تحلیل ماهانه بازار آهن آلات؛ دی ماه 1404
به گزارش آهن آنلاین، دیماه ۱۴۰۴ برای بازار آهن آلات، ماهی با نوسانات آرام اما پیوسته بود؛ نوساناتی که نه آنقدر شدید بودند که بازار را وارد فاز شوک کنند و نه آنقدر کمدامنه که بتوان از کنارشان بیتفاوت عبور کرد. بازار در این ماه بیش از هر چیز تحت تأثیر مجموعهای از عوامل درهمتنیده قرار داشت؛ از ناترازی انرژی و محدودیتهای تولید گرفته تا نوسانات ارزی، سیاستهای جدید قیمتگذاری و سیگنالهایی که از بازار جهانی فولاد مخابره میشد. در چنین فضایی، رفتار معاملهگران و مصرفکنندگان نیز تغییر کرد و بازار بیش از گذشته به سمت احتیاط، مدیریت ریسک و فاصله گرفتن از خریدهای هیجانی حرکت کرد.
نوسان آرام اما جهتدار؛ رفتار بازار در سایه ارز و انرژی
بازار آهن آلات در دیماه را میتوان بازاری با نوسانات کنترلشده اما دارای جهت مشخص توصیف کرد. اگرچه دامنه تغییرات قیمتی در اغلب مقاطع محدود بود، اما جهت کلی حرکت قیمتها، بهویژه در نیمه دوم ماه، بیشتر به سمت افزایشهای ملایم تمایل داشت. مهمترین عامل شکلدهنده این روند، تداوم نوسانات نرخ ارز بود؛ نوساناتی که هرچند با شیب تند همراه نشد، اما به اندازهای بود که فضای ذهنی بازار را تحت تأثیر قرار دهد و انتظارات تورمی را زنده نگه دارد.

در کنار ارز، مسئله ناترازی انرژی همچنان بهعنوان یک عامل ساختاری بر بازار سایه انداخت. محدودیتهای گاز و برق در دیماه، بهویژه برای واحدهای فولادی بزرگ، باعث شد بخشی از ظرفیت تولید از مدار خارج شود. این کاهش عرضه، حتی در شرایطی که تقاضای مصرفی چندان پرقدرت نبود، مانع از افت محسوس قیمتها شد و به نوعی نقش یک کف حمایتی را برای بازار ایفا کرد. نتیجه این دو عامل، بازاری بود که نه وارد رکود کامل شد و نه توان جهش قیمتی قابل توجه را پیدا کرد؛ بلکه در مسیری میانه و محتاطانه حرکت کرد.
میلگرد، تیرآهن، پروفیل و ورق؛ روایت متفاوت محصولات از یک بازار واحد
رفتار قیمتی میلگرد در دیماه بیش از سایر مقاطع زمانی تحت تأثیر ترکیب «کاهش عرضه مقطعی» و «تقاضای ضعیف اما پایدار» قرار داشت. بازار میلگرد در ابتدای ماه با ثبات نسبی همراه بود، اما با نزدیک شدن به نیمه دوم دیماه، افزایش تدریجی قیمت میلگرد خود را نشان داد. محدودیتهای انرژی و افزایش هزینههای تولید، از یکسو فشار صعودی ایجاد کرد و از سوی دیگر، رکود ساختوساز مانع از شکلگیری موجهای شدید تقاضا شد. در چنین شرایطی، فاصله میان قیمت پایه در بورس کالا و بازار آزاد افزایش یافت و همین موضوع، رفتار محتاطانه معاملهگران را تشدید کرد.

تیرآهن نیز مسیری مشابه اما با ویژگیهای خاص خود طی کرد. رکود پروژههای عمرانی و کاهش سرمایهگذاری در بخش مسکن، همچنان تقاضای این محصول را محدود نگه داشت، اما کاهش عرضه ناشی از افت تولید، اجازه کاهش قیمت را نداد. در نتیجه، بازار تیرآهن بیشتر شاهد افزایشهای پلهای و آرام بود؛ افزایشهایی که بیشتر ناشی از هزینههای جانبی و انتظارات تورمی بودند تا رشد واقعی تقاضا.

