تیرآهن دست دوم؛ بخریم یا نه؟

در صنعت ساخت‌وساز، تیرآهن نقش کلیدی در اجرای پروژه‌های عمرانی و ساختمانی دارد و منجر به تقویت مقاومت و پایداری سازه‌ها می‌شود. این عضو مهم در بازار ساخت‌وساز به‌دلیل افزایش قیمت فولاد در سال‌های اخیر نوسانات صعودی چشمگیری را ثبت کرده است؛ از‌این‌رو، بسیاری از ساختمان‌سازان و پیمانکاران جهت صرفه‌جویی در هزینه‌های جاری از تیرآهن دست دوم استفاده می‌کنند. البته مقاطع مصرفی دسته دو باید همچون نمونه‌های نو از سطح کیفی و ایمنی لازم برخوردار باشند. حال ممکن است برایتان سوال پیش آید، آیا بکارگیری تیرآهن کارکرده تصمیم منطقی و درستی است یا خیر؟ پاسخ آن به انتخاب شما بستگی دارد. اگر مقطع فولادی ازنظر ظاهری و فنی سالم باشد، قطعا گزینه مناسب و اقتصادی محسوب می‌شود؛ در غیر این‌ صورت، استفاده از آن با ریسک همراه خواهد بود. در ادامه هرآنچه درباره تیرآهن‌های دست دوم باید بدانید، آورده شده است.

تیرآهن دست دوم چیست؟

منظور از تیرآهن دست دوم، آن گروه از مقاطع فولادی هستند که قبل‌تر در پروژه‌های ساخت‌وساز بکار گرفته شده‌اند و بعد از بازسازی یا تخریب، دوباره در بازار به فروش می‌رسند. این مقاطع به‌دلیل جنس فولادی از مقاومت بالایی برخوردار هستند و بعد از جداسازی و تأیید سلامت، مجدد در اختیار سازندگان قرار می‌گیرند. درواقع، خرید تیرآهن کارکرده انتخاب اقتصادی است که برای پروژه‌های سبک یا موقت پیشنهاد می‌شود.

شایان ذکر است، در زمان انتخاب مقطع فولادی دسته دو به سطح کیفی، ترک‌های سطحی، میزان خوردگی، زنگ‌زدگی و خمیدگی آن توجه کافی داشته باشید. برخی از مراکز و کارگاه‌ها با دستگاه‌های تست اولتراسونیک می‌توانند کیفیت مقطع را از جهات مختلف موردبررسی قرار دهند. بااین‌حال، در صورت سفارش تیرآهن دسته دوم از مراکز معتبر می‌توانید از کیفیت و عملکرد مناسب آن‌ها اطمینان حاصل کنید.

شروط استفاده از تیرآهن دسته دوم

استفاده از تیرآهن دسته دوم مستلزم رعایت چند شرط کلیدی است. اول اینکه به نوع و سبک پروژه دقت داشته باشید. اگر سازه از نوع چندطبقه است یا حساسیت بالایی دارد، تیرآهن کارکرده پیشنهاد نمی‌شود‌. اصولا، بهتر است از مدل‌های دست دو در پروژه‌های موقت، انبارها یا سازه‌های روستایی استفاده کرد؛ چراکه این سبک کارها چندان تحت بارها و فشارهای سنگین نیستند. ازطرفی، عمر مفید تیرآهن در ساختمان به مدل و شرایط محیط بستگی دارد و همواره باید به کاربری توجه کرد.

شرط بعدی، تهیه مقاطع فولادی از تامین‌کنندگان باتجربه و مورداعتماد است. مراکز معتبر همواره در تلاش جهت کسب رضایت مشتریان خود هستند و تنها مقاطع فولادی باکیفیت را وارد چرخه فروش می‌کنند. همچنین، قبل از استفاده بایستی تست خم شدن، زنگ‌زدگی و مقاومت گرفته شود تا از تطابق مشخصات مکانیکی مقطع با استانداردهای روز اطمینان حاصل کنید. درآخر، مهندسان و ساختمان‌سازان حرفه‌ای بایستی همخوانی ویژگی‌های تیرآهن با سازه را تایید نمایند.

