آرایش جدید بازار آهن آلات زیر سایه تعرفههای آمریکا
به گزارش آهن آنلاین؛ بازار جهانی فولاد در هفتههای اخیر در وضعیتی دوگانه حرکت کرده است؛ از یکسو نشانههایی از ثبات و حتی بهبود در برخی شاخصهای تولید و تجارت دیده میشود و از سوی دیگر سایه رکود تقاضا، تنشهای تجاری و نوسان مواد اولیه همچنان بر سر این صنعت سنگینی میکند. از افت محسوس سنگآهن و تعدیل قیمت زغالسنگ ککسوز گرفته تا کاهش صادرات فولاد اروپا به آمریکا و رکود مقطعی بازار میلگرد عراق، مجموعهای از سیگنالهای متناقض در حال مخابره شدن به فعالان بازار است.
نبض مواد اولیه؛ آرامش پیش از نوسان؟
در بخش مواد اولیه، افت سنگآهن به محدوده ۶۷ دلار برای عیار ۶۱ درصد در بازار وارداتی چین، مهمترین رخداد هفتههای اخیر بود. این کاهش عمدتاً تحتتأثیر تعطیلات سال نو چین و افت موقت فعالیتهای معاملاتی رخ داد. با این حال، تجربه سالهای گذشته نشان داده است که بازار چین پس از بازگشت از تعطیلات، اغلب با نوسانات جبرانی همراه میشود؛ بنابراین ثبات فعلی را نمیتوان به معنای شکلگیری یک روند قطعی نزولی دانست.
در بازار زغالسنگ ککسوز نیز پس از ماهها التهاب ناشی از اختلالات جوی و محدودیت عرضه در استرالیا، قیمتها در فوریه وارد فاز تثبیت شدند. هرچند نرخ FOB استرالیا نسبت به ابتدای ژانویه رشد دو رقمی را ثبت کرده، اما کاهش هفتگی اخیر نشان میدهد بازار در حال هضم شوکهای قبلی است. نکته مهمتر، رفتار محتاطانه خریداران هندی و آسیایی است که با فرض افزایش عرضه و غیبت موقت چین، از پذیرش نرخهای بالاتر خودداری کردهاند.
برای تولیدکنندگان فولاد، این وضعیت به معنای کاهش فشار هزینهای در کوتاهمدت است؛ اما اگر تقاضای نهایی تقویت نشود، افت بهای مواد اولیه الزاماً به بهبود حاشیه سود منجر نخواهد شد. این همان نقطهای است که پیوند میان بازار مواد اولیه و بازار محصولات نهایی را پیچیده میکند.
تقاضای جهانی زیر سایه سیاست و فصل
در بازار محصولات فولادی، تصویر یکنواخت نیست. قیمت بیلت در حوزه دریای سیاه اندکی کاهش یافته، در حالی که در بازار وارداتی ترکیه رشد جزئی ثبت شده است. میلگرد صادراتی ترکیه و چین عمدتاً در ثبات بوده و بازار اروپا نیز تغییر محسوسی را تجربه نکرده است. این ثبات ظاهری، بیش از آنکه نشانه تعادل باشد، بازتاب احتیاط بازیگران در برابر ابهامهای پیشرو است.
در همین زمینه گفتنی حتی در بازار داخلی، قیمت میلگرد اکثر کارخانهها، با افزایش ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ تومانی همراه شده که نشان میدهد بازار آهن آلات داخلی، همسو با سیگنالهای احتیاطی جهانی، در فاز تعدیل صعودی قرار گرفته است. این رشد ملایم بیشتر از آنکه ناشی از جهش تقاضا باشد، بازتاب انتظارات تورمی و مدیریت عرضه از سوی تولیدکنندگان است.
رکود بازار میلگرد عراق همزمان با آغاز ماه رمضان نمونهای روشن از اثر عوامل فصلی بر تقاضاست. کاهش نرخهای کارخانهای و عقبنشینی تولیدکنندگان کوره قوس و القایی نشان میدهد که بازارهای منطقهای همچنان شکنندهاند و کوچکترین افت مصرف میتواند به رقابت قیمتی منجر شود. حضور میلگرد ایرانی در انبارهای بغداد با تعدیل قیمت نیز گویای آن است که رقابت صادراتی در منطقه شدت گرفته و حاشیه سودها تحت فشار قرار دارد.
