
کربن زدایی در فولاد
کربن زدایی فولاد فرآیندی است که کربن را از فولاد جدا می کند تا شکل پذیرتر و انعطاف پذیرتر شود. در حالی که این فرآیند می تواند برای برنامه های خاص مفید باشد، اما دارای معایب بالقوه ای نیز می باشد. مهمترین نقطه ضعف کربن زدایی فولاد این است که می تواند استحکام فولاد را کاهش دهد و آن را در برابر خوردگی و سایش مستعدتر می کند. علاوه بر این، این فرآیند می تواند گران و زمان بر باشد و می تواند محصولات جانبی خطرناکی تولید کند که باید به طور ایمن دفع شوند. در نهایت، کنترل فرآیند ممکن است دشوار باشد و منجر به نتایج متناقض شود.
کربن زدایی در فولاد چیست؟
کربن زدایی فرآیند حذف کربن از فولاد است. معمولاً برای کاهش محتوای کربن فولاد انجام می شود و آن را نرم تر و چکش خوارتر می کند. همچنین می توان از کربن زدایی برای افزایش مقاومت به خوردگی فولاد با کاهش محتوای کربن آن استفاده کرد.
مزایا و معایب کربن زدایی در فولاد
فرآیند کربن زدایی در فولاد دارای مزایایی است که عبارتند از:
- کربن زدایی، شکل پذیری و چقرمگی فولاد را بهبود می بخشد و باعث می شود که آن را کمتر شکننده و در برابر ترک خوردگی مقاوم تر کند.
- مقاومت در برابر خوردگی فولاد را افزایش می دهد و آن را برای استفاده در محیط های خورنده خاص مناسب تر می کند.
- این ماشینکاری فولاد را بهبود می بخشد و کار با آن را آسان تر می کند.
- همچنین می توان از آن برای کاهش هزینه های تولید فولاد استفاده کرد زیرا تولید آن به انرژی کمتری نیاز دارد.
معایب فرایند کربن زدایی در فولاد عبارتند از:
- کربن زدایی می تواند استحکام و سختی فولاد را کاهش دهد و آن را برای کاربردهای خاص کمتر مناسب کند.
- همچنین می تواند مقاومت سایشی فولاد را کاهش دهد و در طول زمان مستعد سایش و پارگی آن شود.
- این فرآیند می تواند جوش پذیری فولاد را کاهش دهد و جوشکاری آن را دشوارتر کند.
- همچنین می تواند باعث شکنندگی و ترک خوردگی فولاد در طول زمان شود.

مشخصات فنی فولاد کربن زدایی شده
فولاد کربن زدایی شده نوعی فولاد کم کربن است که از طریق فرآیندی به نام کربن زدایی، محتوای کربن آن کاهش یافته است. این فرآیند شامل حرارت دادن فولاد در اتمسفر گاز بدون اکسیژن، مانند هیدروژن یا آرگون، در دمای حدود 926 درجه سانتیگراد (1700 درجه فارنهایت) است. فولاد به دست آمده دارای محتوای کربن کمتر از 0.03٪ است که بسیار کمتر از 0.08٪ تا 0.25٪ موجود در فولاد معمولی است. فولاد کربن زدایی شده با نام فولاد بسیار کم کربن نیز شناخته می شود.
فولاد کربن زدایی شده بسیار انعطاف پذیر و چکش خوار است که آن را به یک ماده ایده آل برای کاربردهای مختلف تبدیل می کند. اغلب در تولید محصولات فولادی نورد سرد مانند ورق فلزی، نوارها و میله ها استفاده می شود. همچنین برای تولید سیم و سایر محصولاتی که به محتوای کربن کم نیاز دارند استفاده می شود. فولاد کربن زدایی شده همچنین در تولید فولادهای با مقاومت بالا مانند فولادهای مورد استفاده در صنایع خودروسازی و هوافضا استفاده می شود. قیمت انواع ورق آهن و سایر محصولات فولادی تولیدشده با فرآیند کربن زدایی دارای تفاوت با نوع ساده فولاد است.
چطور از کربن زدایی فولاد جلوگیری نماییم؟
برای جلوگیری از کربن زدایی در فولاد می توان از روشهای مختلفی استفاده کرد که برخی از این موراد عبارتند از:
- از فولاد کم کربن استفاده کنید: فولاد کم کربن نسبت به فولاد پرکربن کمتر مستعد کربن زدایی است زیرا حاوی کربن کمتری است.
- افزایش دمای فولاد: افزایش دمای فولاد می تواند به کاهش کربن زدایی کمک کند.
- استفاده از پوشش های محافظ: استفاده از یک پوشش محافظ روی فولاد می تواند به کاهش کربن زدایی کمک کند.
- افزایش اتمسفر کوره: افزایش میزان اکسیژن در جو کوره می تواند به کاهش کربن زدایی کمک کند.
- افزایش سرعت خنکسازی: افزایش سرعت خنکسازی فولاد میتواند به کاهش کربنزدایی کمک کند.
- استفاده از شار: افزودن شار به فولاد می تواند به کاهش کربن زدایی کمک کند.
سخن پایانی
کربن زدایی فولاد یک گام مهم در گذار به آینده کم کربن است. این یک فرآیند پیچیده است که باید به دقت مدیریت شود تا اطمینان حاصل شود که فولاد تولید شده از بالاترین کیفیت برخوردار است و انتشار گازهای گلخانه ای از این فرآیند به حداقل می رسد. با سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه، بهبود فرآیندها و فناوریها، و اجرای سیاستهایی که انگیزه کربنزدایی را فراهم میکنند، میتوانیم انتشار گازهای گلخانهای ناشی از تولید فولاد را کاهش دهیم و به ایجاد آیندهای پایدارتر کمک کنیم.