مزایا و معایب خرید تیرآهن دست دوم

خرید تیرآهن دست دوم برای برخی پروژه‌های ساختمانی یک انتخاب هوشمندانه است؛ البته اگر با آگاهی کامل صورت بگیرد. دراین‌راستا، باید با مزایا و معایب مربوطه آشنا شوید که درادامه هرکدام را به‌صورت جداگانه برشمرده‌ایم:

مزایای خرید تیرآهن دست دوم

• خرید راحت و سریع از تامین‌کننده
• قیمت ارزان‌تر در مقایسه با نمونه نو
• کاهش بکارگیری فولاد نو و کمک به حفظ محیط‌زیست

معایب خرید تیرآهن دست دوم

• احتمال کاهش کیفیت سطحی
• نیازمند بررسی و تست سلامت
• عدم سازگاری با پروژه‌های سنگین
• برخورداری از تحمل بار کمتر نسبت به نمونه‌های نو

نکات مهم بعد از خرید تیرآهن دست دوم

بعد از خرید تیرآهن دست دوم لازم است یکسری اقدامات را جهت آماده‌سازی کار انجام دهید. از این نکات و اقدامات حیاتی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مطابقت ابعاد و وزن مقطع با سازه موردنظر
• بررسی مجدد سطح مقطع ازلحاظ ترک یا پوسیدگی
• زنگ‌زدایی با فرچه سیمی و سپس، رنگ‌آمیزی توسط ضد زنگ صنعتی
• دریافت تأیید مهندس سازه و سپس، اتصال اصولی با تیم جوشکاری حرفه‌ای
• نگهداری مقاطع فولادی خریداری‌شده در انبار یا محل کاملا خشک و فاقد رطوبت

پرکاربردترین تیرآهن‌های دست دوم موجود در بازار

از پرکاربردترین تیرآهن‌های دست دوم بازار می‌توان به سایزهای ۱۲، ۱۴ و ۱۸ اشاره کرد. مدل‌های IPE و IPB یا هاش هم بسیار پرطرفدار هستند. معمولا، نمونه‌های IPE به‌خاطر وزن کمتر در انبارها یا سوله‌ها بکار گرفته می‌شوند. درصورتی‌که هاش سنگین یا IPB در ستون‌ها و قاب‌های باربر کاربرد دارد. اکثر آن‌ها هم بعد از بازسازی سازه‌های ساختمانی و صنعتی یا پل‌های قدیمی به دست می‌آیند و در صورت سالم بودن مجدد به بازار ساخت‌وساز راه می‌یابند.

درکل، ساختمان‌سازان مایل به خرید تیرآهن تمیز و بدون زنگ‌زدگی هستند تا ترمیم کمتری نیاز داشته باشد. درهمین‌راستا، سابقه مصرف و دریافت نام برند اهمیت زیادی دارد. درحال‌حاضر، بیشترین خرید مقاطع دست دوم مربوط به برندهای ذوب آهن اصفهان، فایرفولاد و ناب تبریز است. تولیدات برندهای ذکرشده از دوام و عمر مفید طولانی برخوردار هستند و اغلب برای فروش دست دوم هم کارایی دارند.

آیا خرید تیرآهن دست دوم انتخاب درستی است؟

اینکه خرید تیرآهن دست دوم انتخاب درستی است یا خیر؟ به مواردی همچون مدل پروژه، میزان حساسیت و بودجه کار بستگی دارد. چنانچه هدف شما احداث انبار یا سوله است یا قصد برپایی یک سازه موقت را دارید می‌توانید از مدل‌های کارکرده استفاده کنید. برای پروژه‌های ساخت‌وساز طولانی‌مدت یا سازه‌های نیازمند مقاومت حداکثری هم تیرآهن نو بهترین گزینه است.

ازطرفی، برخی پروژه‌های عمرانی و ساختمانی حساسیت بسیار بالایی در طراحی و ساخت دارند و کارفرما مایل به استفاده از متریال درجه‌یک است که دراین‌صورت، باید به‌سراغ مدل‌های نو رفت. ضمن اینکه قیمت تیرآهن در دو مدل نو و کارکرده تفاوت فاحشی با یکدیگر دارند و تاثیر مستقیمی بر هزینه نهایی می‌گذارند. به‌همین‌دلیل، در برخی از پروژه‌ها بهتر است از مدل‌های دست دوم سالم و باکیفیت استفاده کرد.