آخرین مقالات
به طور کلی به ترکیب یک فلز با یک یا چند عنصر دیگر آلیاژ گفته می شود.

ورق صنعتی؛ انواع و کاربردها

یکشنبه ۴ شهریور 0

به طور کلی به ترکیب یک فلز با یک یا چند عنصر دیگر آلیاژ گفته می‌شود. معروف‌ترین آلیاژ موجود، فولاد است که عنصر اصلی سازنده آن آهن است و بیشترین کاربرد را در صنعت و فن‌آوری دارد. حتی در ساده‌ترین نوع فولادها نیز کربن وجود دارد که مقدار آن حداقل ۱/۰ درصد است. در این مطلب ابتدا عناصر آلیاژی را مورد بررسی قرار داده‌ایم سپس به معرفی مهم‌ترین ورق‌های آلیاژی در سطح بین‌المللی پرداخته‌ایم. از جمله‌ی این ورق‌ها می‌توان به ورق آتشخوار، ورق آلیاژی دریای و ورق‌های آلیاژی ضد سایش نیز اشاره نمود.

 

عناصر آلیاژی

بنابراین می­توان گفت که همه‌ی فولادها آلیاژی هستند اما چیزی که در بازار و در جامعه متداول است به همه فولادها آلیاژی گفته نمی‌شود. فولادهای آلیاژی یا فولادهای صنعتی به دسته­‌ای از فولادها گفته می­شود که دارای عناصر خاصی مثل منگنز (پرکاربردترین)، نیکل، کروم، مولیبدن، وانادیم، سیلیسیم و بور هستند. همچنین عناصری نظیر آلومینیم، کبالت، مس، سریم، نیوبیم، تیتانیم، تنگستن، قلع، روی، سرب و زیرکونیم نیز گاهاً به فولادها افزوده شده که هر کدام از آن­ها به گونه­ای خواص فولادها را تحت تأثیر قرار می­دهند. معمولاً برای افزایش استحکام و قابلیت سخت شوندگی، تا حد ۵ درصد عناصر آلیاژی به فولاد اضافه می‌شود. حضور عناصر آلیاژی در مقادیر بیشتر (تا ۲۰ درصد) ایجاد کننده خواص ویژه‌ای نظیر مقاومت در برابر خوردگی یا پایداری حرارتی است. در میان عناصر آلیاژی اصلی، تنها مس، نیکل و کبالت به صورت خالص به فولاد اضافه می‌شوند. عناصر آلیاژی بر نقاط تغییرفاز دگرگونی فازی و نیز نقاط شروع و خاتمه دگرگونی مارتنزیتی در نمودار آهن-کربن بسیار تاثیر می‌گذراند. به طور کلی افزودن عناصر آلیاژی به فولاد به دلایل زیر صورت می‌گیرد:

  1. افزایش سختی پذیری
  2. افزایش استحکام در دمای بالا
  3. بهبود چقرمگی در عین حفظ سختی
  4. افزایش مقاومت سایشی
  5. افزایش مقاومت در برابر خوردگی
  6. افزایش خواص مغناطیسی و الکتریکی

در نظر گرفتن تاثیر یک عنصر آلیاژی خاص در فولاد، با توجه به حضور عناصر آلیاژی دیگر نسبتاً مشکل است زیرا اثرات متقابل عناصر در جهت تضعیف یا تشدید خواص یکدیگر عمل می‌کنند. پرمصرف‌ترین ورق‌های آلیاژی در دنیا و ایران عبارتند از آلیاژهای ST52، ST44، A283، ورق‌های آتشخوار (A516، ۱۷Mn4)، آلیاژهای دریایی (A36، GL-A، LR-A) و آلیاژهای ضدسایش (Ck45، هاردوکس) و غیره که در ادامه به بررسی برخی از آن­ها پرداخته شده است.

ورق آتشخوار ۱۷Mn4:

این فولاد جزو فولادهای ساختمانی با تحمل حرارتی تا ۵۸۵ درجه سانتی‌گراد است که در استانداردDIN آلمان با نام ۱۷۱۷۵ شناخته می‌شود. در تماس با بخار آب، حرارت و فشار بالا می‌تواند مقاومت بالایی از خود نشان دهد. بیشترین کاربرد این فولادها در ساخت مخازن، صنایع نفت، گاز، لوله‌های انتقال مایعات داغ، پتروشیمی و پالایشگاه‌ها می باشد. این ورق به دلیل مقادیر قابل توجه عناصر سیلسیم و منگنز، از خواصی نظیر مقاومت در برابر پیچش و خمش، تحمل وزن و خاصیت ارتجاعی برخوردار است .ویژگی‌های این فولاد در جداول زیر آورده شده است.