در سطح کلانتر، تنشهای تجاری میان اروپا و آمریکا بر صادرات فولاد اتحادیه اروپا سایه انداخته است. اعمال تعرفههای ۵۰ درصدی از سوی واشنگتن، کاهش ۳۰ درصدی صادرات اروپا به آمریکا را در نیمه دوم سال گذشته رقم زده است. این اتفاق تنها یک عدد در گزارشهای رسمی نیست؛ بلکه نشانهای از بازآرایی جریان تجارت جهانی فولاد است. در شرایطی که اقدامات حفاظتی اروپا نیز در آستانه انقضا قرار دارد، خطر هدایت ظرفیت مازاد جهانی به بازار این قاره جدیتر شده است. تیرآهن نیز با رشد ۱۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومانی در اغلب مبادی فروش مواجه شد؛ افزایشی که بیش از هر چیز به تحرکات مقطعی سمت عرضه و تلاش برای بازتعریف کف قیمتی در بازار مربوط میشود
هند؛ موتور نیمهروشن رشد فولاد
در میان این فضای محتاطانه، هند یکی از معدود نقاط روشن بازار جهانی فولاد به شمار میرود. رشد ۹.۹ درصدی تولید فولاد و افزایش بیش از ۱۰ درصدی تولید سیمان در ژانویه نشان میدهد که پروژههای زیرساختی همچنان پیشران تقاضا در این کشور هستند. هرچند نرخ رشد نسبت به ماه قبل اندکی تعدیل شده، اما تداوم افزایش تولید در بازه آوریل تا ژانویه بیانگر آن است که هند در حال تثبیت جایگاه خود بهعنوان یکی از موتورهای مصرف فولاد در آسیاست.
با این حال، کاهش تولید نفت خام و گاز طبیعی و افت نسبی رشد برق، زنگ هشداری برای پایداری این روند است. اگر محدودیتهای انرژی تشدید شود، صنعت فولاد هند نیز با چالش هزینهای مواجه خواهد شد. در واقع، رشد هند بیش از آنکه ناشی از رونق صادراتی باشد، به سرمایهگذاری داخلی و پروژههای عمرانی وابسته است؛ عاملی که آن را از تکانههای تجارت جهانی تا حدی مصون میکند، اما در برابر شوکهای داخلی آسیبپذیر نگه میدارد.
بازتاب جهانی در بازار آهن آلات ایران
برای بازار آهن آلات ایران، تحولات جهانی دو پیام متضاد دارد. از یکسو، افت نسبی مواد اولیه میتواند فشار هزینهای بر فولادسازان را کاهش دهد و در صورت ثبات نرخ ارز، به تعدیل قیمتها در بازار داخلی منجر شود. از سوی دیگر، رکود تقاضا در بازارهای منطقهای مانند عراق و رقابت فشرده صادرکنندگان، حاشیه سود صادراتی را محدود میکند. شایان ذکر است ، افزایش ۱۰۰ تا ۲۵۰۰ تومانی قیمت ورق ST52 و ST37 بیانگر آن است که بازار ورق، با وجود ثبات نسبی نرخهای جهانی، همچنان تحتتأثیر متغیرهای داخلی حرکت میکند. این تغییرات پراکنده نشان میدهد تولیدکنندگان در تلاشاند حاشیه سود خود را در برابر رشد هزینههای جانبی حفظ کنند.همچنین تشدید سیاستهای حمایتی در اروپا و آمریکا میتواند مسیرهای صادراتی را پیچیدهتر کند و بخشی از مازاد جهانی را به بازارهای پیرامونی از جمله خاورمیانه هدایت کند؛ امری که رقابت قیمتی را در منطقه افزایش خواهد داد. در چنین شرایطی، بازار داخلی ایران بیش از هر زمان دیگری به متغیرهای بومی مانند سیاستهای انرژی، عرضه در بورس کالا و نوسانات ارزی وابسته میشود.
آنچه از مجموع اخبار جهانی برمیآید، نه آغاز یک رونق فراگیر است و نه ورود به یک رکود عمیق؛ بلکه شکلگیری دورهای از نوسان محدود، احتیاط معاملاتی و بازتنظیم تراز عرضه و تقاضاست. صنعت فولاد در حال عبور از مرحلهای است که در آن، مزیت رقابتی بیش از هر چیز به مدیریت هزینه، تنوع بازارهای صادراتی و چابکی در تصمیمگیری وابسته خواهد بود. برای فعالان بازار آهن آلات ایران نیز رصد همزمان تحولات مواد اولیه، سیاستهای تجاری و وضعیت تقاضای منطقهای، به شرط بقا و سودآوری در ماههای پیشرو تبدیل شده است.
