هجوم فولاد چین به آمریکای لاتین؛ رشد صنعت زیر سایه رقابت نابرابر
به گزارش آهن آنلاین، صنعت فولاد در آمریکای لاتین با افزایش قابلتوجه واردات از چین مواجه شده است؛ پدیدهای که بازارهای محلی را تحتفشار قرار داده و روند رشد این صنعت را (علیرغم افزایش تقاضا برای مصالح ساختمانی در منطقه) با کندی مواجه کرده است. تولیدکنندگان داخلی در شرایطی نابرابر و در رقابتی نامتوازن فعالیت میکنند، چراکه سیاستگذاریهای حمایتی و قیمتگذاری محصولات فولادی در چین بهگونهای تنظیمشده که کالاهای وارداتی این کشور را در موقعیت برتری قرار میدهد. تاورنلی، رئیس انجمن فولاد آمریکای لاتین، این وضعیت را چالشی جدی خوانده و بزرگترین نگرانی را مقیاس و ماهیت حمایتهای دولتی چین از این صنعت عنوان کرده است. به باور وی، صنعت فولاد چین تحت قواعدی متفاوت وارد عرصه رقابت جهانی شده و از مزایایی چون شبکهای پیچیده از یارانهها، تأمین مواد اولیه ترجیحی، تسهیلات مالی کمبهره و حمایت از شرکتهای زیانده بهره میبرد. همین امر تولیدکنندگان آمریکای لاتین را واداشته تا سطح رقابتپذیری خود را به شکل گستردهای افزایش دهند.
مازاد عرضه چین و فشار بر بازارهای جهانی
بر اساس برآوردهای انجمن فولاد منطقه، تقاضای جهانی برای فولاد خام در سال ۲۰۲۴ به ۱.۸۷ میلیارد تن رسید که سهم چین از این میزان بیش از یک میلیارد تن بود. ظرفیت مازاد تولید فولاد چین در پایان همان سال برای صادرات، بیش از ۲۴۹ میلیون تن برآورد شد؛ رقمی که میتواند نیاز بسیاری از مناطق جهان به این فلز را تأمین کند.
پیشبینیها حاکی از آن است که فشار بر بازارهای جهانی فولاد و آهن آلات در آینده افزایش خواهد یافت. سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نیز هشدار داده که با توجه به سرمایهگذاریهای برنامهریزیشده چین تا سال ۲۰۲۷، ازجمله در جنوب شرق آسیا، ظرفیت مازاد عرضه فولاد جهانی ممکن است به بیش از ۷۲۰ میلیون تن برسد.
تغییر الگوی مصرف در آمریکای لاتین
آمارها نشان میدهد که در پایان سال ۲۰۲۵، حجم واردات فولاد حدود ۳۹.۷ درصد از مصرف این فلز در آمریکای لاتین را به خود اختصاص داده بود. بهبیاندیگر، تقریباً چهار کیلوگرم از هر ده کیلوگرم فولاد مصرفی در این منطقه، منشأ وارداتی داشت. در حال حاضر، چین سهمی ۴۵.۴ درصدی از واردات فولاد به منطقه آمریکای لاتین را در اختیار دارد. در بازه ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۵، چین محمولههای فولادی به ارزش دهها میلیارد دلار به بازارهای جهانی صادر کرد که سهم قابلتوجهی از آن به کشورهای آمریکای لاتین اختصاص داشت.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی
این هجوم وارداتی پیامدهای محسوس اقتصادی و اجتماعی در کشورهای منطقه به همراه داشته است. در یکی از کشورهای بزرگ منطقه، فعالان صنعت فولاد از «خطر فروپاشی» در پی سطوح بیسابقه واردات ــ که حدود ۶۴ درصد آن از چین انجام میشود ــ هشدار دادهاند. در واکنش، دولت این کشور تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات فولاد را تا سال ۲۰۲۶ اعمال کرده است. در کشور دیگری از منطقه، گزارشها حاکی از کاهش قابلتوجه اشتغال در بخش فلزات از اواخر سال ۲۰۲۳ است. اگرچه افزایش واردات تنها یکی از عوامل این روند عنوانشده، اما رکود اقتصادی، کاهش تقاضا در بخش ساختمان و صنعت خودروسازی نیز در تشدید آن نقش داشتهاند. یکی دیگر از کشورهای مهم منطقه نیز بهطور مستقیم با پیامدهای این روند مواجه شده است تا جایی که بزرگترین تولیدکننده فولاد آن پس از سالها زیان و بحران مالی شدید، در نیمه دوم سال ۲۰۲۴ بهدلیل فشار ناشی از واردات محصولات فولادی چینی، مجبور به تعطیلی واحد تولیدی خود شد.
چالشهای ساختاری صنعت فولاد در آمریکای لاتین
صنعت فولاد آمریکای لاتین در تقاطعی بحرانی قرارگرفته است. از یکسو، تقاضای داخلی و منطقهای برای فولاد (بهویژه در بخش ساختوساز) وجود دارد و از سوی دیگر، کارخانههای فولادی محلی تحت تأثیر هجوم محصولات وارداتی باقیمتهای رقابتی ــ که از پشتیبانی گسترده دولتی در کشور مبدأ برخوردارند ــ توان رقابت خود را از دست میدهند. این وضعیت نهتنها ثبات صنعت فولاد که اشتغال و توسعه اقتصادی بخشهای وابسته در این منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. پاسخهای سیاستی، مانند اعمال تعرفههای گمرکی، تاکنون راهکارهای مقطعی بودهاند و به نظر میرسد یافتن راهبرد بلندمدت و هماهنگ منطقهای برای تقویت رقابتپذیری و مقابله با آثار مازاد عرضه جهانی، ضرورتی اجتنابناپذیر برای کشورهای آمریکای لاتین است.
