مقایسه ورق سیاه و ورق گالوانیزه؛ از ظاهر و قیمت تا کاربرد

ورق‌های فولادی از جنبه‌های مختلف مانند ظاهر، کاربرد، قیمت، دوام و طول عمر باهم تفاوت دارند. ورق سیاه و ورق گالوانیزه دو مورد از پرکاربردترین مقاطع تخت فولادی در صنایع گوناگون هستند و هرکدام از آن‌ها ویژگی‌های منحصربفردی دارند. به‌همین‌دلیل لازم صنعتگران باید ویژگی‌ها و تفاوت‌های این دو نوع ورق را بشناسند تا از هرکدام در موقعیت درست استفاده کنند. در این مقاله راهنمای تشخیص ورق سیاه و گالوانیزه و همچنین تفاوت‌های این دو محصول را با جزئیات بررسی می‌کنیم.

ورق سیاه چیست؟

این محصول نوعی ورق فولادی است که به روش نورد گرم تولید می‌شود. برای تولید ورق سیاه، دمای تختال فولادی تا 900 درجه سانتی‌گراد بالا می‌رود. سپس تختال‌ها از میان چندین غلتک عبور می‌کنند تا ضخامت آن‌ها کاهش پیدا کند و به ضخامت موردنظر برای ورق برسد. درحین فرآیند تولید، یک لایه اکسیدی تیره روی سطح ورق تشکیل می‌شود و سطح آن را کدر و تیره می‌کند؛ به‌همین‌دلیل است که این محصول در بازار با نام ورق سیاه شناخته می‌شود.

ورق سیاه معمولا برای کاربردهای سازه‌ای و صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این محصول سطح زبری دارد و دقت ابعادی آن نسبت به محصولات تولیدشده به‌روش نورد سرد پایین‌تر است. قابلیت جوشکاری، برشکاری و فرم‌دهی مهم‌ترین ویژگی‌های آن به‌شمار می‌رود و استحکام بالایی بالایی دارد.

ورق گالوانیزه چیست؟

ورق گالوانیزه نیز در واقع نوعی ورق فولادی است که معمولا به‌روش نورد گرم تولید می‌شود و فقط مرحله گالوانیزاسیون به فرآیند تولید آن اضافه می‌شود. گالوانیزاسیون معمولا به‌روش گرم انجام می‌شود؛ یعنی ورق‌های فولادی در حوضچه زینک مذاب فرو می‌روند و به یک لایه فلز روی آغشته می‌شوند. این لایه به‌صورت یک محافظ عمل می‌کند و مانع از خوردگی و زنگ‌زدگی سطح فولادی می‌شود.

ورق گالوانیزه سطح صاف و براقی دارد، نسبت‌به ورق‌های فولادی مقاوم‌تر است و در محیط‌های خورنده و مرطوب آسیب نمی‌بیند. این ورق‌ها قابلیت فرم‌دهی، جوشکاری و رنگ‌آمیزی نیز دارند و در کاربردهایی که ظاهر زیبای کار هم در کنار مقاومت بالا اهمیت دارد، استفاده می‌شوند.

تفاوت‌ های ورق سیاه و گالوانیزه

 این دو محصول در روش تولید، ظاهر، ویژگی‌ها، کاربرد و عملکرد باهم تفاوت دارند. در ادامه لیست تفاوت‌های ورق سیاه و گالوانیزه را بررسی می‌کنیم تا متوجه شوید هرکدام از آن‌ها چه خصوصیت‌هایی دارند و برای چه کاربردهایی مناسبند:

• قیمت ورق سیاه پایین‌تر از قیمت ورق گالوانیزه است.
• ورق سیاه طی فرآیند نورد گرم تولید می‌شود؛ اما ورق پایه گالوانیزه به‌روش نورد سرد تولید می‌شود.
• مقاومت ورق سیاه دربرابر خوردگی و زنگ‌زدگی پایین‌تر است و به‌محض قرار گرفتن در معرض رطوبت یا مواد خورنده، آسیب می‌بیند. اما پوشش فلز روی در ورق گالوانیزه مانع از خوردگی و زنگ‌زدگی آن می‌شود.
• ورق سیاه سطحی کدر، اکسید‌شده، زبر و پوسته‌پوسته دارد، اما سطح گالوانیزه صاف و یکدست است.
• طول عمر ورق گالوانیزه معمولا بیشتر است؛ ورق سیاه برای عمر طولانی‌تر به رنگ‌آمیزی نیاز دارد.

روش تشخیص ورق گالوانیزه و ورق سیاه از روی ظاهر

تشخیص این دو محصول از یکدیگر بسیار ساده است. اگر یکبار هرکدام از آن‌ها را ببینید، بعدازآن تشخیص ورق گالوانیزه و سیاه از شما ساده‌تر می‌شود. نکاتی که درادامه مطرح می‌کنیم، به شما نشان می‌دهد چطور می‌توانید با توجه‌به ظاهر دو محصول را ازهم تشخیص دهید:

• اگر سطح ورق تیره و کدر باشد، سیاه است و اگر براق و نقره‌ای رنگ باشد، گالوانیزه است.
• روی سطح ورق گالوانیزه معمولا طرح‌های کریستالی وجود دارد.
• با لمس سطح ورق سیاه پوست شما زبری و زمختی احساس می‌کند.
• روی سطح ورق سیاه ممکن است لکه‌های زنگ‌زدگی آجری‌رنگ وجود داشته باشد. روی سطح ورق گالوانیزه ممکن است لکه‌های اکسید زینک به‌رنگ سفید وجود داشته باشد.

راهنمای خرید ورق سیاه و ورق گالوانیزه براساس نیازهای پروژه

هنگام انتخاب بین ورق سیاه و گالوانیزه باید به نکات مختلفی توجه داشته باشید تا محصول مناسب برای پروژه خود را انتخاب کنید. توجه صرف به پایین بودن قیمت ورق سیاه و استفاده از آن در شرایط نامناسب مثل محیط‌های مرطوب برای شما مشکل ایجاد می‌کند. در مناطق مرطوب، محیط‌های دارای بخارات و مایعات خورنده باید از محصولات دارای محافظ گالوانیزه استفاده کرد.

اگر سازه یا قطعه‌ای می‌سازید که قرار است برای مدت طولانی مورد استفاده قرار گیرد و محدودیت‌هایی در تعمیر و نگهداری دارد، باید از ورق گالوانیزه استفاده کرد. ورق‌های سیاه طول عمر کم‌تری دارند و حتی اگر با رنگ‌آمیزی طول عمر آن‌ها را بیشتر کنید، بازهم بعد از مدتی به نگهداری و رنگ‌آمیزی مجدد نیاز خواهند داشت.

در سازه‌ها و قطعاتی که ظاهر آن‌ها اهمیت دارد، باید از ورق گالوانیزه استفاده کرد. این محصولات ظاهر زیباتری دارند، دقت برشی ابعاد آن‌ها بالاتر است و حتی درصورت نیاز به رنگ‌آمیزی نیز رنگ بهتر روی آن می‌نشیند. ورق‌ سیاه معمولا برای پروژه‌هایی که ظاهر آن‌ها اهمیت ندارد یا شامل سازه‌های سنگین است، مورد استفاده قرار می‌گیرد.