در بازار پروفیل، وابستگی مستقیم به قیمت ورق فولادی نقش پررنگی در تعیین روند داشت. هرگونه تغییر در بازار ورق، بلافاصله خود را در قیمت پروفیل نشان داد. با این حال، رکود صنایع مصرفکننده، بهویژه در بخش ساختمان و صنایع سبک، باعث شد تقاضای مؤثر در سطح پایینی باقی بماند. همین موضوع، شیب افزایش قیمت پروفیل را نسبت به میلگرد و تیرآهن ملایمتر کرد.
بازار ورق فولادی، بهویژه ورق سیاه، در دیماه با عرضهای نسبتاً محدود مواجه بود. کاهش ظرفیت تولید در برخی کارخانهها و محدودیتهای انرژی، از یکسو عرضه را تحت فشار قرار داد و از سوی دیگر، افت تقاضا از سوی صنایع بزرگی مانند خودروسازی، مانع از جهش قیمتی شد. حاصل این شرایط، نوساناتی آرام اما رو به بالا بود که بیشتر جنبه محافظهکارانه داشت.
فراتر از قیمتها؛ نقش اخبار، سیاستها و متغیرهای بیرونی
دیماه ۱۴۰۴ از منظر اخبار و متغیرهای اثرگذار، ماهی پرحاشیه برای صنعت فولاد بود. رشد صادرات زنجیره فولاد و عبور ارزش صادرات از مرز ۵ میلیارد دلار، یکی از سیگنالهای مثبت این ماه به شمار میرفت. این موضوع نشان داد که علیرغم محدودیتهای داخلی و فشار تحریمها، صنعت فولاد همچنان ظرفیت حضور در بازارهای صادراتی را دارد. با این حال، نوسانات ارزی و مشکلات نقلوانتقال مالی، بخشی از مزیت صادراتی را خنثی کرد.
در سطح جهانی، کاهش تولید فولاد چین و برخی محدودیتهای تجاری در کشورهای منطقه، فضای رقابتی بازار را پیچیدهتر کرد. این تحولات اگرچه بهصورت مستقیم شوک قیمتی به بازار داخلی وارد نکرد، اما انتظارات فعالان بازار را تحت تأثیر قرار داد و بر تصمیمگیریهای کوتاهمدت آنها سایه انداخت.
سیاستهای ارزی و قیمتگذاری داخلی نیز نقش مهمی در شکلدهی رفتار بازار داشت. بحث تکنرخی شدن ارز و افزایش فاصله قیمتها در بورس کالا و بازار آزاد، باعث شد بخشی از تقاضای هیجانی از بازار حذف شود. این موضوع اگرچه به آرامتر شدن فضای معاملات کمک کرد، اما در عین حال ریسکهای جدیدی را برای فعالان
دیماه چگونه به پایان رسید و بازار چه پیامی مخابره کرد؟
آنچه از مجموع تحولات دیماه ۱۴۰۴ میتوان برداشت کرد، بازاری است که در حال تطبیق با شرایط جدید است. بازار آهن آلات نه وارد فاز رونق شد و نه به رکود عمیق فرو رفت؛ بلکه با نوساناتی آرام و حسابشده، تلاش کرد تعادل خود را حفظ کند. انرژی و ارز همچنان دو متغیر کلیدی باقی ماندند و رفتار محتاطانه معاملهگران نشان داد که بازار بیش از هر زمان دیگری به تحلیل و مدیریت ریسک نیاز دارد. دیماه را میتوان ماه «انتظار و احتیاط» نامید؛ ماهی که مسیر آینده بازار را مشخص نکرد، اما نشانههای مهمی از حساسیت آن به متغیرهای بنیادی ارائه داد.