عرشه فولادی

عرشه فولادی

عرشه فولادی

عرشه فولادی یا متال دک (Metal Deck) به گونه­ای از سقف گفته می­شود که عموما در سازه­های فلزی و کمتر بتنی اجرا می­شود. درصورت اجرا در سازه­های بتنی، تعبیه تیرهای فولادی فرعی لازم می­باشد. این نوع سیستم سقف از چهار مورد تشکیل شده است:

  • ورق گالوانیزه
  • برشگیر
  • آرماتور
  • بتن

ورق گالوانیزه­ مورد استفاده در سقف، نوع خاصی از فرمینگ ذوزنقه ای می­باشد. این فرمینگ خاص که در شکل دیده می­شود دارای زوائدی است که اصطکاک میان بتن و ورق را افزایش می­دهد. ورق گالوانیزه ­ای که در ساخت عرشه فولادی استفاده می­شود، عموما دارای ضخامتی بین ۰٫۸ میلی­متر تا ۱٫۲۵ میلی­متر، عرض اولیه ۱٫۲۵ متر و ساخت کارخانه های هفت الماس قزوین، امیرکبیر کاشان، ورق خودرو شهرکرد و تاراز چهارمحال می­باشد. به ارتفاع ورق گالوانیزه عرشه فولادی فرم شده، اصطلاحا گام گفته می­شود. عرشه فولادی معمولا در دو گام ساخته می­شود. گام ۶۵ میلی­متر و گام ۷۵ میلی­متر که نهایتا عرض مفید ورق خروجی به ترتیب ۹۶۰ و ۹۴۰ میلی­متر می­شود. میزان ضخامت پوشش گالوانیزه­ای که در عرشه استفاده می­شود، معمولا حدود ۱۷ میکرون در دو طرف ورق ضخامت دارد که معادل Z120 در استاندارد ISIRI می­باشد. لرزش سقف عامل مهمی است که در صورت درنظر نگرفتن برخی عوامل نظیر ضخامت ورق گالوانیزه و گام عرشه، توسط مهندس محاسب، ممکن است در اثر بار زنده ایجاد شود. ضخامت ورق گالوانیزه مورد استفاده، معمولا تابعی از فواصل بین تیرهای فرعی است.

جهت انتقال تنش برشی ایجاد شده به سازه و تحمل آن، از نوع خاصی برش­گیر که به آنها گل میخ اطلاق می­شود، استفاده می­کنند. گل میخ از مفتول فولادی و معمولا به روش فورج سرد تولید می­شود. به طور کلی دو نوع فورج یا آهنگری وجود دارد. فورج گرم و فورج سرد. فورج گرم پروسه­ای است که طی آن فلز مورد نظر با بالابردن دما به حد خمیری رسیده، داخل قالب قرار می­گیرد و با اعمال نیرو به شکل مورد نظر در می آید. در فورج سردفلز مورد نظر در دمای اتاق و با اعمال نیروهای بزرگ به شکل مورد نظر درمی آید. گل میخ هایی که با روش فورج گرم تولید می­شوند، استاندارد نبوده و دارای کیفیت گل میخ های تولیدی به روش فورج سرد نیستند. گل میخ های تولید شده به روش فورج سرد، دارای چگالی بالاتر و یکنواختی ساختاری بیشتر و نتیجتا دارای استحکام کششی و تنش تسلیم بالاتری می­باشند. گل میخ ها بوسیله دستگاه Stud Welding با روش قوس الکتریکی با فواصل استاندارد که بر اساس قطر آنها تعیین می­شود، به ورق عرشه فولادی، روی تیر فرعی، جوش می­شوند. حداقل فاصله بین گل میخ ها بر اساس استاندارد نباید کمتر از ۶ برابر قطر آن در طول و ۴ برابر قطر آن در عرض باشد. یک حلقه سرامیکی که بیشتر جهت حفاظت از مذاب ایجاد شده در اثر قوس تعبیه شده، در محل جوش قرار می­گیرد. حداکثر ضخامت گل­میخ ها ۲۰میلی­متر و ارتفاع آن وابسته به نوع گام عرشه در دو تیپ ۱۰۰ و ۱۱۵ میلی­متر می­باشد. نهایتا بعد از جوش دادن گل­میخ به عرشه فولادی، حداقل ارتفاع گل­میخ که از بالای ورق فرم شده اندازه­گیری می­شود، نباید کمتر از ۴۰ میلی­متر باشد.

مهار بتن در نواحی انتهایی عرشه معمولا بوسیله فلاشینگ که از ورق گالوانیزه به ضخامت ۰٫۴ یا ۰٫۵ میلی متر ساخته می­شود، انجام می­گیرد. فلاشینگ ها با سیم آرماتور به سقف متصل شده و در سازه باقی می­ماند.

در اینجا لازم است به برخی الزامات مبحث دهم مقررات ملی ساختمان در خصوص عرشه فولادی اشاره نمود:

  • حداقل ارتفاع گام ورق نباید از ۷۵ میلی­متر بزرگتر باشد.
  • حمل و نصب ورقهای عرشه باید به صورتی باشد که خراش یا تغییر شکلی در آنها صورت نگیرد.
  • وصله ورقهای عرشه صرفا بر روی تیرهای اصلی مجاز می­باشد و باید طول این همپوشانی حداقل ۵۰ میلی­متر باشد.

از جمله مهمترین مزایای استفاده از عرشه فولادی می­توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  • سرعت بالای اجرای آن
  • کاهش وزن سازه به دلیل حذف آرماتورهای کششی و کاهش استفاده بتن
  • صرفه­جویی در مصرف بتن تا ۲۰ درصد
  • عبور آسان تاسیسات از سقف
  • کاهش لرزش سقف
  • حذف آرماتور های کششی و نتیجتا صرفه جویی در در مصرف آرماتور تا ۷۰ درصد
  • کاهش ضخامت سقف و نتیجتا افزایش ارتفاع مفید طبقات
  • کاهش قابل توجه هزینه های جاری کارگاهی
  • کاهش انتقال صدا بین طبقات
  • ایجاد سطح یکنواخت در زیر سقف و عدم نیاز به نازک کاری و سقف کاذب در برخی موارد همچون پارکینگ های تجاری
  • امکان اجرا بر روی هر نوع سازه فلزی، اعم از سقف ساختمان و عرشه پل
  • مقاومت بالا در مقابل زلزله و آتش سوزی
ضایعات

تفاوت های ضایعات ، زایدات و افت و روش های بر خورد با آنها

ضایعات محصول:
به واحدهایی گفته می شود که با استاندارد تولید محصول مطابقت نداشته و از عملیات(فرایند) تولیدکنارگذاشته یا به ارزش قراضه فروخته می شوند.ضایعات محصول ممکن است دور ریخته شوند و یا بعنوان بخشی از مواد اولیه تولید همان محصول یا سایر محصولات مورد استفاده قرار گیرند.آن مقدار/تعداد از ضایعات محصول که انتظار می رود در شرایط عادی و موثر تولید بوجود آیند و قابل کنترل نیستند، ضایعات عادی محصول محسوب می شوند.به آن مقدار/تعداد از ضایعات محصول که بیش از مقدار/تعداد ضایعات عادی محصول است،ضایعات غیر عادی محصول گفته می شود. زیرا انتظار وقوع آنها وجود نداشته و قابل کنترل می باشند.
از بابت قیمت تمام شده ضایعات عادی محصول، ثبت حسابداری انجام نمی شود. زیرا قیمت تمام شده ضایعات عادی محصول پس از کسر ارزش قراضه آنها، بین واحدهای سالم(تکمیل شده و در جریان ساخت) تسهیم می شود.این تسهیم می تواند از طریق در نظر نگرفتن تعداد ضایعات عادی محصول در محاسبات مقداری تولید (تسهیم نامریی) و یا از طریق محاسبه قیمت تمام شده ضایعات عادی محصول و سپس تسهیم آن بین واحد های سالم، صورتگیرد.
قیمت تمام شده ضایعات غیر عادی محصول پس از کسر ارزش قراضه آنها،به حساب زیان ناشی از ضایعات غیر عادی محصول منظور میشود.
زایدات :
به آنها ضایعات مواد اولیه،دور ریز و یا دم قیچی(در مورد بقایای برش ورقهای آهنی) نیز گفته می شود.اینگونه ضایعات در نتیجه پردازش مواد اولیه جهت تولید محصول بوجود می آیند و مجددا جهت همان مقصود قابل استفاده نیستند.مانند:قطعات نامنظم باقی مانده در تولید میز و صندلی و یا بقایای برش ورقهای آهنی . قیمت تمام شده ضایعات مواد اولیه بخشی از بهای مواد اولیه مستقیم در ساخت محصول بوده و به صورت جداگانه شناسایی نمی شود.اما در مورد ارزش فروش ضایعات مواد اولیه : ۱- در روش هزینه یابی نرمال(استفاده از نرخ از پیش تعیین شده سربار) و در صورتیکه ارزش فروش ضایعات مواد اولیه در محاسبه نرخ از پیش تعیین شده سربار کارخانه لحاظ شده باشد، خالص درآمد حاصل از فروش ضایعات مواد به بستانکار سربار کارخانه منظور می شود. ۲- در غیر اینصورت،خالص درآمد حاصل از فروش ضایعات مواد به بستانکار موجودی در جریان ساخت (کاهش در مواد اولیه مستقیم) منظور می گردد. ۳- در صورت کم اهمیت بودن به حساب سایر درآمدهای عملیاتی نیز می توان منظور نمود.
افت:
نوعی ضایعات مواد اولیه است که در اثر آبرفتگی،تبخیر و یا نشتی بوجود می آید و معمولا غیر قابل اجتناب و عادی بوده و بصورت جداگانه شناسایی نمی شود.
در تعریفی خلاصه و جامع میتوان گفت:
زائدات معمولا از مواد اولیه ناشی میشوند درحالی که ضایعات مشتمل بر ان دسته از محصولاتی است که ویژگی محصولات سالم را ندارند و بعضا دارای ارزش فروش میباشند.

درجه بندی ضایعات :

نحوه درجه بندی ضایعات آهن (قراضه) توسط کارخانجات فولاد و روش معمول درجه بندی به شرح زیر می باشد که همیشه هم از سوی کارخانجات فولاد رعایت نمی گردد:

ضایعات آهن سوپر ویژه :

آهن آلات ساختمانی از قبیل تیرآهن، خرده میل گرد، گوشه ورق ضخیم ، نبشی، ناودانی و لوله های ضخیم کمتر از دو متر (شاسی خودروهای سنگین برش داده شده و ورق های روغنی زنگ زده شامل درجه سوپر ویژه می شوند)

ضایعات آهن ویژه :

 شامل ورق روغنی سیاه و بدون زنگ زدگی، تکه نبشی، سر تیر آهن، انواع میلگرد و چهار پهلوی کوتاه قد، تکه ناودانی، ناره ورق های ضخیم ، لوله سیاه ضخیم، کناره ورق های ضخیم، انواع تسمه های آهنی ضخیم، قالب های بتنی(با کسر)،پرسی میلگرد، رینگ اتومبیل، موتور یخچال پله شده(با کسر)

ضایعات آهن درجه یک :

  لوله سیاه صنعتی ، قوطی و پروفیل بدون زنگ زدگی، انواع لوازم موتوری سبک و سنگین، شاسی اتومبیل سنگین، سر و ته آبگرمکن بدون رسوب، انواع ورق های روغنی و سیاه رنگ دار، ریل قطار، آهن آلات شرکت برقی با مجوزسر و ته شوفاژ بدون رسوب(با کسر)، انواع چرخ دنده،

ضایعات آهن درجه دو :

 ضایعات آهن درب و پنجره، تنه دوچرخه و موتور سیکلت، آبگرمکن بدون رسوب برش خورده، لوله بار گالوانیزه، لوله بار سبک، انواع توری، سیم جوش(با سی درصد کسر)، تسمه های کلاف شده، میل گرد کلاف شده، ورق های گالوانیزه، اتصالات گالوانیزه، بسته بندی بدون زنگ زدگی و فنرهای بانداژ

ضایعات آهن درجه سه : 

ورق گالوانیزه مستعمل و رنگ خورده، حلب بهداشتی فله، منبع اگزوز، شلنگ های فشار قوی سوخته

ضایعات آهن درجه چهار :

 انواع پلیسه زنگ نزده (با حداقل دو درصد کسر)

ضایعات آهن روغنی :

به ورق های نو با ضخامت کمتر از یک میلی متر اطلاق می شود .

