شاه تیر چیست؟ کاربرد شاه تیر در ساخت و ساز

شاه‌تیر نوعی تیر حمال است که در سازه‌ها برای تحمل بارهای مختلف به کار می‌رود. رایج‌ترین مقطع مورد استفاده برای شاه‌تیرها، مقطع IPE است، اما گاهی از تیرآهن‌های قپطی شکل، Z شکل و سایر انواع مقاطع فولادی نیز استفاده می‌شود. این مقاطع فولادی نقش اساسی در تحمل وزن سازه دارند و از جمله اجزای اصلی اسکلت‌بندی ساختمان به شمار می‌روند. به‌طور خاص، شاه‌تیرها زیرمجموعه‌ای از تیرها هستند و یکی از انواع آن‌ها محسوب می‌شوند. شاه‌تیرها وظیفه انتقال وزن سایر اجزای ساختمان به اسکلت اصلی را بر عهده دارند. در این مقاله، به معرفی انواع شاه‌تیر و تفاوت‌های آن با تیرهای معمولی پرداخته‌ایم.

شاه تیر چیست؟

شاه تیر یکی از اجزای فلزی افقی ساختمان است که از آن به عنوان تکیه‌گاه اصلی سازه نیز یاد می‌کنند. این عضو فلزی افقی با اتصالات به ستون‌ها وصل شده تا بار طبقات به ستون‌ها منتقل شود. به عبارت بهتر، شاه تیرها حمایت‌های لازم را از تیرهای کوچک به‌عمل می‌آورند و بار وارده از تیر فرعی را به ستون‌ها انتقال می‌دهند. همچنین، شاه‌تیرها از دو بخش جان (بخش میانی تیر) و بال (لبه‌های کناری تیر) تشکیل شده‌اند و ساختاری قوی و مستحکم دارند.

شاه تیر سقف

یکی از اعضای اصلی سازه که مستقیما به ستون‌ها متصل می‌گردد شاه تیر سقف است که وظیفه آن تحمل بار تیرهای فرعی و سقف انتقال بارهای سنگین به ستون‌هاست. این مقطع به‌دلیل برخورداری از ویژگی‌هایی نظیر تحمل بارهای سنگین و پشتیبانی از تیرهای فرعه در ساخت سوله و سازه‌های بزرگ کاربرد دارد.

انواع شاه تیر ازلحاظ ساختار و نوع کاربرد

شاه‌تیرها به‌عنوان یکی از اجزای حیاتی در ساختارهای فلزی، نقش کلیدی در تحمل بار و توزیع فشار در سازه‌ها دارند. این مقاطع فولادی با توجه به نیازهای مختلف صنعتی و ساختمانی طراحی می‌شوند. در این قسمت به انواع شاه تیر  باتوجه به کاربردهای آن در بخش‌های مختلف صنعتی و ساختمان‌سازی می‌پردازیم.

• تیرآهن بال پهن مورداستفاده در صنعت پل‌سازی، سدسازی و کشتی‌سازی
• تیرهای معمولی به شکل تک یا دوبله مورداستفاده در صنعت ساختمان‌سازی
• تیرهای معمولی با ورق تقویتی روی بال و جان یا بال‌ها مورداستفاده در صنعت پل‌سازی و ساختمان‌سازی
• مدل لانه زنبوری از تیرآهن معمولی یا تیرهای بال پهن مورداستفاده در پروژه‌های عمرانی و سازه‌های مختلف
• تیر ورق یا گیردار متشکل از تیرآهن بال پهن با ورق یا تیرآهن معمولی با ورق و یا ترکیبی از ورق‌ها مورداستفاده در صنایع مهمی نظیر صنعت نفت، پل‌سازی، کشتی‌سازی، تست بار، سکوهای نفتی و گازی و...

 برای انتخاب و خرید تیرآهن، پیشنهاد می‌کنیم به صفحه قیمت تیرآهن مراجعه کنید و به صورت لحظه‌ایی لیست قیمت این مقطع فولادی را بررسی کنید.

تفاوت شاه تیر با تیرهای معمولی

ازجمله اصلی‌ترین تفاوت‌های شاه تیر و تیر معمولی، تفاوت در نوع تکیه‌گاه آن‌هاست. بدین صورت که اگر تکیه‌گاه به‌صورت اصلی و افقی قرار گرفته باشد، مقطع مدنظر شاه تیر و در غیر این صورت تیر معمولی است. علاوه‌براین، این دو مقطع از نظر باربری، ابعاد، هزینه و مصالح و کاربرد نیز با یکدیگر تفاوت دارند که در ادامه به صورت جزئی‌تر به بررسی آن‌ها می‌پردازیم:

• نوع باربری: تیر معمولی نقش تقویتی را دارد درحالیکه شاه تیر بار اصلی سقف و تیرهای فرعی را به ستون منتقل می‌کند.
• ابعاد: سایز و ابعاد شاه تیر نسبت به تیر معمولی بزرگتر بوده و به‌همین‌دلیل از مقاومت بیشتری برخوردار است.
• هزینه و مصالح: ابعاد بزرگتر شاه تیر سبب شده تا هزینه و مصالح بیشتری برای آن مصرف گردد.
• کاربرد: تیر معمولی وزن سقف یا کف را از محل قرارگیری خود به شاه تیر منتقل می‌کند، در صورتی که شاه‌تیر به‌عنوان ستون افقی اصلی در سقف شناخته می‌شود.