آنالیز شیمیایی عناصر به کار رفته در ورق آتشخوار | ورق صنعتی؛ انواع و کاربردها

آنالیز شیمیایی عناصر به کار رفته در ورق آتشخوار

خواص مکانیکی ورق آتشخوار | ورق صنعتی؛ انواع و کاربردها

خواص مکانیکی ورق آتشخوار

نمونه‌ای از ورق آتشخوار 17MN4 | ورق صنعتی؛ انواع و کاربردها

نمونه‌ای از ورق آتشخوار ۱۷MN4

ورق دریایی A36:

این آلیاژ در دسته فولادهای کم کربن قرار می‌گیرد و به دلیل وجود عناصری مثل نیکل، مولیبدن و وانادیم دارای مقاومت به خوردگی بالاتری نسبت سایر فولادهای ساختمانی است. استحکام فشاری این فولاد ۲۰۰ گیگا پاسکال است. به هنگام آماده سازی این فولاد عملیات اکسیدزدایی انجام می­شود. ورق دریایی در صنایع دریایی و قطعاتی که مستقیما با رطوبت و آب شور و حاوی املاح در ارتباط هستند و یا در صنایعی که به طور کلی امکان زنگ زدگی و خوردگی توسط آب دریا وجود دارد، به کار می‌روند. این صنایع می‌توانند شامل؛ ساخت کشتی و زیردریایی و شناورهای فلزی، اسکله ها، پمپ‌های حفاری دریایی، سکوهای نفتی و غیره باشند. ورق A36 قابلیت جوشکاری و شکل­‌پذیری بسیار بالایی دارد. ویژگی‌های این فولاد نیز در جدول زیر آورده شده است.

آنالیز شیمیایی عناصر به کار رفته در ورق دریایی | ورق صنعتی؛ انواع و کاربردها

آنالیز شیمیایی عناصر به کار رفته در ورق دریایی

نمونه‌ای از ورق دریایی | ورق صنعتی؛ انواع و کاربردها

نمونه‌ای از ورق دریایی

ورق ضدسایش:

همانطور که از نام این فولاد مشخص است، مهمترین ویژگی این فولاد مقاومت در برابر سایش است. مهم‌ترین فولاد ضدسایش ۳۴۰۱/۱ در استاندارد WN آلمان است که خصوصیت ویژه‌ی آن مقدار بالای کربن و منگنز است که باعث افزایش سختی می‌شود. افزایش سختی مانع از آسیب رساندن مواد ساینده بر سطح می‌گردد و میزان سایش را کاهش می‌دهد. کارخانه‌های متفاوتی از جمله هاردوکس (Hardox) سوئد، دیلیدور (Dillidur) آلمان، دورستات (Durostat) اتریش، راک استار هند، ولدوکس (Weldox) و کرسابرو (Creusabro) این فولاد را تولید می‌کنند. این فولاد در ایران بیشتر به اسم کارخانه­ی سازنده آن شناخته می‌شود که در این میان برند هاردوکس از همه معروف‌تر است. فولادهای ضدسایش دارای میزان سختی بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ برینل هستند که این عدد معمولا همراه با نام آن­ها می‌آید. فولادهای ضدسایش کاربردهای متنوعی در صنایع معدنی، فولادسازی، ماشین سازی، تولید سیمان، ادوات کشاورزی، لایروب‌ها و غیره دارد. به علت سختی و مقاومت سایشی بالای فولاد ضدسایش، استفاده از آن موجب افزایش عمر قطعات تحت سایش و در نتیجه کاهش قابل توجه هزینه­های تعمیر و نگهداری می­گردد. خاصیت ماشین‌کاری، شکل‌دهی و جوش‌کاری از دیگر ویژگی­های ورق‌های ضد سایش (ورق هاردوکس و برند های مشابه) است. برخی از ویژگی‌های فولاد ضد سایش در جدول پایین آورده شده است.

آنالیز شیمیایی عناصر به کار رفته در ورق ضد سایش | ورق صنعتی؛ انواع و کاربردها

آنالیز شیمیایی عناصر به کار رفته در ورق ضد سایش

خواص مکانیکی ورق ضد سایش | ورق صنعتی؛ انواع و کاربردها

خواص مکانیکی ورق ضد سایش

نمونه‌ای از ورق ضد سایش | ورق صنعتی؛ انواع و کاربردها

نمونه‌ای از ورق ضد سایش

فولاد MO40

فولاد ۷۲۲۵/۱ با نام تجاریMO40  در دو استاندارد آمریکایی و استاندارد بریتانیایی در گروه فولادهای قابل عملیات حرارتی است که در دمای ۸۶۰-۸۲۰ درجه سانتیگراد و در آب یا روغن سخت کاری می‌شود و همچنین در دمای ۷۲۰-۶۸۰ درجه سانتی‌گراد آنیل و در دمای ۱۰۵۰-۸۵۰ تحت عملیات فورجینگ قرار می‌گیرد. این فولاد بسیار پر کاربرد در صنعت است و از جمله ویژگی‌های این فولاد استحکام تسلیم و کششی بالا، شکل پذیری بالا، مقاومت به خوردگی و زنگ زدگی بالا و هدایت گرمایی خوب و است. از موارد کاربرد این فولاد‌ها می‌توان به غلتک‌های صنایع فولاد، شاتون‌ها، چرخ‌های دنده، محورهای خودرو، دنده فرمان، میله‌های اتصال و سازه هواپیما اشاره کرد.

آنالیز شیمیایی عناصر به کار رفته در  فولاد Mo40 | ورق صنعتی؛ انواع و کاربردها

آنالیز شیمیایی عناصر به کار رفته در فولاد Mo40

 

اشتراک گذاری
دیدگاه بگذارید
  مشترک شدن  
اطلاع از
جداول وزنی مشاهده کنید
ارائه فاکتور رسمی
ارسال به سراسر کشور
اینستاگرام مشاهده صفحه
سبد خرید
سبد خرید محصول حذف شد. بازگرداندن
    تکمیل مشخصات بازگشت به سبد خرید
    تبریک
    درخواست شما با موفقیت ثبت شد
    اشتراک گذاری