 ضایعات آهن گالوانیزه :

به آهن آلاتی که پوشش گالوانیزه دارند اطلاق می شود مانند کانال های کولر، لوله آب و …

ضایعات آهن آلیاژی :

به آهن آلات شامل عناصری از جمله نوع کروم، منگنز، نیکل و … آلیاژی گفته می شود مانند میل لنگ، چرخ دنده، کمک فنر برش خرده، تسمه فنری سیم بکسل خردشده
بارهای ممنوعه : شامل ادوات جنگی و قلم جوش و کمک فنر سالم و ته پاتیل و سیم لاستیک و ته انباری و کپسول گاز دربسته ( و پر کردن مخازن آبگرمکن و شوفاژ با خاک ) میباشد که بارگیری این اجناس حتی باعث صفر شدن بار هم میشود .

قابل توجه اینکه نبشی اداره برق و ریل قطار و پیچ و مهره و ادوات دستگاه بافندگی و  اجناسی از این قبیل با توجه به هر شرکت در قالب درجه بندی  متفاوت دسته بندی میشوند که بین درجه یک و دو متغیر میباشد .

پی آمد اقتصادی ناشی از استفاده از قراضه های فراوری نشده درکوره های ذوب

آلاینده ها و ناخالصی های معمول و دارای فراوانی در قراضه های عمومی بازار:

  • خاک، سنگ و کلوخه های معدنی، مواد آلی و کانی مضر، نخاله های ساختمانی، زنگ فلز و شیشه.
  • مواد پتروشیمی (رنگ، لاستیک، پلاستیک، انواع روغنها و…)
  • قطعات الکترونیک (برد کامپیوتر، قطعات موجود در دستگاههای رده خارج شده و…)
  • فلزات غیر همنام (مس، کرم، نیکل، سرب و…)
  • کپسولهای حاوی مواد تحت فشار (پیک نیک، کپسولهای آتش نشانی، کمک فنرها، ظروف حاوی مایعات مثل آب، اسید و…)
  • مواد خطرناک (نظیر آزبست ، لنت ترمز،صفحه کلاچ، قطعات دارای سیمانهای آزبستی و…)
  • مواد منفجره شامل قراضه های جنگی ، محفظه های سربسته، قراضه های ناشناس و ….

به دلیل عدم دسترسی واحدهای ذوب به قراضه های فراوری شده، در زمان شارژ قراضه به کوره، ممکن است از یک سو فلزات یا غیر فلزاتی وارد کوره شوند و از سوی دیگر باعث کاهش راندمان و افزایش انواع آلاینده ها گردند. وجود ناخالصی ها و آلاینده ها باعث تولید انواع ذرات معلق ، انواع گازهای سمی و سرباره می شوند.گازهائی نظیر دی اکسین و فوران که سرطانزا بوده و وارد محیط زیست می شوند. دفع سرباره نیز باعث از بین رفتن بخشی از ذوب می شود و هرچه بیشتر باشد مذاب بیشتری را هدر می دهد. ۴۰۰  کیلوگرم ناخالصی معادل ۲ درصد شارژ قراضه در یک کوره ۲۰ تنی است. هرتن ماده که وارد کوره ذوب می شود  ۶۰۰ kwh انرژی برای ذوب آن مصرف می شود. یعنی برای ذوب ۴۰۰ کیلو آلاینده حداقل۲۴۰ kwh انرژی هدر می‌رود. همچنین جمع آوری، حمل و دفن اصولی هر کیلو سرباره و خاکستر فیلتر حداقل ۵۰۰ ریال بر هر کیلوگرم هزینه دارد.

هزینه تولید هر کیلوگرم ماده اعم از فلز خالص ،سرباره ،خاکستر فیلتر و ۲۵۰ … تا ۳۰۰ تومان می باشد. این در حالیست که می توان روزانه حداقل ۱۰ پاتیل ذوب گرفت. جمع هزینه های پنهان و فرصت از دست رفته در یک کارخانه با تولید روزانه ۴۰۰ تن و ۳۵۰ روز کاری در سال و در نظر گرفتن میانگین آلودگی معادل ۲ درصد، حداقل ناخالصی و مواد آلاینده که روزانه وارد کوره می شود ۸ تن و در مقیاس سالانه ۲۸۰۰ تن خواهد بود. حداقل هزینه تولید برای این آلاینده ها ۷۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان بوده و حداقل هزینه جمع آوری و حذف این آلاینده ها ۱۴۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان خواهد شد و انرژی صرف تولید برای تولید این آلاینده ها معادل۱۶۸,۰۰۰,۰۰۰ تومان می شود که جمعاً متجاوز از یک میلیارد تومان سالانه است. به این رقم، سود ازدست رفته ۲۸۰۰ تن را نیز باید افزود. توجه داشته باشیم که مبلغ فوق بدون احتساب مذاب خالصی است که به همراه سرباره از کوره بیرون می ریزد.وجود مواد آلاینده و بخصوص فلزات غیرهمنام، باعث تخریب نسوزهای کوره شده و علاوه بر هزینه های تعویض نسوزها ، باعث افزایش زمان تعطیلی کوره بخاطر تعمیرات می شود که تماماً هزینه و قابل محاسبه است، از طرفی بهاء خرید ناخالصی را که برابر با قیمت قراضه، پول بابت آن پرداخت شده است را باید به تمامی ارقام قبلی، افزود.

بازار ضایعات آلومینیوم و آهن :

بازار ضایعات آلومینیوم و آهن : به نظر ناظران صنعتی، بازار آهن قراضه از وضعیت عجیب (سطح بسیار بالای قیمت، حتی در شرایطی که قیمت های فولاد به ویژه قیمت محصولات تا حدی نوسان داشته) برخوردار بوده است. مدیر عامل موسسه صنایع بازیافت قراضه (Isri) می گوید: حتی در دوران رکود نیز قیمت های قراضه چندان کاهش پیدا نکرد و تغییرات فقط ماهیانه بوده است. یک تحلیلگر آمریکایی می گوید: قیمت HMS1 در اوایل ماه اکتبر به ۴۱۰ دلار  قراضه در هر تن رسید که بالاترین سطح از اواخر سال ۲۰۰۸ بوده است.
در اوج رکود در سال ۲۰۰۰ ، قیمت HMS شماره یک به طور متوسط ۲۰۵ دلار و قیمت قراضه بوشلینگ ۲۶۰ دلار در هر تن بود، اما قیمت ها بسرعت افزایش یافته و قیمت قراضه HMS نوع ۱ در سال ۲۰۱۰ به طور متوسط به ۳۵۶ دلار در هر تن و به ۴۲۵ دلار در هر تن امسال تاکنون رسیده و قیمت بوشیلینگ شماره یک به طور متوسط در اواخر سال گذشته به ۴۴۱ دلار در هر تن و امسال به ۴۹۱ دلار رسیده است. قراضه دم قیچی (Shredded) که در سال ۲۰۰۹ به ۲۳۴ دلار سقوط کرد، سال گذشته به طور متوسط به ۳۸۱ دلار در هر تن و امسال به ۴۵۳ دلار رسید. در اوایل ماه اکتبر امسال قیمت قراضه دم قیچی حدوداً ۵ تا ۱۰ دلار در هر تن کاهش پیدا کرد. این قیمت بسیار بالا است و نمی توان همیشه چنین قیمتی را حفظ کرد. بازار ضایعات آلومینیوم نیز نوساناتی را تجربه کرده، اما این نوسانات در حد دیگر بازارهای ضایعات غیرآهنی مانند مس و نیکل نبوده و بعضاً دلیل آن نقش برجسته بازارهای سلف برای آلومینیوم و دیگر فلزات پایه است. به گزارش معدن و توسعه به نقل از متال بولتن، یک تحلیلگر می گوید: در حالی که قیمت ضایعات مس اخیراً ۶۰ سنت در هر پوند کاهش پیدا کرده، ضایعات آلومینیوم فقط ۵ تا ۷ پایین آمده، اما دلیل این که چرا قیمت های آلومینیوم اولیه و ثانویه چنین نوسانات شدیدی را مانند مس تجربه نکرده این است که آلومینیوم از پایینترین سطح آغاز کرده، اما اخیراً بازارهای ضایعات آهن و آلومینیوم تحت تاثیر منفی وضعیت بازار قرار گرفته و به همین دلیل مصرف کنندگان داخلی و خارجی قراضه برای خرید در این شرایط که ثبات و اطمینان در بازار وجود نداشته، محتاطانه عمل می کنند، چون اقتصاد تولیدات صنعتی وضعیت مشخصی ندارد. یک تحلیلگر می گوید: احتیاط در بازار حاکم است و علامت روشن و مشخصی در چشم انداز دیده نمی شود و از شواهد اینگونه پیداست که اقتصاد آمریکا مجدداً وارد یک دوران رکود عمیق دیگری خواهد شد، اما برخی از تحلیلگران نیز پیش بینی می کنند که بازار قراضه به رشد تدریجی خود ادامه داده و در پایان امسال و یا اوایل سال آینده قیمت های آن مجددا بالا خواهد رفت. مصرف کنندگان از آینده خودم یترسند، آنها نگران از دست دادن کار خود و بدهی ها هستند و و از میزان فعالیت های خود در بازار کم کرده اند.

خرید در حد نیاز:

مساله این است که آهن قراضه گران شده، بنابراین هر کس به حد نیاز خود خریداری می کند. این داستان برای ضایعات آلومینیوم نیز صادق است. چین مدتی است که در بازار خاموش است و خریداری ندارد، به خصوص آلومینیوم ثانویه نمی خرد و در نتیجه این کشور را در تابستان به یک صادرکننده تبدیل کرده بود و فقط خریدارانی که به فلزات نیاز دارند تا سفارشات خود را تکمیل کنند فعال هستند، اما در غیر این صورت بازار کاملاً آرام است و صادرکنندگان با افت تقاضای بازار دچار مشکل شده اند و با شروع بحران در بازار در دو ماه گذشته خریداران نیز عجله ای برای خرید نداشته اند.

آشنایی با انواع قراضه آهن : آهن قراضه یا scrap ، به تولیدات معیوب ، مصالح کهنه و ضایعات چدنی وفولادی غیرقابل مصرف اطلاق می شود. قراضه ها اصلی‌ترین منبع فلزی جهت شارژ در کوره قوس الکتریکی هستند. معمولا نیاز است بر روی اکثر قراضه‌هایی که در کوره های الکتریکی بکار برده می شوند عملیات آماده سازی انجام شود. به قراضه آهن ضایعات آهن نیز گفته می شود.

قراضه های مورد استفاده در کوره های قوس از دو منبع اصلی زیر تهیه میگردند:
قراضه های برگشتی خط : return scrap
قراضه خریداری شده : purchase scrap

قراضه برگشتی

قراضه های برگشتی از ضایعات خط تولید بدست می آیند. قراضه ای که از عملیات فولادسازی و نورد بدست می آید، بهترین و تمیزترین قراضه است. این قراضه دارای ترکیبی یکدست و مشخص بوده و حداقل مقدار کثیفی و مواد غیرفلزی را داراست.

این قراضه ها را معمولا با کمی آماده سازی که صرفا برشکاری میباشد می توان در کوره قوس مصرف کرد. لیکن این موضوع درباره تمام قراضه های برگشتی صادق نیست. یک نوع دیگر قراضه های برگشتی قراضه هائی است که دارای آلودگی های زیاد تر از حد معمولی است که باید آنها را پاکسازی کرد . مانند: ته تاندیش ها و خرسک ها.

