گذاشته است. پروژههای بزرگ عمرانی در اروپا عملاً با تأخیر وارد فاز اجرایی شدهاند و همین موضوع باعث شده تقاضای واقعی هنوز به بازار بازنگردد. با اینحال، بازار همچنان دربرابر افت شدید مقاومت میکند؛ مقاومتی که ریشه آن را باید در هزینههای فزاینده تولید جستوجو کرد.
ترکیه؛ بازیگر خسته اما تعیینکننده
در میان تمام بازارهای منطقهای، ترکیه همچنان مهمترین شاخص قیمتی برای بازار میلگرد خاورمیانه و حتی بخشی از بازار جهانی محسوب میشود. قیمت میلگرد صادراتی ترکیه در هفتههای اخیر عمدتاً در محدوده ۵۹۰ تا ۶۰۵ دلار فوب باقی مانده؛ سطحی که نسبت به ماه مارس رشد محسوسی داشته اما هنوز نتوانسته رونق صادراتی گذشته را احیا کند.
مشکل اصلی ترکیه، افزایش شدید هزینه مواد اولیه بهویژه قراضه وارداتی است. کارخانههای ترک در حالی با رشد بهای انرژی و حملونقل مواجهاند که بازارهای صادراتی آنها، بهخصوص اروپا، دیگر کشش قیمتی سابق را ندارند. در نتیجه، حاشیه سود تولیدکنندگان تحت فشار قرار گرفته و بسیاری از کارخانهها تنها برای حفظ سهم بازار به صادرات ادامه میدهند.
ضعف تقاضای داخلی ترکیه نیز بر پیچیدگی شرایط افزوده است. بخش ساختمان این کشور هنوز از تبعات تورم بالا و کاهش قدرت خرید رهایی پیدا نکرده و همین موضوع مصرف میلگرد را محدود کرده است. بنابراین ترکیه اکنون در موقعیتی قرار دارد که همزمان با رشد هزینهها، با رکود مصرف نیز دستوپنجه نرم میکند.
این وضعیت برای بازار ایران اهمیت ویژهای دارد، زیرا ترکیه همچنان اصلیترین رقیب صادراتی ایران در بازارهای منطقهای محسوب میشود و نوسانات قیمت میلگرد در این کشور مستقیماً بر فضای رقابتی صادرات ایران اثر میگذارد. عراق، افغانستان و برخی کشورهای آسیای میانه هنوز از مهمترین مقاصد صادراتی میلگرد ایران به شمار میروند، اما رقابت قیمتی با ترکیه و روسیه در این بازارها فشردهتر شده است. در کنار این مسئله، محدودیتهای لجستیکی و فضای سیاسی منطقه نیز باعث شده صادرات ایران نتواند متناسب با ظرفیت تولید و شرایط بازار جهانی توسعه پیدا کند. درواقع، بازار منطقهای اکنون بیش از هر زمان دیگری به میدان رقابت بر سر هزینه تبدیل شده است؛ بازاری که در آن مزیت اصلی نه تقاضای بالا، بلکه توانایی تولید ارزانتر و حفظ مسیرهای صادراتی پایدار است.
اروپا و آمریکا؛ دیوارهای حمایتی فولادی
درحالیکه بخش بزرگی از جهان با رکود مصرف فولاد مواجه است، اروپا و آمریکا تلاش کردهاند از طریق سیاستهای حمایتی، بازار داخلی خود را دربرابر فشار واردات حفظ کنند. این سیاستها اکنون به یکی از عوامل اصلی رشد قیمت میلگرد در غرب تبدیل شدهاند. اتحادیه اروپا با کاهش سهمیه واردات بدون تعرفه و افزایش محدودیتهای تجاری، عملاً مسیر ورود فولاد ارزان به بازار خود را دشوارتر کرده است.
اجرای تدریجی سازوکار تعدیل کربن مرزی یا CBAM نیز فشار مضاعفی بر صادرکنندگانی وارد کرده که تولید آنها آلایندگی بالاتری دارد. این سیاست بهطور مستقیم ترکیه و برخی کشورهای آسیایی را هدف قرار داده و به نفع فولادسازان اروپایی عمل کرده است. اما نکته مهم اینجاست که این رشد قیمتی الزاماً به معنای رونق بازار نیست. بسیاری از خریداران اروپایی همچنان محتاط هستند و معاملات در حجم پایین انجام میشود. در حقیقت، بازار اروپا اکنون بیشتر تحت حمایت سیاستهای تجاری زنده مانده تا قدرت واقعی تقاضا.
در آمریکا نیز شرایط مشابهی دیده میشود. قیمت میلگرد در بازار این کشور به بیش از هزار دلار به ازای هر تن رسیده و تعرفههای حمایتی اجازه افت شدید قیمت را نمیدهند. با اینحال، پروژههای ساختمانی هنوز با سرعت مورد انتظار فعال نشدهاند و بازار بیشتر در وضعیت انتظار قرار دارد. این روند نشان میدهد که بازار جهانی فولاد بهتدریج در حال ورود به دورهای از «ملیگرایی صنعتی» است؛ دورهای که کشورها برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی، دیوارهای تعرفهای بلندتری ایجاد میکنند. چنین روندی میتواند در بلندمدت تجارت آزاد فولاد را محدودتر کرده و رقابت را پیچیدهتر کند.
چین؛ موتور خاموش بازار جهانی
هیچ تحلیلی از بازار جهانی میلگرد بدون بررسی وضعیت چین کامل نیست. چین همچنان بزرگترین تولیدکننده و مصرفکننده فولاد جهان است و هر تغییر در اقتصاد این کشور میتواند مسیر قیمتهای جهانی را تغییر دهد. با اینحال، بازار چین در ماههای اخیر نشانهای از رونق پایدار بروز نداده است.
اگرچه قیمت میلگرد صادراتی چین در آوریل افزایش محدودی را تجربه کرده، اما این رشد بیشتر ناشی از هزینههای تولید بوده تا جهش مصرف داخلی. بحران بخش مسکن چین همچنان ادامه دارد و پروژههای ساختمانی جدید با سرعت پایینتری آغاز میشوند. همین مسئله باعث شده بخش قابلتوجهی از تولید فولاد چین به سمت صادرات هدایت شود.
افزایش صادرات چین، نگرانی بسیاری از بازارها را برانگیخته زیرا فولاد ارزان چینی میتواند تعادل بازار جهانی را بر هم بزند. بههمیندلیل، بسیاری از کشورها در حال تشدید سیاستهای ضددامپینگ و محدودیتهای وارداتی هستند. در مجموع، چشمانداز کوتاهمدت بازار جهانی میلگرد همچنان بر محور «ثبات شکننده» میچرخد؛ بازاری که از یک سو با رکود تقاضا مواجه است و از سویدیگر، بهدلیل افزایش هزینهها و مداخلات دولتی اجازه ریزش شدید قیمت را نمیدهد. این تعادل اما بسیار حساس است و هر تغییر در نرخ انرژی، سیاستهای تجاری یا وضعیت اقتصاد چین میتواند مسیر بازار را به سرعت تغییر دهد.
