سند بلاست چیست و چه تفاوتی با ساب بلاست دارد؟
همه ما میدانیم مقاطع ساخته شده از فولاد بر اثر گذشت زمان و قرار گرفتن در محیط مرطوب دچار خوردگی و زنگ زدگی سطحی میشوند، حال ممکن است شما مقاطعی را خریداری کرده باشید که بعد از گذشت مدتی دچار این مشکل شده باشند، مسئله اصلی اینجاست که آیا امکان استفاده مجدد از این مقاطع وجود دارد و یا باید به آنها به چشم قراضه نگاه کنیم؟ به طور کلی هدف اصلی از فرایند پاکسازی، از بین بردن تمام آلودگیهای سطحی برای آمادهسازی جهت انجام فرآیندهای دیگری مثل: رنگآمیزی، پوشش دهی سطحی، پردازشهای مکانیکی و... است. از روشهای مورد استفاده و کاربردی، «سند بلاستینگ» و «شات بلاستینگ» است. با استفاده از هریک از این دو روش میتوان این سطوح آسیب دیده را تا حد مورد قبولی به کیفیت مورد نظر رساند. در این مقاله سعی شده به توضیح این روشها و تفاوتشان با یکدیگر پرداخته شود.
ساب بلاست چیست؟
در بسیاری از مراحل آمادهسازی مقاطع فولادی، پیش از رنگآمیزی یا پوششدهی، از روشی استفاده میشود که سطح فلز را بهطور کامل از آلودگی، زنگزدگی و لایههای اضافی پاک میکند. ساب بلاست یا سابپاشی، فرآیندی است که با پاشش ذرات ساینده تحت فشار بالا انجام میشود و نقش مهمی در افزایش کیفیت نهایی سطوح فولادی ایفا میکند. اجرای صحیح این فرآیند، بهویژه در پروژههایی که کیفیت سطح بر دوام و حتی قیمت آهن آلات مؤثر است، اهمیت بالایی دارد؛ چراکه آمادهسازی اصولی، عمر مفید قطعات و پوششهای بعدی را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهد.
سند بلاست چیست؟
از دیگر فرآیندهایی که برای تمیزکاری و آمادهسازی سطوح بهکار میرود، سند بلاست است. این روش زیرشاخهای از ساب بلاست محسوب میشود و تفاوت آن با شات بلاست در نوع حرکت و فشار ذرات است. هدف اصلی این فرآیند، حذف زنگزدگی، رنگهای قدیمی و آلودگیهای سطحی، ایجاد بافت مناسب برای رنگآمیزی یا ماتکاری و آمادهسازی سطح برای مراحل بعدی است.
با پیشرفت تجهیزات، ذرات مختلفی جایگزین شن و ماسه شدهاند؛ موادی مانند فولاد، شیشه، آلومینیوم و سیلیس که هرکدام اثر متفاوتی روی سطح دارند. این تغییر علاوهبر بهبود کیفیت نهایی، ریسکهای بهداشتی مانند آسیبهای تنفسی و مشکلات ناشی از رطوبت در پاشش هوا را کاهش میدهد. سند بلاست بسته به نوع سطح، بااستفاده از فشار آب و فشار هوا انجام میشود. در ادامه اهمیت استفاده از سند بلاست را بررسی میکنیم:
- از بین بردن زنگ زدگی سطحی
- از بین بردن پوشش رنگی
- زبر کردن سطوح جهت آماده سازی برای فرایند رنگآمیزی
- مات کاری و تمیزکاری
- ایجاد اشکال مختلف روی سطوح
شات بلاست
یکی از انواع روشهای ساب بلاست شات بلاست بوده که در این روش ساچمههای فلزی به جای ذرات شن و ماسه با فشار به سطح پرتاب میشوند و به این ترتیب باعث پاکسازی و یا رنگزدایی میشوند. معمولا از شات بلاست برای پاکسازی و یا آماده سازی سطوح فلزی استفاده میشود.
شات بلاست نیز به ۲ صورت انجام میشود:
- شات بلاست با استفاده از هوازنی: در این روش مثل سند بلاست، ساچمهها با استفاده از هوای فشرده به سطح پاشیده خواهد شد.
- شات بلاست توربینی: با استفاده از یک توربین دوار ساچمهها به سطح پرتاب خواهند شد.
آیا تفاوتی بین سند بلاست و شات بلاست وجود دارد؟
از تفاوت بین این دو روش میتوان به جنس ذرات ساینده، ابزار و تجهیزات مورد نیاز و روش پرتاب ذرات اشاره کرد. علاوه بر این شاید این طور بتوان گفت که سندبلاست یک روش سریع و اقتصادی بوده و معمولا از آن برای ترمیم سطوح حساستر و یا پاکسازی سطحی استفاده میشود. درواقع با فشار پایین هوا و استفاده از ذرات نرمتر میتوان با ریسک پایین و بدون خسارات احتمالی به نتیجه دلخواه رسید. در مقابل شات بلاستینگ در مواردی به کار میرود که نیاز به ترمیم عمیقتری داشته باشیم. در نتیجه نیازمند زمان بیشتر و ابزار پیشرفت بهتری برای انجام دقیق آن هستیم.
شات بلاست بهتر است یا سند بلاست؟
در جواب این سوال باید گفت در واقع هیچ خوب و بدی در این مورد وجود ندارد. انتخاب مناسبترین روش به میزان آسیب وارد شده به سطح، میزان بودجه ی شما و جنس سطح آسیب دیده و همینطور ابعاد آن بستگی دارد. بنابراین اگر تصمیم دارید از بلاستینگ استفاده کنید بهتر است با یک متخصص مشاوره کنید.