ته تاندیش ها: ذوب مانده در تاندیش که پس از پایان فرایند ریخته گری مداوم و یا تعویض تاندش بجا می‌ماند. درون ذوب منجمد شده تاندیش استوپر های نسوز ، بلوک ها ، تربو استوپ ها ، دم ها و بعبارتی آجرهای نسوز بجای مانده است که در صورت عدم جداسازی و شارژ درون کوره قوس ، هم امکان شکستن الکترود را فراهم میکنند و هم احتمال ورود به مجرای تخلیه مذاب در هنگام تخلیه را دارند.

 ته تاندیش آماده سازی نشده

نمونه ای از برش ته تاندیش

خرسک ها : نوع دیگر قراضه های برگشتی که نیاز به آماده سازی دارند ذوب های ریخته شده در چاله های اضطراری یا ظروف سرباره و راهگاه ها می باشند که بواسطه وجود سرباره زیاد در آنها امکان برشکاری آن ها به سادگی مقدور نمی‌باشد .معمولا به این قراضه ها خرسک می‌گویند.

نمونه ای از خرسک

قراضه های خریداری شده

قراضه های خریداری شده را میتوان در چند دسته طبقه بندی نمود . مثلا یک نمونه دسته بندی زیر را می توان در نظر گرفت که بر اساس منابع تولید آنها می باشد:

  • قراضه‌هایبازیافت شده از کالاهای تجاری شامل خودروها و لوازم خانگی
  • قراضه‌هایبازیافت شده از تجهیزات صنعتی، ساختمان ها و پل ها.

قراضه بازیافت شده از کالاهای تجاری، بیشتر در دسترس است. این نوع قراضه معمولاً با سایر مواد مخلوط است و عمل جداسازی عموماً مشکل است. بر روی این نوع قراضه باید عملیات جداسازی در چند مرحله صورت گیرد تا نهایتاً برای استفاده در کوره قوس الکتریکی آماده گردد. هر چند که این نوع قراضه ارزانتر از قراضه های بدست آمده از عملیات فولادسازی است اما قیمت واقعی آن تحت تأثیر میزان عملیات لازم برای جداسازی آن می‌باشد. قراضه بازیافت شده از تجهیزات صنعتی، ساختمان ها و سازه ها دارای کیفیت یکدست و مناسبی است اما‌ شدیداً نیازمند عملیات آماده‌سازی می‌باشند.

قراضه سنگین آماده نشده

عموماً این نوع قراضه‌ها از نظر حجم بسیار بزرگ هستند و برای آماده‌سازی جهت استفاده در کوره قوس الکتریکی باید بریده شده و به قطعات کوچکتری تبدیل گردند؛ این کار با دستگاه‌های برش مکانیکی و یا با مشعل برش صورت می‌گیرد.

معمولترین نوع طبقه بندی قراضه ها

  • تقسیم بندی فیزیکی قراضه
    • تقسیم بندی کیفی قراضه

۱- تقسیم بندی فیزیکی قراضه :

طبقه بندی بر اساس دانسیته
• قراضه سبک ۱ و ۲
• قراضه متوسط ۱ و ۲
• قراضه سنگین ۱ و ۲
• قراضه ویژه

علاوه بر تقسیم بندی قراضه بر اساس دانسیته تقسیم بندی گسترده تری در شناخت قراضه ها موجود می باشد که در زیر به آن اشاره می کنیم:

– چدن
– قراضه های پرسی
– قراضه های شردر
– تراشه های فولادی و چدنی
– قراضه های قیچی و سنبه کاری ورق ها
– قراضه های آلیاژی

ابعاد قراضه

یکی از ویژگی های فیزیکی مهم قراضه، ابعاد آن است. زیرا اندازه قطعات قراضه برای مصرف در کوره ها باید مناسب باشد در صورت عدم کنترل ابعاد قراضه، ممکن است مشکلاتی در روند ذوب پیش آید.

مواد غیرفلزی همراه با قراضه

مواد غیرفلزی موجود در قراضه در روند تغذیه به کوره وارد شده مانند لاستیک های فرسوده ، آجرهای نسوز ، مواد حاوی آب ، روغن موجود در قطعات ماشین آلات فرسوده که حالت مایع دارند که باعث ایجاد انفجار در کوره می شوند.
مواد جامد و عایق همراه قراضه می تواند باعث شکستن الکترودها در کوره قوس الکتریکی شود زیرا در روند ذوب سرعت پائین آمدن الکترودها ، تابع هدایت الکتریکی مواد بین الکترود و شارژکوره است که در صورت برخورد الکترود با مواد عایق باعث شکست الکترود می شود. اثر مواد غیرفلزی همراه قراضه علاوه برکاهش بازده ذوب عوارض دیگری نیز بوجود می آید که به شرح زیر می باشد :
• درصد تلفات آهن افزایش می یابد.
• درصد مصرف آهک زیاد می شود.
• مصرف انرژی الکتریکی به ازای هرتن فولاد مذاب افزایش می یابد.

ترکیب شیمیایی آهن قراضه

خواص شیمیایی قراضه ها با نوع تولید و گرید فولاد تولیدی ارتباط مستقیم دارد که شامل یکسری عناصر مفید و مضر می باشد. آهن قراضه ممکن است دارای فلزاتی مانند مس ، قلع ، روی وغیر فلزاتی مانند فسفر و گوگرد باشد. این عناصر باعث پائین آمدن کیفیت فولاد می شوند. لذا بازرسی و تفکیک انواع آهن قراضه به ویژه آنهایی که دارای عناصر فوق الذکر هستند لازم است . لذا درصد مصرف انواع آهن قراضه، در شارژ کوره ها برحسب نوع فولاد تولیدی فرق می کند. به این دلیل ترکیب شیمیایی قراضه برای تولید انواع فولادهای ساختمانی و فولادهای آلیاژی و مخصوص مهم است.
معروف ترین تقسیم بندی کیفی قراضه که در فولاد سازی ها مد نظر است و غالبا بر اساس وجود برخی عناصر مضر در فولاد طبقه بندی می شود ، در رابطه با قراضه های خریداری شده کاربرد دارد و آن درجه کیفی قراضه یا تقسیم بندی کیفی قراضه است.

۲- تقسیم بندی کیفی قراضه

  • قراضه های با کیفیت بالا :          cu max %1.0
    • قراضه کیفیت متوسط :  cu max % 1..0
    • قراضه های کیفیت پائین :               cu max %1..0
    • قراضه های با کیفیت خیلی پائین :  cu max %0
    • چدن :  بدون مس

 

تیر آهن

امروزه با توجه به پیشرفت علم مهندسی روش های نوین مهندسی برای کم کردن هزینه ها و ساختمان هایی با تکنولوژی بالا روی آورده که یکی از این موارد زنبوری کردن تیر اهن ها است.

هدف از این کار این است که تیر آهن  ممان خمشی بیشتری را با خیز(تغییر شکل) نسبتا کم همچنین وزن کمتر در مقایسه با تیر نورد شده مشابه تحمل کند.

با توجه به مثال گفته که می توان تیرآهن سایز۱۸ را با زنبوری کردن به تیر ۲۷ تبدیل کرد.

تیر زنبوری مطمئنا یکسری مزایا و معایبی دارد که از محاسن آن میتوان :

اولا:مدول مقطع و ممان اینرسی مقطعتیر آهن افزایش میابد.

ثانیا:مقاومت خمشی تیرآهن افزوده میگردد در نتیجه تیر آهنی حاصل می شود با ارتفاع بیشتر قویتر و هم وزن تیر اصلی.

ثالثا:با کم شدن وزن مصالح و سبک بودن تیر از نظر اقتصادی مقرون به صرفه تر خواهد بود.

رابعا:از فضاهای ایجاد شده در جان تیر می توان لو له های تاسیساتی . کابل های برق را عبور داد.

*نکته:در ساخت تیر لانه زنبوری باید تمام استاندارد ها رعایت شود که درغیر این صورت منجر به خراب شدن تیر زیر بارهای وارد شده می شود که خطرات جبران ناپذیری به دنبال دارد.

بریدن تیرآهن ها به ۲ روش صورت میگیرد:

۱-کوپال

۲-برنول

کوپال:با استفاده از دستگاه برش سنگین که با گیوتین مخصوص مجهز است تیرآهن به صورت سرد در امتداد خط منکسر قطع میشود.

برنول:برش در این حالت به صورت گرم انجام میگیرد به این صورت که کارگر ماهر برش را با شعله بنفش رنگ قوی حاصل از گاز لستیلن و اکسیژن به وسیله لوله  برنول انجام میگیرد.

نکته:در ایران بیشتر تیر های زنبوری به روش برنول انجام میشود.

تقویت تیرهای لانه زنبوری به روش رفتار مرکب:

در تیر های لانه زنبوری علاوه بر تنش های خمشی اصلی در محل حلقه ها تنش های خمشی ثانویه حاصل از برش در مقطع ایجاد میگردد که گاهی این تنش ها از تنش های خمشی اصلی در تیر بزرگترند این تنش ها از کارایی تیر می کاهند و برای مقابله با انها باید این حلقه ها را با ورق پر کرد خصوصا وقتی این تیر ها به صورت یکسره یه در محل تکیه گاه ها استفاده می شوند.

نکاتی که باید توجه داشت در  تقویت تیر لانه زنبوری:

۱=۳ ضلع از ۶ ضلع از یک طرف و ۳ ضلع دیگر از طرف دیگر با خط جوش  مناسب جوشکاری شود.

۲=ورق نباید به بال تیراهن اتصال پیدا کند.

تفاوت های ضایعات ، زایدات و افت و روش های بر خورد با آنها

ضایعات محصول:
به واحدهایی گفته می شود که با استاندارد تولید محصول مطابقت نداشته و از عملیات(فرایند) تولیدکنارگذاشته یا به ارزش قراضه فروخته می شوند.ضایعات محصول ممکن است دور ریخته شوند و یا بعنوان بخشی از مواد اولیه تولید همان محصول یا سایر محصولات مورد استفاده قرار گیرند.آن مقدار/تعداد از ضایعات محصول که انتظار می رود در شرایط عادی و موثر تولید بوجود آیند و قابل کنترل نیستند، ضایعات عادی محصول محسوب می شوند.به آن مقدار/تعداد از ضایعات محصول که بیش از مقدار/تعداد ضایعات عادی محصول است،ضایعات غیر عادی محصول گفته می شود. زیرا انتظار وقوع آنها وجود نداشته و قابل کنترل می باشند.
از بابت قیمت تمام شده ضایعات عادی محصول، ثبت حسابداری انجام نمی شود. زیرا قیمت تمام شده ضایعات عادی محصول پس از کسر ارزش قراضه آنها، بین واحدهای سالم(تکمیل شده و در جریان ساخت) تسهیم می شود.این تسهیم می تواند از طریق در نظر نگرفتن تعداد ضایعات عادی محصول در محاسبات مقداری تولید (تسهیم نامریی) و یا از طریق محاسبه قیمت تمام شده ضایعات عادی محصول و سپس تسهیم آن بین واحد های سالم، صورتگیرد.
قیمت تمام شده ضایعات غیر عادی محصول پس از کسر ارزش قراضه آنها،به حساب زیان ناشی از ضایعات غیر عادی محصول منظور میشود.
زایدات :
به آنها ضایعات مواد اولیه،دور ریز و یا دم قیچی(در مورد بقایای برش ورقهای آهنی) نیز گفته می شود.اینگونه ضایعات در نتیجه پردازش مواد اولیه جهت تولید محصول بوجود می آیند و مجددا جهت همان مقصود قابل استفاده نیستند.مانند:قطعات نامنظم باقی مانده در تولید میز و صندلی و یا بقایای برش ورقهای آهنی . قیمت تمام شده ضایعات مواد اولیه بخشی از بهای مواد اولیه مستقیم در ساخت محصول بوده و به صورت جداگانه شناسایی نمی شود.اما در مورد ارزش فروش ضایعات مواد اولیه : ۱- در روش هزینه یابی نرمال(استفاده از نرخ از پیش تعیین شده سربار) و در صورتیکه ارزش فروش ضایعات مواد اولیه در محاسبه نرخ از پیش تعیین شده سربار کارخانه لحاظ شده باشد، خالص درآمد حاصل از فروش ضایعات مواد به بستانکار سربار کارخانه منظور می شود. ۲- در غیر اینصورت،خالص درآمد حاصل از فروش ضایعات مواد به بستانکار موجودی در جریان ساخت (کاهش در مواد اولیه مستقیم) منظور می گردد. ۳- در صورت کم اهمیت بودن به حساب سایر درآمدهای عملیاتی نیز می توان منظور نمود.
افت:
نوعی ضایعات مواد اولیه است که در اثر آبرفتگی،تبخیر و یا نشتی بوجود می آید و معمولا غیر قابل اجتناب و عادی بوده و بصورت جداگانه شناسایی نمی شود.
در تعریفی خلاصه و جامع میتوان گفت:
زائدات معمولا از مواد اولیه ناشی میشوند درحالی که ضایعات مشتمل بر ان دسته از محصولاتی است که ویژگی محصولات سالم را ندارند و بعضا دارای ارزش فروش میباشند.

