میلگرد آج دوکی چیست و چرا در ساختوساز اهمیت دارد؟
در میان مقاطع فولادی پرکاربرد در صنعت ساختمان، میلگردهای آجدار نقش مهمی در افزایش چسبندگی بتن و تحمل تنشها دارند. بهطور کلی، این مقاطع در دو نوع ساده و آجدار تولید میشوند که انواع ساده، فاقد آج بوده، در حالی که میلگرد آجدار رجستگیهایی روی سطح خود دارد. این آجها معمولاً به دو شکل یکنواخت و دوکی طراحی میشوند که هرکدام مشخصات فنی متفاوتی دارند. میلگرد آج دوکی از نظر ظاهر و عملکرد، تفاوتهایی با سایر انواع میلگرد دارد و بههمیندلیل در برخی کاربردهای سازهای مورد استفاده قرار میگیرد. برای آشنایی بیشتر با این مقطع فولادی میتوانید به صفحه میلگرد چیست و انواع آن مراجعه کنید. در ادامه مطلب، به معرفی اختصاصی میلگرد آج دوکی و کاربردهای آن میپردازیم.

میلگرد آج دوکی چیست؟
میلگرد آج دوکی که در استانداردهای مهندسی با عنوان میلگرد A4 و مشخصههای آج ۵۰۰ و ۵۲۰ شناخته میشود، یکی از پیشرفتهترین محصولات آجدار مورد استفاده در سازههای بتنی بهشمار میآید. طراحی خاص آجهای عرضی در این نوع، بهصورت دوکیشکل و با الگوهایی شبیه مارپیچ یا هفت و هشت روی سطح آن ایجاد شده و وجه تمایز اصلی آن محسوب میشود.
این ساختار ویژه باعث افزایش چشمگیر چسبندگی بین فولاد و بتن شده و نقش مؤثری در ارتقای مقاومت کششی و خمشی سازه ایفا میکند. همچنین، عملکرد مناسب در برابر نیروهای جانبی مانند زلزله، آن را به گزینهای قابلاعتماد برای پروژههای بزرگ عمرانی، سازههای با بارگذاری بالا و مناطق لرزهخیز تبدیل کرده است. در انتخاب نوع مناسب برای هر پروژه، توجه به شکل آج و خواص مکانیکی، مانند ویژگیهایی که در میلگرد آج دوکی دیده میشود، تأثیر مستقیمی بر ایمنی، دوام و بهرهوری نهایی سازه دارد.
مزایای استفاده از میلگرد آج دوکی
میلگرد آج دوکی بر اساس استانداردهای میلگرد تولید میشود و به دلیل برخورداری از آجهای متعدد، بهتر به بتن میچسبد. اصولا، استفاده از میلگردهایی با آج دوکیشکل مزایای زیادی دارد که در ادامه به مهمترین آنها اشاره کردهایم:
- بهبود مقاومت سازه
- کاهش ضخامت بتن
- افزایش عمر مفید سازه
- صرفهجویی در هزینه ساختوساز
- کاهش احتمال ترکیدگی و تخریب سازه
- ·امکان طراحی سازههایی با معماری پیچیده
کاربردهای میلگرد آج دوکی
مهمترین کاربرد میلگرد مربوط به صنعت ساختوساز میشود. میلگردهای دارای آج دوکی نیز به دلیل مقاومت بالایشان به صورت گسترده در صنعت ساختمانسازی مورد استفاده قرار میگیرند. در قسمت زیر با کاربردهای میلگرد آج دوکی آشنا خواهید شد:
- ایجاد بتن مسلح
- ساخت تونل و سازههای صنعتی
- صنعت راهسازی و پروژههای آبیاری
- مشبندی و خاموتزنی تیرها و ستونها

تفاوت میلگرد آج دوکی با سایر میلگردها
میلگرد آج دوکی ازنظر شکل ظاهری و نحوه ایجاد آجها بر روی سطح خود با سایر میلگردها تفاوت دارد. اول اینکه میلگردهای آجدار در یک دستهبندی به دو گروه آج طولی و عرضی تقسیم میشوند. میلگردهای آج طولی تنوعی ندارند و آج آنها به صورت یکنواخت قرار میگیرند. درصورتیکه میلگردهای آج عرضی میتوانند دوکیشکل یا یکنواخت باشند. ازاینرو، میلگرد آج دوکی در دسته آج عرضی قرار میگیرد. علاوهبراین، ابعاد آج در میلگرد یکنواخت، یکسان است و هیچ تفاوتی میان ضخامت و ارتفاع آنها وجود ندارد؛ اما ضخامت در مدل دوکیشکل تغییر میکند و در بخش بالای آن کمتر است. ارتفاع نیز با نزدیک شدن به دو قسمت انتهایی آج کاهشی میشود.
عوامل موثر بر قیمت میلگرد آج دوکی
از پارامترهای موثر بر قیمت میلگرد آج دوکی میتوان به هزینههای تولید و حملونقل، کارخانه تولیدکننده، تغییر فصل، سیاستهای داخلی در حوزه فولاد، تورم جهانی، نرخ ارز، نوسانات شاخص بورس و... اشاره کرد. درواقع، عوامل داخلی و خارجی متعددی تعیینکننده قیمت میلگرد هستند. این عوامل نیز تغییرات زیادی در طول سال دارند؛ بههمینجهت، شاهد نوسانات پیدرپی قیمت میلگردهای دوکیشکل هستیم. ازطرفی، میلگردهای آجدار نسبت به میلگردهای ساده کاربردهای بیشتری دارند و درصد فروش آنها بالاتر است؛ این فروش و تقاضای زیاد بر افزایشی شدن بهایشان تاثیر میگذارد. درهرصورت، امکان استعلام قیمت روز میلگرد آج دوکی مهیا شده است و افراد در اقصی نقاط ایران به راحتی میتوانند از جدیدترین نرخ آن باخبر شوند.
اهمیت استفاده از میلگرد آج دوکی در پروژههای عمرانی
میلگرد آج دوکی رایجترین میلگرد مصرفی صنعت ساختوساز است و بعد از آن، میلگرد با آج یکنواخت قرار دارد. میلگردهای آجدار A2 و A3 را میتوان به دو صورت دوکی یا یکنواخت طراحی و تولید کرد؛ اما میلگرد آجدار A4 تنها به حالت دوکی تولید میشود. حالت دوکی برخلاف مدل یکنواخت، ضخامت و ارتفاع یکسانی در تمام طول خود ندارد. ضخامت آن در قسمت بالای آج کاهش یافته و با نزدیکی به دو قسمت انتهایی، ارتفاعش نیز کمتر میشود. این مقاطع فولادی در خمکاری میلگرد عملکرد مناسبی دارند؛ به این معنا که آنها را میتوان خمیده کرد و در بتن سازههای مختلف مورد استفاده قرار دارد. بهعلاوه از میلگردهای دوکیشکل میتوان در ساخت سازههای صنعتی، تونلسازی و راهسازی هم استفاده بهینه کرد.