درجه بندی ضایعات :

نحوه درجه بندی ضایعات آهن (قراضه) توسط کارخانجات فولاد و روش معمول درجه بندی به شرح زیر می باشد که همیشه هم از سوی کارخانجات فولاد رعایت نمی گردد:

ضایعات آهن سوپر ویژه :

آهن آلات ساختمانی از قبیل تیرآهن، خرده میل گرد، گوشه ورق ضخیم ، نبشی، ناودانی و لوله های ضخیم کمتر از دو متر (شاسی خودروهای سنگین برش داده شده و ورق های روغنی زنگ زده شامل درجه سوپر ویژه می شوند)

ضایعات آهن ویژه :

 شامل ورق روغنی سیاه و بدون زنگ زدگی، تکه نبشی، سر تیر آهن، انواع میلگرد و چهار پهلوی کوتاه قد، تکه ناودانی، ناره ورق های ضخیم ، لوله سیاه ضخیم، کناره ورق های ضخیم، انواع تسمه های آهنی ضخیم، قالب های بتنی(با کسر)،پرسی میلگرد، رینگ اتومبیل، موتور یخچال پله شده(با کسر)

ضایعات آهن درجه یک :

  لوله سیاه صنعتی ، قوطی و پروفیل بدون زنگ زدگی، انواع لوازم موتوری سبک و سنگین، شاسی اتومبیل سنگین، سر و ته آبگرمکن بدون رسوب، انواع ورق های روغنی و سیاه رنگ دار، ریل قطار، آهن آلات شرکت برقی با مجوزسر و ته شوفاژ بدون رسوب(با کسر)، انواع چرخ دنده،

ضایعات آهن درجه دو :

 ضایعات آهن درب و پنجره، تنه دوچرخه و موتور سیکلت، آبگرمکن بدون رسوب برش خورده، لوله بار گالوانیزه، لوله بار سبک، انواع توری، سیم جوش(با سی درصد کسر)، تسمه های کلاف شده، میل گرد کلاف شده، ورق های گالوانیزه، اتصالات گالوانیزه، بسته بندی بدون زنگ زدگی و فنرهای بانداژ

ضایعات آهن درجه سه : 

ورق گالوانیزه مستعمل و رنگ خورده، حلب بهداشتی فله، منبع اگزوز، شلنگ های فشار قوی سوخته

ضایعات آهن درجه چهار :

 انواع پلیسه زنگ نزده (با حداقل دو درصد کسر)

ضایعات آهن روغنی :

به ورق های نو با ضخامت کمتر از یک میلی متر اطلاق می شود .

 ضایعات آهن گالوانیزه :

به آهن آلاتی که پوشش گالوانیزه دارند اطلاق می شود مانند کانال های کولر، لوله آب و …

ضایعات آهن آلیاژی :

به آهن آلات شامل عناصری از جمله نوع کروم، منگنز، نیکل و … آلیاژی گفته می شود مانند میل لنگ، چرخ دنده، کمک فنر برش خرده، تسمه فنری سیم بکسل خردشده

پی آمد اقتصادی ناشی از استفاده از قراضه های فراوری نشده درکوره های ذوب

آلاینده ها و ناخالصی های معمول و دارای فراوانی در قراضه های عمومی بازار:

  • خاک، سنگ و کلوخه های معدنی، مواد آلی و کانی مضر، نخاله های ساختمانی، زنگ فلز و شیشه.
  • مواد پتروشیمی (رنگ، لاستیک، پلاستیک، انواع روغنها و…)
  • قطعات الکترونیک (برد کامپیوتر، قطعات موجود در دستگاههای رده خارج شده و…)
  • فلزات غیر همنام (مس، کرم، نیکل، سرب و…)
  • کپسولهای حاوی مواد تحت فشار (پیک نیک، کپسولهای آتش نشانی، کمک فنرها، ظروف حاوی مایعات مثل آب، اسید و…)
  • مواد خطرناک (نظیر آزبست ، لنت ترمز،صفحه کلاچ، قطعات دارای سیمانهای آزبستی و…)
  • مواد منفجره شامل قراضه های جنگی ، محفظه های سربسته، قراضه های ناشناس و ….

به دلیل عدم دسترسی واحدهای ذوب به قراضه های فراوری شده، در زمان شارژ قراضه به کوره، ممکن است از یک سو فلزات یا غیر فلزاتی وارد کوره شوند و از سوی دیگر باعث کاهش راندمان و افزایش انواع آلاینده ها گردند. وجود ناخالصی ها و آلاینده ها باعث تولید انواع ذرات معلق ، انواع گازهای سمی و سرباره می شوند.گازهائی نظیر دی اکسین و فوران که سرطانزا بوده و وارد محیط زیست می شوند. دفع سرباره نیز باعث از بین رفتن بخشی از ذوب می شود و هرچه بیشتر باشد مذاب بیشتری را هدر می دهد. ۴۰۰  کیلوگرم ناخالصی معادل ۲ درصد شارژ قراضه در یک کوره ۲۰ تنی است. هرتن ماده که وارد کوره ذوب می شود  ۶۰۰ kwh انرژی برای ذوب آن مصرف می شود. یعنی برای ذوب ۴۰۰ کیلو آلاینده حداقل۲۴۰ kwh انرژی هدر می‌رود. همچنین جمع آوری، حمل و دفن اصولی هر کیلو سرباره و خاکستر فیلتر حداقل ۵۰۰ ریال بر هر کیلوگرم هزینه دارد.

هزینه تولید هر کیلوگرم ماده اعم از فلز خالص ،سرباره ،خاکستر فیلتر و ۲۵۰ … تا ۳۰۰ تومان می باشد. این در حالیست که می توان روزانه حداقل ۱۰ پاتیل ذوب گرفت. جمع هزینه های پنهان و فرصت از دست رفته در یک کارخانه با تولید روزانه ۴۰۰ تن و ۳۵۰ روز کاری در سال و در نظر گرفتن میانگین آلودگی معادل ۲ درصد، حداقل ناخالصی و مواد آلاینده که روزانه وارد کوره می شود ۸ تن و در مقیاس سالانه ۲۸۰۰ تن خواهد بود. حداقل هزینه تولید برای این آلاینده ها ۷۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان بوده و حداقل هزینه جمع آوری و حذف این آلاینده ها ۱۴۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان خواهد شد و انرژی صرف تولید برای تولید این آلاینده ها معادل۱۶۸,۰۰۰,۰۰۰ تومان می شود که جمعاً متجاوز از یک میلیارد تومان سالانه است. به این رقم، سود ازدست رفته ۲۸۰۰ تن را نیز باید افزود. توجه داشته باشیم که مبلغ فوق بدون احتساب مذاب خالصی است که به همراه سرباره از کوره بیرون می ریزد.وجود مواد آلاینده و بخصوص فلزات غیرهمنام، باعث تخریب نسوزهای کوره شده و علاوه بر هزینه های تعویض نسوزها ، باعث افزایش زمان تعطیلی کوره بخاطر تعمیرات می شود که تماماً هزینه و قابل محاسبه است، از طرفی بهاء خرید ناخالصی را که برابر با قیمت قراضه، پول بابت آن پرداخت شده است را باید به تمامی ارقام قبلی، افزود.

بازار ضایعات آلومینیوم و آهن :

بازار ضایعات آلومینیوم و آهن : به نظر ناظران صنعتی، بازار آهن قراضه از وضعیت عجیب (سطح بسیار بالای قیمت، حتی در شرایطی که قیمت های فولاد به ویژه قیمت محصولات تا حدی نوسان داشته) برخوردار بوده است. مدیر عامل موسسه صنایع بازیافت قراضه (Isri) می گوید: حتی در دوران رکود نیز قیمت های قراضه چندان کاهش پیدا نکرد و تغییرات فقط ماهیانه بوده است. یک تحلیلگر آمریکایی می گوید: قیمت HMS1 در اوایل ماه اکتبر به ۴۱۰ دلار  قراضه در هر تن رسید که بالاترین سطح از اواخر سال ۲۰۰۸ بوده است.
در اوج رکود در سال ۲۰۰۰ ، قیمت HMS شماره یک به طور متوسط ۲۰۵ دلار و قیمت قراضه بوشلینگ ۲۶۰ دلار در هر تن بود، اما قیمت ها بسرعت افزایش یافته و قیمت قراضه HMS نوع ۱ در سال ۲۰۱۰ به طور متوسط به ۳۵۶ دلار در هر تن و به ۴۲۵ دلار در هر تن امسال تاکنون رسیده و قیمت بوشیلینگ شماره یک به طور متوسط در اواخر سال گذشته به ۴۴۱ دلار در هر تن و امسال به ۴۹۱ دلار رسیده است. قراضه دم قیچی (Shredded) که در سال ۲۰۰۹ به ۲۳۴ دلار سقوط کرد، سال گذشته به طور متوسط به ۳۸۱ دلار در هر تن و امسال به ۴۵۳ دلار رسید. در اوایل ماه اکتبر امسال قیمت قراضه دم قیچی حدوداً ۵ تا ۱۰ دلار در هر تن کاهش پیدا کرد. این قیمت بسیار بالا است و نمی توان همیشه چنین قیمتی را حفظ کرد. بازار ضایعات آلومینیوم نیز نوساناتی را تجربه کرده، اما این نوسانات در حد دیگر بازارهای ضایعات غیرآهنی مانند مس و نیکل نبوده و بعضاً دلیل آن نقش برجسته بازارهای سلف برای آلومینیوم و دیگر فلزات پایه است. به گزارش معدن و توسعه به نقل از متال بولتن، یک تحلیلگر می گوید: در حالی که قیمت ضایعات مس اخیراً ۶۰ سنت در هر پوند کاهش پیدا کرده، ضایعات آلومینیوم فقط ۵ تا ۷ پایین آمده، اما دلیل این که چرا قیمت های آلومینیوم اولیه و ثانویه چنین نوسانات شدیدی را مانند مس تجربه نکرده این است که آلومینیوم از پایینترین سطح آغاز کرده، اما اخیراً بازارهای ضایعات آهن و آلومینیوم تحت تاثیر منفی وضعیت بازار قرار گرفته و به همین دلیل مصرف کنندگان داخلی و خارجی قراضه برای خرید در این شرایط که ثبات و اطمینان در بازار وجود نداشته، محتاطانه عمل می کنند، چون اقتصاد تولیدات صنعتی وضعیت مشخصی ندارد. یک تحلیلگر می گوید: احتیاط در بازار حاکم است و علامت روشن و مشخصی در چشم انداز دیده نمی شود و از شواهد اینگونه پیداست که اقتصاد آمریکا مجدداً وارد یک دوران رکود عمیق دیگری خواهد شد، اما برخی از تحلیلگران نیز پیش بینی می کنند که بازار قراضه به رشد تدریجی خود ادامه داده و در پایان امسال و یا اوایل سال آینده قیمت های آن مجددا بالا خواهد رفت. مصرف کنندگان از آینده خودم یترسند، آنها نگران از دست دادن کار خود و بدهی ها هستند و و از میزان فعالیت های خود در بازار کم کرده اند.

خرید در حد نیاز:

مساله این است که آهن قراضه گران شده، بنابراین هر کس به حد نیاز خود خریداری می کند. این داستان برای ضایعات آلومینیوم نیز صادق است. چین مدتی است که در بازار خاموش است و خریداری ندارد، به خصوص آلومینیوم ثانویه نمی خرد و در نتیجه این کشور را در تابستان به یک صادرکننده تبدیل کرده بود و فقط خریدارانی که به فلزات نیاز دارند تا سفارشات خود را تکمیل کنند فعال هستند، اما در غیر این صورت بازار کاملاً آرام است و صادرکنندگان با افت تقاضای بازار دچار مشکل شده اند و با شروع بحران در بازار در دو ماه گذشته خریداران نیز عجله ای برای خرید نداشته اند.

گریتینگ

  • گریتینگ ورق پانچ با کشش به طرف بالا . ( افزایش ایمنی در تردد ، محافظت در برابر لغزش ، کاهش خستگی کارگر و افزایش بهره وری ، عدم وجود جوش و پرچ برای شکستن و شل شدن ، گیرایی در چهار جهت ، سطح منحصر بفرد با زیبایی قابل قبول ، قابل استفاده در مکانهای عمومی ، پوشش اطراف ماشین آلات و تجهیزات صنعتی، انواع تخته دار بست و …

گریتینگ

شبکه های فولادی در حقیقت صفحات مشبکی هستند که علاوه بر امکان عبور هوا و نور از خود از استحکام بالایی برخوردار هستند که از برخورد دو تسمه و یا تسمه و میلگرد در یکدیگر و جوش خوردن آنها بوجود می آید.یکی از مهمترین مزایای استفاده از آنها، استحکام بالای آن به نسبت وزن کم می باشد. در واقع استفاده از این صفحات طبق اصول استاندارد طراحی ضخامت و مشخصات فنی، باعث حصول سطحی مستحکم با وزنی کم می شود.از موارد استفاده آن می توان به استفاده در مخازن نفت و گاز، سکوهای نفتی، کشتی سازی، راه پله های فرار، پله های اسپیرال (گردان)، سازه های فلزی، دریچه های کانال و … اشاره کرد.

 

قیمت نهایی، مدت زمان تحویل و میزان بار قابل تحمل، با توجه به مشخصات فنی، شکل هندسی، جنس و وزن آن و نیز نوع پوشش گریتینگ محاسبه می گردد.

در این بخش برخی از کاربردهای گریتینگ که در صنعت خود نیز، به بخشهای بسیاری تقسیم می شوند نام برده و توضیح داده خواهند شد.

صنایع پتروشمی: بیشتری استفاده گریتینگ این مورد می باشد. چرا که با وجود پالایشگاه های نفت، سازه های فولادی، سکوهای نفتی و مخازن نفت و گاز، استفاده از گریتینگ رونق خاصی در این حوزه دارا می باشد. به عنوان مثال برای کف پوش و پله های سازه های شرکت های پتروشیمی و یا کف پوش دور مخازن پتروشیمی و پله های اسپیرال آنها استفاده می گردد.

 

صنایع کشتی سازی: در صنایع کشتی سازی نیز برای کف پوش بعضی نواحی کشتی از گریتینگ استفاده می شود. چرا که به راحتی نور، هوا و آب را از خود عبور می دهد.

 

صنایع غذایی: صنایع غذایی نیز معمولا برای روکش دریچه های فاضلاب کف کارخانه هایشان از گریتینگ استفاده می کنند. در این موارد به علت عبور و مرور مداوم لیفتراک در محیط کارخانه باید از گریتینگ های مستحکم و با ضخامت تسمه بالا استفاده نمود. البته اکثرا از گریتینگ های فایبرگلاس استفاده می کنند. که این نوع گریتینگ برای آن دسته مناسب تر می باشد.

گریتینگ در شهرسازی: امروزه نیز با توجه به احساس نیازی که مشاهده می گردد، استفاده از گریتینگ در صنعت شهرسازی در حال دست یابی با جایگاه خود است.

 

طراحان ساختمان: با توجه به الزامی بودن ایجاد پله فرار برای ساختمان های مرتفع مجبور هستند پله های رفت و برگشتی را طراحی کننده که علاوه بر دارا بودن اطمنیان، هزینه ها را کاهش دهد. لذا استفاده از سازه های فولادی و کف پوش گریتینگ بهترین گزینه می باشد.

لذا پس از ساخت سازه پله، نوبت به کف پوش آن می رسد. معمولا گریتینگ را به عنوان پاگرد و پله های آن استفاده می کنند.

پل سازی: با نگاهی به کف پوش بعضی پل های شهری دیده شده است که بعضی از آنها با استفاده از گریتینگ پر شده اند. این نشان دهنده اطمینان بوجود آمده است.

 

دریچه های فاضلاب شهری: برخی دریچه های فاضلاب شهری توسط شهرداری قزوین با استفاده از گریتینگ های قدرمتندی ساخته شده اند که علاوه عبور و مرور انسان از روی آن، اتوبوس های شهری بدون مشکل از روی آن عبور می کنند. برای انجام امور مربوطه مانند رفع گرفتگی فاضلاب دریچه هایی لولایی روی این گریتینگ ها در نظر گرفته شده است تا مشکلی در آینده پیش نیاید.

بخش های مختلف گریتینگ عبارتند از:

الف) تسمه باربر:

مهمترین بخش گریتینگ تسمه باربر می باشد. چرا که بار تنها به روی این تسمه وارد می شود و درواقع وظیفه ی ثبات بر عهده ی این تسمه می باشد. این تسمه عمود بر دهانه بارگذاری می باشد و روی دو طرف دهانه ی بارگذاری قرار می گیرد. لذا سعی می شود برای ایجاد استحکام تغییرات لازمه در حین طراحی را روی این تسمه اعمال کنند. به عنوان مثال: ارتفاع و ضخامت تسمه باربر و فاصله باربرها از یکدیگر.

ب) تسمه رابط:

این بخش با وجود عدم اعمال بار بر روی آن، از اهمیت خاص خودش برخوردار است. رابط از تسمه، نیم تسمه، میلگرد آجدار و یا چهارپهلوی تابیده شده؛ بنا به نیاز کاری و طرح طراح ساخته می شود. ضخامت تسمه رابط و فاصله بین آن هیچ گونه نقشی در میزان بار قابل تحمل ندارد. بلکه این تسمه نقش ایجاد ارتباط بین تسمه های باربر و همچنین ثبیت کردن آن ها را ایفا می کند. همچنین باعث می شود که بتوان به سادگی روی آن قدم برداشت و یا وسایل نقلیه از روی آن عبور کنند.

ج) چشمه (مش بندی)

چشمه یا مشبندی در واقع از دوبخش کلی تشکیل می شود:

الف) فاصله بین باربرها: این فاصله که در واقع تعیین کننده فاصله دو تسمه باربر با یکدیگر می باشد نقش مهمی در میزان استحکام دارد. در واقع هرچقدر این فاصله کمتر باشد میزان استحکام بالا می رود. چرا که در نتیجه تسمه های باربر بیشتر در ساخت مد نظر استفاده می شود و نیرو بین تسمه های بیشتر تقسیم شده.

البته منطقی نیست که هر چقدر می خواهیم این فاصله را کم کنیم .چرا که ممکن است برای محلی که تنها عبور و مرور افراد در آن جریان داشته باشد هزینه های گزافی را پرداخت کنیم. لذا با توجه به نیاز باید این امر طراحی شود.

ب) فاصله بین رابط ها: فاصله بین دو تسمه و یا میلگرد رابط را گویند که باید از فاصله بین باربرهای بیشتر باشد. چرا که فاصله کمتر رابط به علت عدم وارد شدن بار به رابطها منطقی نیست و تنها تقش تثبیت کننده را به عهده دارند. البته بنا به اشیای عبوری این فاصله ها تعیین می شود. به عنوان مثال برای عبور دوچرخه، میزان ضخامت لاستیک دوچرخه در نظر گرفته می شود. همچنین در صنایع این فاصله را به نحوی در نظر می گیرند که در حین کار ابزار به پایین پرتاب نشوند.

پوشش گریتینگ را بنا بر نیاز کاری و یا درخواست طراح، انجام می دهند. این روکش بر سه نوع رنگ، پلی اتیلن سبک و گالوانیزه می باشد که پرکاربردترین آنها گالوانیزه گرم می باشد.

روکش رنگ

این پوشش که هزینه کمتری نسبت به دیگرها دارد، بنا به خواست مشتری نوع آن مشخص می شود. ضخامت این پوشش هم نسبت به گالوانیزه کمتر می باشد.

معمولا از این نوع پوشش برای نمای ساختمان ها به کار می رود. درواقع راه پله های فرار و اسپیرال که در نمای ساختمان کارگذاشته می شوند را با توجه به رنگ نمای ساختمان، رنگ آمیزی می کنند. گاهی اوقات قبل از رنگ آمیزی، ضد زنگ استفاده می گردد.

پوشش پلی اتیلن سبک

ازاین پوشش جهت مقاومت در برابر خوردگی و عایق کردن در مقابل جریانالکتریسیته استفاده می شود. همچنین در برابر رطوبت نیز، عایق مناسبی میباشد. متوسط ضخامت این پوشش ۷۰۰ میکرون است.

پوشش گالوانیزه گرم

این نوع پوشش که در صنایع پتروشیمی و کشتی سازی بیشترین کاربرد را دارد برای ایجاد مقاومت گریتینگ نسبت به خوردگی و زنگ زدگی ایجاد میگردد. همچنین ظاهر آن با این نوع روکش زیباتر می باشد. گاهی اوقات نیز برای صنعت شهرسازی دیده شده است که گریتینگ های مورد نیاز را در پارکینگ ها و حتی راه پله ها گالوانیزه گرم می کنند.

گریتینگ با متوسط ضخامت ۸۰ میکرون بر اساس استاندارد ASTM A132، گالوانیزه می گردد. در کارگاه های گالوانیزه به علت اینکه امکان تابیدگی در حین گالوانیزه وجود دارد، قلاب های ویژه ای برای گالوانیزه تعبیه می کنند.

 

این نوع گریتینگ که معمولا از جنس فولاد ST37 و یا CK45 ساخته می شود، پرکاربردترین گریتینگ های تولیدی در صنعت، شهرسازی و … می باشد. آنهم به علت مقاوت مناسب آنها در مقابل قیمت تمام شده کمتر نسبت به نمونه های مشابه است. امروزه کارگاه ها و شرکت های تولیدی بیشتر خط تولید خود را به ساخت این نوع گریتینگ اختصاص می دهند که مهمترین عامل تعیین کننده در کیفیت تولیدی اینگونه شرکتها میزان تجربه خط تولید و کارگران است.

گریتینگ های فولادی دست ساز خود به سه دسته تقسیم می شوند:

الف) تسمه در تسمه

ب) تسمه در نیم تسمه

ج) تسمه در میلگرد

 

گریتینگ تسمه در تسمه

استفاده از تسمه در هر دو جهت وچفت وبست شدن تسمه ها محکم ترین مدل گریتینگ می باشد.

گریتینگ تسمه در نیم تسمه

در این مدل برای پایین آوردن وزن گریتینگ از نیم تسمه به جای تسمه استفاده میشود.

گریتینگ تسمه در میلگرد

دراین مدل باربر اصلی تسمه ورابط بین تسمه هامیلگرد یا چهار پهلوی تابیده میباشد.

در گریتینگ تسمه در تسمه هم باربر و هم رابط از یک نوع تسمه ساخت خواهند شد. ولی در تسمه در نیم تسمه، همانگونه که از نامش معلوم است، برای ساخت تسمه های رابط از نیم تسمه استفاده می گردد. برای ساخت تسمه در میلگرد نیز از میلگردهای آجدار به عنوان رابط استفاده می شود.

گریتینگ مضرس
یینگ مضرس

گاهی جهت نصب گریتینگ در محل های پر رفت و آمد، وجود رطوبت و سطوح لغزنده، کف پوش مورد نظر باید اصطکاک بیشتری نسبت به موارد مشابه داشته باشد.

به همین دلیل تسمه های باربر گریتینگ و گاهی نیز تسمه ها یا نیم تسمه های رابط را از نوع مضرس (آجدار یا دندانه دار) انتخاب و تولید می کنند.

در اصطلاح انگلیسی و مهندسی به این نوع گریتینگ، Serrated می گویند.
عموما درمکان هایی که به علت وجود رطوبت بالا و یا استعمال مواد لغزنده در محیط، امکان لغزش افراد وجود دارد برای حل این مشکل از گریتینگ مضرس (همانند شکل) استفاده می شود. بسته به شرایط و نیاز، می توان باربر، رابط و یا هردو را مضرس ساخت.

 

 

الکتروفورج یکی از انواع جوش های مقاومتی است که در آن هیچ گونه ماده افزودنی در اتصال وجود نداشته و اتصالی بسیار محکم و یکنواخت ایجاد می کند که فاقد هر نوع عیب جوشکاری نسبت به روش دستی بوده و بسیار مناسب برای عملیات پوشش دهی و آبکاری می باشد . لذا جوش به روش الکتروفورج اطمینان کامل از استحکام محصول را برای مصرف کننده و تضمین کیفیت را فراهم می نماید.

 

دراین نوع به واسطه ی جریان الکتریکی با ولتاژ بالا و همچنین فشاری بالای ۱۰۰ تن بر متر مربع، قطعات باربر و رابط در یکدیگر فورج می شوند. ازاین طریق مسئله ی خوردگی در جوش را در این نوع گریتینگ نخواهیم داشت.

مزیت های استفاده از گریتینگ تولید شده به روش الکتروفورج:

وزن کمتر با استحکام بیشتر تا حدود ۴۰ درصد نسبت به نوع تسمه در تسمه (با توجه به وزن کمتر، قابلیت تحمل بار بیشتری را دارا می باشد.)

کلیه نقاط در یکدیگر ذوب شده و فاصله های بین تسمه باربر و رابط وجود ندارد.

به علت فورج بودن قطعات در یکدیگر ، زنگ زدگی در نقاط جوش به وجود نمی آید در صورتیکه در سیستم دستی نقاط ضعفی در محل جوشکاری بوجود خواهد آمد.

در سیستم الکتروفورج قابلیت تولید پنل ۶*۱ متر وجود دارد که در نوع دستی به علت تابیدگی این امکان وجود ندارد.

تنوع ضخامت و عرض تسمه از دیگر مزیتهای الکتروفورج می باشد.

طراحی در این نوع گریتینگ

گریتینگ های طراحی شده باید به شکلی که نقشه ی ساخت نشان می دهد تولید شوند. لذا پس از تولید پنل ۶*۱ متر الکتروفورج، آنها را طبق نقشه به مقدر کمتر از ضخامت فریم از درون این پنل برش زده و سپس فریم را دور تا دور آن با استفاده از تسمه های هم ارتفاع مونتاژ و جوش می دهند. سپس تمیزکاری کرده و وارد پروسه گالوانیزه می کنند.

کاربرد کلاس مقاومت وزنی چیست؟

کلاس A15 ( تحمل یک و نیم تن به ازای هر محور خودرو ): مدل هایی که در این کلاس طبقه بندی می شوند، بیشتر برای فضاهای با تردد عابرین پیاده مناسب می باشند. فضاهایی مثل محوطه های بدون تردد اتومبیل، آشپزخانه های صنعتی، استخر ، موتورخانه و …

کلاس B125 ( تحمل دوازده و نیم تن به ازای هر محور خودرو ): از این کلاس در کف پارکینگ ها، شروع و انتهای رمپ پارکینگ های خصوصی، کف کارخانجات و سایر فضاهای مشابه که اتومبیل های سبک تردد دارند، می توان استفاده نمود.

کلاس C250 ( تحمل بیست و پنج تن به ازای هر محور خودرو ): این کلاس مناسب فضاهای شهری، به عنوان جایگزین نهرهای روسی و یا شروع و انتهای رمپ پارکینگ های عمومی با تردد بالاست. همچنین در کف سوله هایی که ماشین آلات سنگین تردد دارند نیز می توان از این کلاس وزنی استفاده نمود.

 

سه موردی که در بالا عنوان شد، پر کاربردترین کلاس های مقاومت وزنی گریتینگ ها است. سایر کلاس ها به ترتیب عبارتند از: E600 ، D400 و F900 که کاربردهای خاص دارند و به عنوان مثال کلاس F900 برای کف فرودگاه ها مورد استفاده قرار می گیرد و تا ۹۰ تن مقاومت دارد!

گریتینگ استنلس استیل

گاهی با توجه به شرایط جوی و نیز وجود بخار، رطوب زیاد و اسیدهای خورنده در محیط کار، جهت مقابله با خوردگی گریتینگ، متریال آن را از جنسی مقاوم مانند استیل ضد زنگ (Stainless Steel) انتخاب می کنند. متداول ترین نوع جنس کاربردی برای ساخت این نوع گریتینگ، استیل ۳۰۴ می باشد.

گریتینگ استیل را می توان در سه نوع تسمه در تسمه، تسمه در نیم تسمه و تسمه در میلگرد تولید نمود. همچنین جهت تولید راه پله های فلزی با شرایط مذکور نیز می توان از کف پله گریتینگ و پاگردهای استنلس استیل استفاده کرد.

از کاربردهای گریتینگ استنلس استیل (گریتینگ با فولاد ضد زنگ) در صنایع غذایی، شیمیایی، داروسازی، پتروشیمی و .. می باشد.

 

 

گریتینگ فایبرگلاس

گریتینگ ساخته شده با مواد کامپوزیتی که دارای مقاومت بسیار بیشتری نسبت به نوع فلزی آن می باشد را گریتینگ فایبرگلاس می نامند.
این گریتینگ به علت وجود الیاف کامپوزیت در اسکلت بندی خود، دارای استحکام بسیار بالایی در مقابل بارهای ضربه ای بوده، همچنین در برابر اسید، آتش سوزی، سرما، گرما و خوردگی مقاومت خوبی از خود نشان می دهد.

دیگر حسن این گریتینگ، عایق بودن آن در برابر الکتریسته می باشد.

از بیشترین کاربردهای گریتینگ کامپوزیتی، صنایع غذایی، برق و الکترونیک، کارخانه ها و آزمایشگاه های شیمیایی، خطوط گالوانیزه فلزات و … می باشد.

 

 

 

گریتینگ آلومینیوم

آلومینیوم به علت وجود خواص منحصر به فرد خود به عنوان یکی از پرکاربردترین متریال ها در صنعت استفاده می گردد. جرم حجمی پایین، نسبت مقاومت بالا به وزن آن، مقاومت در برابر خوردگی تحت شرایط مختلف جوی و محیط و غیره، آلومینیوم را به عنوان یک انتخاب مناسب جهت ساخت صفحات مشبک گریتینگ تبدیل کرده است. همچنین به علت وجود قابلیت بازیافت، سازگار با محیط زیست بوده و نیز حتی ضایعات آلومینیوم از ارزش مادی بالایی برخوردار می باشد. آلومینیوم دوام بالایی داشته و می توان سالهای سال بدون وجود نشانی از خوردگی یا پوسیدگی از آن استفاده کرد.

از دیگر خصوصیات آن، غیر سمی بودن می باشد. که با جذب حداقل باکتری و ذرات آلوده، آن را به عنوان یک گزینه مناسب برای ساخت گریتینگ دریچه ها و کانالهای فاضلاب و تصفیه خانه ها تبدیل کرده است. از دیگر کاربردهای گریتینگ آلومینیوم، سکوهای حفاری دریایی، صنایع شیمیایی، کارخانه های کاغذسازی، صنعت گردشگری و زیباسازی شهر، معماری و ساختمان سازی می باشد.

گاهی برای ساخت راه پله های ساختمانی یا کارخانه های شیمیایی، کف پله آلومنیویم استفاده می گردد. به نحوی که کلیه پاگردها و گریتینگ پله ی آن را بسته به نیاز از جنس آلومینیوم انتخاب می کنند.

 

 

پله فلزی

گاهی جهت تولید راه پله های یک ساختمان صنعتی یا مسکونی، به دلیل وجود شرایط خاص آن محل، انواع مختلف گریتینگ، جهت طراحی و ساخت پله و پاگرد آن توصیه می گردد.

بدین ترتیب که پله های آن سازه یا ساختمان را از نوع گریتینگ انتخاب شده تولید کرده و سپس در محل مربوطه و روی شمشیری ها به صورت پیچ و مهره یا جوشکاری نصب می نمایند.

برای پیچ و مهره کردن کف پله در شمشیری، از قطعه ای جداگانه به عنوان بغل پله یا (Fixing Plate) استفاده می کنند. این قطعه دارای یک سوراخ گرد و یک سوراخ لوبیایی جهت تثبیت و تنظیم پله گریتینگ می باشد.

بدیهی است شمشیری ها طبق نقشه های از پیش طراحی شده، می بایست مطابق با تلرانس سوراخکاری گردند.

 

 

ورق پانچ

دستگاههای پانچ  قادرند ورق از ضخامت ۰٫۵ میلیمتر تا ۱۲ میلیمتر و در ابعاد ۱/۵ الی ۳ متر از سوراخ ۳ الی ۸۰ میلیمتر را با دقت ۰٫۰۱ میلیمتر در اشکال هندسی منظم و غیر منظم با فواصل و قطرهای مختلف به صورت ردیفی و زیگزالی پانچ کنند.

تولید ورقهای مشبک با دستگاههای CNC با مشخصات زیر :

  • ابعاد ورقهای قابل پانچ از ۱/۵متر الی ۳ متر
  • قالبهای گرد از قطر ۳میلیمتر الی ۸۰ میلیمتر
  • قالبهای لوبیایی از ۲ در ۲۵ میلیمترالی ۴۰ در ۱۰۰ میلیمتر
  • قالبهای چهارگوش از ۵در ۵ میلیمتر الی ۸۰ در ۸۰ میلیمتر
  • قالبهای شش ضلعی از ضلع ۶میلیمتر الی ۶۰ میلیمتر
  • اشکال هندسی مانند گل ، برگ و …

لازم به ذکر است که غیر از عملیات پانچ کاری عملیات برجسته کاری نیز در انواع شکلها و فرمها قابل اجرا می باشد .

همانطور که از اسم آن مشخص است پایه این نوع کالا   همان ورق عمومی است .( که ابعاد طولی و عرضی متفاوت؛ و ضخامت های مختلف دارد.)

که پانچ (سوراخ) شده و یا به صورت شبکه شبکه (مشبک) دیده می شود.

انواع ورق پانچ :

 

  1. گالوانیزه
  2. روغنی
  3. آلومینیوم
  4. استیل
  5. رنگی
  6. سیاه
  7. آلیاژی
  8. مسی
  9. کامپوزیت

 

عموما ورق پانچ (مشبک) در انواع زیر موجود است :

  1. ورق پانچ (مشبک) گالوانیزه (سفید)) => ضخامت بین۰/۲۲ میلیمتر تا ۸ میلیمتر)
  2. ورق پانچ (مشبک) نورد سرد (روغنی)=>( ضخامت بین۰/۵۰ میلی متر تا ۱/۵ میلیمتر)
  3. ورق پانچ (مشبک) نورد گرم (سیاه)=>( ضخامت بین۲ میلیمتر تا ۲۰۰ میلیمتر (و حتی بالاتر ! (
  4. ورق پانچ (مشبک) نورد گرم (آلیاژی)=>( ضخامت بین۲ میلیمتر تا ۲۰۰ میلیمتر (و حتی بالاتر ! (

 

نکته مهم در مورد ورق های پانچ (مشبک) بعد از ضخامت و طول و عرض ورق چشمه ورق پانچ (مشبک) یا همان اندازه سوراخ هاست؛

چشمه ورق پانچ غالباً با واحد میلی متر بیان می شود و به مضرب قطر دایره سوراخ اطلاق می گردد.

برای مثال اگر شما به یک ورق گالوانیزه ۲متر در یک متر سوراخ سوراخ شده با قطر هر سوراخ ۸ میلی متر نیاز داشته باشید باید از فروشنده کالای زیر را درخواست کنید :

پانچ سفید کوتاه چشمه۸

به همین سادگی !

ابعاد فیزیکی ورق پانچ

ورق های پانچ به صورت کلی در سایز ۱*۲ متر تولید می شوند ولی با بررسی درخواست مشتری می توان آن ها را در سایر ابعاد نیز تولید و عرضه کرد.

ضخامت ورق های پانچ بین نیم میلی متر تا ۸ میلی متر می باشد.

که برای سایز های بالاتر نیز ندرتا قابل انجام می باشد.

 

جنس ورق پانچ / جنس ورق مشبک

ورق های پانچ یا مشبک را می توان از ورق های روغنی ، ورق گالوانیزه ،ورق آلومینیوم ،ورق سیاه ،ورق استیل، ورق رنگی ورق مسی ، ورق کامپوزیت و …. تولید کرد.
جدول وزنی ورق پانچ

ردیف جنس ورق طول عرض ضخامت حدود وزن
۱ گالوانیزه ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۱ ۱۰
۲ روغنی ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۱ ۱۰
۳ آلومینیوم ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۱ ۳
۴ استیل ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۱ ۱۰
۵ رنگی ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۰٫۵ ۴
۶ گالوانیزه ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۰٫۵ ۴
۷ روغنی ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۰٫۵ ۴
۸ آلومینیوم ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۰٫۵ ۲
۹ استیل ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۰٫۵ ۵
۱۰ سیاه ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۱ ۱۰
۱۱ سیاه ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۲ ۱۸

.

قابل استفاده در پروژه های صنعتی ، ساختمانی ، بهداشتی ، پتروشیمی، ورزشی ، کشاورزی

حفاظ برای دکل های مخابراتی

حفاظی برای نیروگاه های برق

ساخت حفاظ هایی برای مناطق حساس نظامی و زندان ها

ساخت حفاظ برای اماکن ورزشی

جداسازی و دانه بندی در خطوط تولید مواد غذایی و کشاورزی

ساخت درب هایی برای در پارکینگها ، ورودی منازل و انبارها

سقف و دیواره های آسانسور

کاربرد در حفاظ هواکش موتورخانه ها

کاربرد در ساخت قطعات لوازم خانگی

کاربرد درایستگاه های اتوبو

پروفیل مبلی

پروفیل ،مبلی،:

قوطی سبک،، مبلی، قوطی هایی هستند که از ورق روغنی، (نورد سرد) براساس استاندارد تولید میشوند.

قوطی های مبلی ،از مهمترین دسته های پروفیل ،هستند که بدلیل خصوصیات عالی ، استفاده گسترده ای در صنایع و تولیداتی از قبیل خودروسازی ، مبلمان و صندلی ، اگزوز ، کانکس و کانتینر ، دوچرخه سازی و لوازم خانگی و … پیدا کرده اند. ازخصوصیات مهم قوطی های سبک، می توان به :

  • دقت ابعادی مطلوب در قطر و ضخامت ،
  • جوش پذیری ،
  • فرم پذیری عالی،
  • کیفیت سطحی مطلوب ،
  • قابلیت آبکاری شدن،

اشاره کرد.

 

پروفیل، گالوانیزه

پروفیل، گالوانیزه:

گالوانیزه گرم،در واقع پوشش دادن به آهن،یا فولاد توسط روی مذاب می باشد. این فرآیند ساده و یکی از بهترین روش هایی است که برای حفاظت از فولاد،یا آهن مورد استفاده قرار میگیرد.

غوطه ور نمودن فولاد یا آهن در روان مذاب،باعث تشکیل لایه ای از آلیاژ روی،-آهن، بر روی قطعه می گردد که تمام سطح قطعه را می پوشاند،به طوریکه هیچ نقطه ای در سطح یافت نمیشود که عاری از پوشش بوده تا زنگ زدگی، از آنجا شروع گردد.این روش را گالوانیزه گرم،می نامند.

مراحل گالوانیزه ،گرم:

آماده سازی

روان سازی

خشک کردن

وان مذاب رویمزیت پوشش گالوانیزه گرم،عبارتند از:

پوشش تشکیل شده،دارای عمر طولانی(حتی در گرما و رطوبت بالا و باد و باران)می باشد.

قیمت تمام شده ،ارزان است

هنگام حمل ونقل،مقاومت بالایی در برابر آسیب دیدگی دارد، و بخاطر خاصیت کاتودیکی اش،خراشیدیگی ها و زنگ های جزیی را جبران و از فولاد،محافظت می نماید.

ریل

ریل، فولاد نَوَردشده‌ای است که به شکل معین و به صورت دو رشتهٔ موازی روی ریل‌بندها، نصب می‌شود. هدف از ساخت و نصب ریل ها

انواع ریل،ریل، ریل معدنی،ریل جرثقیلی،ریل آهنی،لوکوموتیو،قطار،مترو،قیمت ریل،ریل اروپایی،فروش انواع ریل،تاج ریل،پاشنه ریل،

انواع ریل،ریل، ریل معدنی،ریل جرثقیلی،ریل آهنی،لوکوموتیو،قطار،مترو،قیمت ریل،ریل اروپایی،فروش انواع ریل،تاج ریل،پاشنه ریل،

 معمولاً گذر واگن، از روی آنهاست. برای تثبیت و تعادل ریل‌ها، قطعات شکسته‌شدهٔ سنگ روی بستر راه‌آهن، ریخته می‌شود. به این قطعه‌سنگ‌ها پارسنگ یا «بالاست» می‌گویند.

انواع ریل ها،

ریل های، مورد استفاده در سیستم های حمل و نقل، از لحاظ شکل فیزیکی ، ابعاد ، جنس و مقاومت در برابر بارها و فشارهای وارده متفاوت می باشند بنابراین انواع آن را به لحاظ شکل فیزیکی می توان به شرح زیر نام برد:

ریل های، راه آهن، (Rail Road) ،: در تیپ های  S ، P ، UIC ، R

ریل های، جرثقیلی،(Crain Rail) ،: در تیپ های KP،A،QU،CR،MRS

ریل های، معدنی، (Mineral Rail) ،: در تیپ های R،S،JIS.

ریل هایی، که در سیستم های حمل و نقل، برون شهری و مترو، و قطار، سبک شهری و مونوریل، مورد استفاده قرار می گیرد به لحاظ شکل فیزیکی شبیه به هم بوده اما از لحاظ ابعاد شامل اندازه کف ، ارتفاع ، جان ،تاج، و قوس های تاج ریل، با هم تفاوت دارند همچنین ساختار آلیاژ مصرفی آن ها بر حسب میزان بار محوری روزانه و سرعت حرکت وسیله نقلیه متفاوت می باشد.

به عنوان نمونه کاربرد چند ریل، متداول به شرح زیر است:

ریل، UIC60 : برای مصرف در پروژه های راه آهن، سبک بین شهری یا متروی، سنگین درون شهری برای بارهای روزانه عبوری بیش از ۳۰۰۰۰ تن و بار محوری بیش از ۱۴ تن.

ریل ،S54 : برای مصرف در پروژه های متروی، سبک و بار محوری ۱۴ تن.

ریل، S49 : برای مصرف در پروژه های قطار ،سبک شهری با بار محوری بین ۸ تا ۱۰ تن.

مس

مس                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      

نشانه شیمیایی آن Cu ، عنصری فلزی جلادار، به رنگ قهوه ای مایل به قرمز، چکش خور، نرم و هادی عالی حرارتی و الکتریکی است . فوق العاده چقرمه در عین حال نرم است. مس در برابر اکسایش جوی و خوردگی بسیار مقاوم است.

دارای وزن اتمی ۵/۶۳، عدد اتمی ۲۹ و نقطه ذوب ۱۰۸۲ درجه سانتیگراد ، نقطه جوش ۲۳۱۰ درجه سانتیگراد، و وزن مخصوص ۸/۹ gr/Cm3 است .

فلز مس بعد از فولاد و آلومینیوم به لحاظ مصرف در رده سوم قرار دارد وقابلیت  تبدیل پذیری به آلیاژهای مختلف را دارد.

 

تاریخچه

مس برای تعدادی از تمدنهای قدیمی ثبت شده، شناخته شده بود و تاریخ استفاده از آن حداقل به ۱۰۰۰۰سال پیش می رسد. استفاده از آلیاژهای مختلف مس مانند مس و قلع تقریبا به ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد باز می گردد. در یکی از اهرام یک سامانه لوله کشی با مس پیدا شده که مربوط به ۵۰۰۰سال پیش است. مصریان دریافتند افزودن مقدار کمی قلع،قالب گیری مس را آسان تر می کند بنابراین آلیاژهای برنزی که در مصر کشف می شوندتقریبا قدمتی همانند مس دارند.

انواع مس از نظر منابع تولید:

۱- مس اولیه : که از سنگ معدن یا کنستانتره به دست می آید امروزه حدود ۸۰ درصد از مس تولیدی همان مس اولیه است.

-۲مس ثانویه: که از بازیافت قراضه و اسقاطی به دست می آید.

روش استحصال مس از سنگ های معدنی:

با توجه به نوع سنگ معدن روش های تبدیل سنگ مس به مس تصفیه شده متفاوت است:

  • روش پیرومتالورژی: در این روش ابتدا سنگ معدن سولفید مس تغلیظ می شود و سپس گداخته شده و در نهایت پالایش می شود و مس تصفیه شده حاصل می گردد. روش پیرومتالورژی به روش خشک نیز معروف است.
  • روش هیدرومتالورژی: که نام دیگر آن تکنولوژی لیچینگ است. در این روش پس از استخراج کانسنگ معدنی آن را خرد کرده و سپس در اسید حل می شود و یا استفاده از فرآیند الکترولیز فلز مس استخراج می شود. ( این روش استخراج به روش تر نیز معروف است)

موارد استفاده

مس به میزانی وسیع دررسانه های برقی و برای ساخت تجهیزات الکتریکی به کار می رود. در لوله گذاری آب، شیرها، متعلقات لوله کشی، مبدل های حرارتی، تجهیزات شیمیایی و یاتاقان ها به کار می رود.

مقاطع مختلف مس:

  • لوله مسی
  • شمش مسی
  • الکترود مسی
  • ورق مسی
  • تمسه های مسی

ورق مسی:

تولید کننده های ورق مسی در داخل کشور عمدتا کارخانه باهنر کرمان است. که ابعاد آن از ضخامت های ۰٫۰۵ تا ۵ میلیمتر با طول ۲۰۰۰ و عرض ۶۶۰ میلیمتر می باشد.

کاربرد ورق مسی:

  • سیم های مسی

۲- لوله های مسی

۳- دستگیره های درب و سایر وسایل منزل

۴-آهنرباهای الکتریکی

۵- موتورها بخصوص موتورهای الکترومغناطیسی

۶- موتور بخار وات

۷- کلیدها و تقویت کننده های الکتریکی

۸- لامپ های خلا، لامپ های پرتو کاتدی و مگنترون های اجاق های ماکروویو

۹- هدایت کننده موج برای تشعشع مایکروویو

۱۰- به علت خاصیت هدایت بهتر آن نسبت به آلومینیوم رو به افزایش است

۱۱- به عنوان بخش از لعاب سرامیکی در رنگ آمیزی شیشه

۱۲- مالاکیت کربنات مسسبز رنگی است که به وسیله آن ظاهر منحصر بفرد بام ها یا گنبدهای با پوشش مس روی بعضی ساختمان ها ساخته می شود

۱۳- وسایل موسیقی بخصوص سازهای بادی و سازهای سیمی

۱۴- به عنوان یک بیواستاتیک در بیمارستان ها و پوشاندن قسمت های مختلف کشتی برای حفظ در برابر بار ناکل ها و ماسل ها

۱۵- سولفات مس به عنوان سم کشاورزی و تصفیه کننده ی آب مورد استفاده قرار می گیرد

لوله های مسی:

لوله مسی به دو روش اکسترود و DIRECT TUBE تولید می شود. لوله مسی بنا به کاربرد آن، با آلیاژها و ابعاد مختلف تولید می شود. با توجه به هدایت الکتریکی و هدایت حرارتی فوق العاده مس، کاربرد لوله  مسی نیز به دو گروه اصلی تقسیم می شود که عبارتند از انتقال جریان الکتریکی و انتقال حرارت.

لوله مسی به دو دسته تقسیم میشوند :

۱٫لوله هایی که در سیستم های تهویه مطبوع و تبرید به کار میروند و به این لوله ها ای سی آر میگویند.

  1. لوله هایی که در لوله کشی آب و گاز و گاز های طبی مورد استفاده میشود.

مشخصات لوله مسی بر اساس din 1786 ارایه شده  است ،این لوله ها در قطرهای ۶-۲۲ میلی متر با آلیاژ SF-CV22 به صورت کلاف به طول ۲۵ تا ۵۰ متر و با آلیاژ SF-CU37 در قطر های ۶-۵۴ میلی متر به صورت شاخه ای  عرضه میشود.

همچنین در قطرهای ۶۴ میلی متر به بالا فقط به صورت شاخه ای عرضه می شوند.

لوله های کلافی در این استاندارد در حالت سرد بدون استفاده از ابزار قابلیت خم شدن دارند و لوله های شاخه ای تا قطر ۱۸ میلی متر را در حالت سرد و به کمک ابزار مناسب می توان خم کرد.

لوله مسی دارای درصد خلوص متفاوتی با توجه به نیاز تولید می شوند.لوله مسی بنا به نیاز بازار در سه گروه TPC، DLP و DHPP تولید می شوند.

موارد مصرف لوله مسی به شرح ذیل می باشد:

 

لوله مسی TPC:این گروه از لوله های مسی دارای هدایت الکتریکی فوق العاده ای هستند و مصارف الکتریکی دارند. تولید انواع کابلشو از این نوع لوله های مسی انجام می شود.

 

لوله مسی DLP&DHP :این نوع از لوله های مسی علاوه بر قابلیت هدایت حرارتی بالا، قابلیت جوشکاری مناسبی دارند. از اینرو در تولید مبدلهای حرارتی کاربرد دارند.

سایز لوله مسی های کلاف

لوله مسی کلاف: به صورت نرم بوده و کاربرد بیشتر این نوع لوله مسی در کولرگازی بوده است.
کاتد مس از ماده معدنی اکسید و سولفور حاوی مس توسط مبتکر کشورمان تولید شد.

گزارش گروه اقتصادی آنا به نقل از ایرنا، آمار تولید کاتد مس مربوط به مجتمع مس سرچشمه ( کرمان)، مس سونگون ( آذربایجان شرقی ) و مس میدوک ( کرمان ) است

۱-کابل های  cooper  (مسی) که این نوع کابل ها به دو دسته ی  twisted pair وcoaxial تقسم بندی می شوند.

دو مزیت کابل های مسی:

  • انعطاف پذیری زیادی دارند
  • ارزان هستند.

 

  • کابل کواکسیال Coaxial Cable

 

 

.این نوع کابل امروزه به عنوان بیشترین کابل استفاده شده در شبکه ها به حساب می آید و یکی از مهمترین محیط های انتقال در مخابرات کابل کواکسیال و یا هم محور می باشد و دلایل زیادی برای استفاده وسیع از آن وجود دارد. کابل coaxial تقریبا گران، سبک، انعطاف پذیر و برای کار کردن بسیار آسان میباشد. در ساده ترین شکل آن کابل coaxial تشکیل شده است از یک هسته ساخته شده از مس خالص که توسط روکشی پوشیده شده است ، یک روکش فلزی توری مانند و یک روکش بیرونی. هسته کابل coaxial حامل سیگنالهای الکتریکی میباشد که درواقع همان اطلاعات ما را تشکیل میدهد. این هسته سیمی میتواند تک رشته ای یا بصورت چند رشته ای باشد. اگر بصورت تک رشته ای باشد معمولا جنس آن از مس است.هسته توسط یک عایق پوشیده شده است که آن راا از توری سیمی موجود در کابل جدا مینماید. توری سیمی زمین مدار میباشد. و سیگنالهای الکترونیکی گذری از هسته را در مقابل noise و crosstalk محافظت می نماید.

 

 

کابل Coaxial به دو دسته تقسیم می شود:

 

۱-thin net:

این نوع کابل کواکسیال قابل انعطاف است و قطر آن در حدود ۲۵/۰ اینچ می‌باشد. از آنجا که Thinnet نرم و انعطاف‌پذیر است و کارکردن با آن هم آسان می‌باشد. تقریباً در تمام شبکه‌ها می‌تواند مورد استفاده قرارگیرد. در شبکه‌هایی که از Thinnet استفاده می‌کنند، کابل مستقیماً به کارت شبکه متصل می‌شود  نوع نازک کابل کواکسیال می‌تواند سیگنال‌ها را تا فاصله تقریبی ۱۸۵ متر (۶۰۷ فوت) ارسال کند، بدون آن که تضعیف شوند.  سازندگان کابل، در مورد طراحی متفاوت کابل‌ها به توافق رسیده‌اند، کابل Thinnet جزء کابل‌های خانواده RG-58 بوده و دارای امپدانس ۵۰ اهم است. امپدانس، مقاومت سیم در برابر جریان متناوب است. تفاوت اصلی میان کابل‌های خانواده RG-58 هسته مسی در مرکز آنهاست. این هسته می‌تواند به صورت یک مفتول یا چند تار به هم تابیده باشد.

 

۲-thick net

این نوع کابل، کواکسیال انعطاف‌پذیر و قطر آن در حدود ۵/۰ اینچ است. گاهی اوقات به کابل Thicknet اترنت استاندارد نیز گفته می‌شود. زیرا اولین نوع کابل کواکسیال بود که در معماری شبکه معروف Ethernen به کار برده شد. هسته مسی این کابل کواکسیال ضخیم‌تر از نوع نازک آن است. البته این روزها از این کابل به ندرت استفاده می‌شود و در موارد استثناء به عنوان ستون مهره شبکه به کار می‌رود .هر چه هسته ضخیم‌تر باشد، سیگنال می‌تواند مسافت طولانی‌تری را بپیماید. بنابراین کابل Thicknet نسبت به ‏Thinnet سیگنال‌ها را در مسیرهای طولانی‌تری هدایت می‌کند.  نوع ضخیم کابل کواکسیال می‌تواند سیگنال‌ها را بدون تضعیف تا فاصله ۵۰۰ متر (حدود ۱۶۴۰فوت) انتقال دهد. بنابراین با توجه به قابلیت Thicknetدر پشتیبانی عمل انتقال داده‌ها در مسافت‌های طولانی، از آن به عنوان ستون اصلی برای اتصال شبکه‌های Thinnet کوچکتر به یکدیگر استفاده می‌شود.برای اتصال شبکه‌های کوچک Thinnet به شبکه‌های Thicknet از وسیله‌ای به نام ترنسیور استفاده می‌ شود.

ترنسیور طراحی شده برای Ethernet و Thicknet شامل یک رابط به نام Vampire tap می‌باشد. این رابط دارای سوزن‌هایی است که توسط آنها به هسته کابل متصل می‌شود.

 

مزایای کابل های کواکسیال :

۱-قابلیت اعتماد بالا

۲-ظرفیت بالای انتقال حداکثر پهنای باند ۳۰۰ مگا هرتز

۳-دوام و پایداری خوب

۴-پایین بودن مخارج نگهداری

۵-قابل استفاده در سیستم های آنالوگ و دیجیتال

۶-هزینه ی پایین در زمان توسعه

۷-پهنای باند نسبتا وسیع که مورد استفاده اکثر سرویس های مخابراتی از جمله تله کنفرانس صوتی و تصویری قرار میگیرد.

 

 

معایب کابل کواکسیال:

  1. مخارج بالای نصب
  2. نصب مشکل تر نسبت به کابل های به هم تابیده
  3. محدودیت فاصله
  4. نیاز به استفاده از عناصر خاص برای انشعابات

 

کابلهای مخابراتی مسی  به ۹  ‘گروه تقسیم می شوند :

 

۱٫کابل مسی ژله فیلد خاکی (bfc): این نوع کابل در شبکه های مخابراتی برای کابل مشترکین از ۱۰ زوج تا ۱۸۰۰ زوج ،جهت کاربرد به صورت دفن مستقیم در زیر خاک استفاده می گردد. این نوع کابلها معمولا از کافو تا پست نصب می شود.

 

۲٫کابل مسی ژله فیلد کانالی (cfc): کابل فوق در شبکه های تلفنی به عنوان کابل مشترکین معمولا بین مراکز تاکافو مورد استفاده قرار می گیرد . این کابل برای نصب در کانال مناسب بوده و معمولا از ۱۰۰ زوج تا ۲۴۰۰ زوج تولید می شود.

 

۳٫کابل مسی ایرکور کانالی ( cuc) : این نوع کابل بین مراکز مخابراتی و از مراکز مخابراتی تاکافو مورد بهره برداری قرار می گیرد. هسته این کابل فاقد ژله بوده و پس از نصب در شبکه ، با هوای فشرده خشک هواگذاری می شود . این نوع کابل مناسب نصب در کانال است .البته این کابلها قدیمی هستند و دیگر کاربرد چندانی ندارند.

  1. کابل هوایی مهادار (ssc) : این نوع کابل در شبکه های محلی و روستایی به صورت نصب بر روی تیرهای نگهدارنده استفاده می گردد. به همین خاطر تعداد زوج های به کار رفته در کابل کم و حداکثر ۲۰۰ زوج می باشد.

 

۵٫کابل هوایی مسی ساده (ac) : این نوع کابلها جهت اتصال نقاط توزیع ( پست ) به مشترکین به کار می رود.

 

۶٫کابل mdf : این نوع کابل جهت استفاده بین اتاق کابل تا اتاق mdf مورد استفاده قرار می گیرد. سیم زمین در این نوع کابلها با روکشی از قلع پوشیده می شود و معمولا در اندازه های ۱۰۰ تا ۲۰۰ زوج تولید می شود.

 

۷٫کابل indoor (tight buffer) : این نوع کابل دارای انعطاف پذیری بالا می باشد. در خمش ها پاسخگوی نیاز کاربران است.

 

۸٫سیم بند تخت  : این نوع سیم مشهور به سیم زیرگچی می باشد و کاربرد مخابراتی ندارد و جهت نصب ثابت در داخل ساختمان استفاده می شود و استفاده از آن در مکانهایی که احتمال ضربات مکانیکی مستقیم وجود دارد مناسب نمی باشد.

 

۹٫دوبل هوایی مهادار (dw) : قابلیت این کابل در اتصال یک مشترک به پست است.